Maymunlar Ağrı Kesici Ağaç Kabuklarını Yiyerek Kendi Kendilerini Tedavi Ediyorlar!
/old/content_media/a0a2777423249ecb4aeeb3aa0ebc3a69.jpeg)
- Çeviri
- Etoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Uganda’daki kırmızı maymunlar, kırbaç kurdu paraziti enfeksiyonunda antiseptik ve ağrı kesici özellikleri olan ağaç kabuklarını yiyerek kendi kendilerini tedavi etmeye çalışmaktadır.
- Hasta maymunlar, parazit enfeksiyonuna rağmen sağlıklı olanlardan iki kat fazla lifli ağaç kabuğu tüketmekte ve bu davranış yerli halkın kullandığı bitkisel tedavilere paralellik göstermektedir.
- Helsinki Üniversitesi araştırması, karıncaların zehirli mantar enfeksiyonunda hidrojen peroksit tüketerek enfeksiyonu azaltabildiğini ve böylece kendi kendini tedavi edebildiğini göstermektedir.
Bir maymunun, nezle olduğunda ya da başı ağrıdığında ecza dolabını açıp da 1-2 tane ağrı kesici alma lüksü yoktur. Peki maymun vahşi hayat içerisinde üşütme ya da öksürük gibi şeyler ile nasıl başa çıkıyor?
Georgia Üniversitesinden ekoloji uzmanı Ria R. Ghai ve çalışma ekibi Uganda’daki 100’den fazla kırmızı maymunu içeren bir grupta 4 yıl süren gözlem ile yağmur ormanlarının ağrı kesici eşleniği bir şeyi barındırıp barındırmadığını bulmaya çalıştılar.
Kırbaç kurdu parazitinden etkilenen maymunların dinlenmeye daha çok; hareket etmeye, temizlenmeye veya çiftleşmeye daha az zaman ayırdıkları görüldü. Ayrıca bu parazitten etkilenen maymunlar, sağlıklı olanlar ile aynı zamanda beslenmelerine rağmen, onlardan iki kat daha fazla ağaç kabuğu yediler. Araştırmanın bulguları, Proceedings of Royal Society B dergisinin Eylül 2015 sayısında yayınlandı.
Lifli yiyecekler, maymunların bağırsaklarındaki davetsiz misafirlerin temizlenmesinde yardımcı olabilir, fakat Ghai daha tatmin edici bir sebepten şüphelendi. Antiseptik ve analjezik gibi farmakolojik özelliği bulunan dokuz ağaç ve çalı türünden yedisi hasta maymunlar tarafından tercih edildi. Yani maymunlar kendi kendilerini tedavi ediyor olabilirlerdi, fakat Ghai diğer olasılıkları eleyemedi. Hasta maymunlar kırbaç kurdu parazitlerinin de dahil olduğu hastalıkların tedavisinde yerli halkın kullandığı bitkilerin aynılarını yiyorlardı. Ghai, “Bu bir tesadüfe benzemiyor.” diyor.
Arındıran Zehir
Helsinki Üniversitesinden araştırmacılar yakın bir zamanda kendi kendini tedavi edebilen karıncalar hakkındaki ilk bulgularını açıkladılar. Biyologlar yüzlerce Formica fusca cinsi karıncayı zehirli bir mantara maruz bıraktıklarında, bu mantardan etkilenen karıncaların birçoğunun deneyde hazır bulundurulan %4 ila 6’lık hidrojen peroksit çözeltisini tüketmeyi tercih ettiklerini gözlemlediler. Sağlıklı karıncalar ise düşük dozlarının bu tarz enfeksiyonları bastırabileceği, daha fazlasının da ölümcül olabileceği, evlerde kullanılan bu kimyasaldan kaçındılar. Bu çözeltiden kullanan hasta karıncalarda zehirli mantar sebebiyle ölümlerin olma ihtimalinin azaldığı görüldü. Vahşi doğada karıncalar, bazı bitkilerin yaprak biti istilasından korunmak için salgıladıkları maddeyi yiyerek sağlıyor olabilir.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Bilim Budur!4

- Merak Uyandırıcı!2

- Muhteşem!1

- Mmm... Çok sapyoseksüel!1

- Güldürdü1

- Tebrikler!0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

- Çeviri Kaynağı: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 26.10.2026 18:05:07 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/4128
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.