Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Gelmiş geçmiş en büyük sanatçılardan biri olarak kabul edilen Michael Jackson ile ilgili söylenebilecek çok fazla şey var. Ancak bizi en çok ilgilendiren mesele, özellikle Smooth Criminal isimli efsane parçasının performanslarında yaptığı "anti-kütleçekimi eğimi hareketi" olarak bilinen, sahnede öne doğru eğildiği ve düşmeden oldukça eğik bir pozisyona kadar varabildiği dans figürüdür. Bir örneği fotoğrafta görülmektedir. 

Michael Jackson
Michael Jackson
YouTube

Normalde bir cismin eğildiği tarafa doğru devrilip devrilmeyeceği, çok basit bir fiziksel dengeyle belirlenir: eğer ki cismin ağırlık/kütle merkezinin yere doğru olan kuvveti, eğildiği tarafta yere temas eden kenarının ötesine etki edebilecek kadar öne gelecek olursa, cisim devrilir. İlk etapta anlaması biraz zor olabilse de, aşağıdaki grafik bunu net bir şekilde göstermektedir:

Eğer ki ağırlık merkezi, cismin yerdeki izdüşüm alanının içerisinde kalırsa, cisim devrilmez (üzerine başka bir kuvvetin etki etmediği varsayılırsa). Görselde, kutunun ağırlık merkezinde toplandığı varsayılan ağırlık kuvveti,
Eğer ki ağırlık merkezi, cismin yerdeki izdüşüm alanının içerisinde kalırsa, cisim devrilmez (üzerine başka bir kuvvetin etki etmediği varsayılırsa). Görselde, kutunun ağırlık merkezinde toplandığı varsayılan ağırlık kuvveti, "pivot" olarak da bilinen, cismin etrafında döneceği kenarın dışına çıktığı anda, cisim devrilir. Bunun sebebi, kuvvetin cismin devrilmesini destekleyecek şekilde bir dönme kuvveti (moment) yaratmasıdır.
Reddit

Örneğin Michael Jackson'ın az sonra açıklayacağımız hilesini kullanmayacak olursanız, kabaca beliniz/göbeğiniz hizasında, vücut eksenininizin ortasında bulunduğu varsayılan ağırlık/kütle merkeziniz, kabaca ayak parmaklarınızın hizasını geçecek kadar öne eğildiğinizde, devrilirsiniz. 

Tabii iki ayakta yürüyebilecek şekilde evrimleştiğimizden, ayak parmaklarımızdaki kaslar bu devrilmeyi dengeleyici, ters bir moment (dönme kuvveti) uygulayabilmektedir. Örneğin Michael Jackson'ın yaptığı gibi iki ayağınız birbirine yapışıkken ve dimdik şekilde duruyorken, kendinizi hafifçe öne eğerseniz, ayak parmaklarınızın anında kasılarak, dönmeyi durduracak şekilde yere kuvvet uyguladığını hissedersiniz. Böylece beyniniz düşmenize engel olmaya çalışır. Fakat eğer ki başparmaklarınızı uyuşturabilseydik, ağırlık merkeziniz, ayaklarınızın tabanının oluşturduğu alanın baş parmaklarınızın ucundaki kenarı (hizayı) geçtiği anda, durdurulamaz bir şekilde devrilirdiniz. Fakat Michael Jackson eğildiğinde, kütle merkezi bırakın ayak parmaklarının uçlarını geçmeyi, bunun onlarca santimetre önüne geçebilmektedir! Sağduyu nedeniyle de tahmin edebileceğiniz gibi, fotoğraftaki kadar ileri eğilen birinin düşmemesi fiziksel olarak imkansızdır. Bunu devrilmeden (ve açıkça, parmaklarıyla dengeleyebileceği seviyenin ötesine geçebilecek kadar) nasıl yapmaktadır?

Hilenin Sırrı

Jackson, bunun için basit ama zekice bir hile kullanmaktadır. Sahne performansları sırasında, bu hareketin yapılacağı zaman, sahne düzenleme ekibinden kişiler, sahnenin altından üzerine sağlam çiviler çakılmış bir tahtayı özel bir bölmeye yerleştirmektedirler. Bu çivi, Jackson ve ekibinin dans ettiği sahneden, dışarıdan görünmeyecek kadar ufak bir şekilde çıkmaktadır. Jackson ve ekibinin ayakkabılarının topuklarında, bu çivileri yakalayıp ona tutunabilecek V-şeklinde özel bir mekanizma vardır. Bu şovu tekrar tekrar çalışıp ezberlemiş olan ekip, tam zamanı geldiğinde ayakkabılarının topuklarını bu çivilere geçirirler ve öne doğru eğilirler. Böylece, başparmaklarının normalde yapamayacağı kadar yüksek bir dengeleme kuvvetine erişebilirler ve sorunsuzca, neredeyse 45 derece, hatta daha fazla öne eğilebilirler.

Ayakkabıların çalışma prensibi
Ayakkabıların çalışma prensibi

Aşağıdaki videonun 4. dakika 18. saniyesinden itibaren, sahne tabanından çıkan çivilerden ayakkabılarını kurtarışını görebilirsiniz:

Bu ayakkabılar ve teknik, Haziran 1992'de Michael Jackson tarafından ABD Patent Ofisi'nce patentlenmiştir! Tasarım, astronotların sıfır-kütleçekim alanlarında kullandıkları ayakkabılardan esinlenmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. Wild. Michael Jackson's Patent. (2019, Temmuz 14). Alındığı Tarih: 14 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Mashable
  • S. LaMotte. How Michael Jackson's Tilt Defied Gravity. (2018, Mayıs 22). Alındığı Tarih: 14 Temmuz 2019. Alındığı Yer: CNN

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/12/2019 07:06:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3000

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Profesyonel bir gerici, gerçek değişimin potansiyel kaldıracını hemen fark eder ve bundan nefret eder.”
Stephen Buranyi
Geri Bildirim Gönder