Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, ScienceAlert isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Türkçe’de mükemmelsiniz fakat matematiğiniz kötü mü? Sorun doğal yeteneklerinizde değil, çevrenizde!‏

Çoğumuz lisede belli derslerde sivrilirken, diğerlerini güç bela geçmişizdir. Türkçe ve edebiyat derslerinin, kendilerine nasıl karşılık verdiğimize bağlı olarak, fen ve matematik dersleri ile epey anlaşmazlık içinde bulunduğunu hissedebilirsiniz ve sözel derslere doğuştan kabiliyetiniz varken, asla bir sayısalcı kabiliyetine sahip olamayacağınızı sanmanız kolaydır. Fakat akademik yeteneğin genetiğini inceleyen yeni bir araştırmanın öne sürdüğüne göre, aynı genler matematikten sanata kadar bir dizi dersten sorumlu. The Guardian'dan Hannah Devlin'e konuşan King's College London'dan baş araştırmacı ve genetikçi Robert Plomin şöyle aktarıyor:

İngilizce (veya Türkçe), matematik, fen, edebiyat, yabancı diller ve sanattaki (müzik, resim) akademik başarıların tümünün, aynı genler tarafından etkilendiğini bulduk. İnsanlar bir konuda iyi ve diğer bir konuda kötü olduklarını düşünebilirler, fakat gerçekte çoğu insan, her alanda çarpıcı şekilde tutarlıdır.

Plomin ve takımı, İngiltere'deki 12.500 ikizin genetik verisini inceledi ve bunu, onların son GCSE (bizdeki LYS sınavına benzer bir sınav) puanlarıyla karşılaştırdı. İkizlerin yarısı tek yumurta ikiziydi, yani DNA'larının yüzde 100'ünü paylaşıyorlardı, diğer yarısı ise çift yumurta ikiziydi ve genlerinin sadece yüzde 50'sini paylaşıyorlardı. Bu durum, araştırmacıların, bir insanın genlerinin onun hayatındaki belli yönleri ne dereceye kadar etkilediğini hesaplamalarına olanak sağlıyordu. Bu durumda insanların akademik verimlerini hesaplayacaklardı.

Dil, sanat, edebiyat, fen ve matematik dâhil tüm derslerdeki verimler değerlendirildi ve ekibin bulduğuna göre bunların hepsi de yüksek oranda kalıtsaldı ve çocuklar arasında bulunan farklılıklar, farkların yüzde 14 ile 21'inden sorumlu olan ev ile okul gibi çevrelerden daha çok genleriyle (yüzde 54'ten 65'e kadar) açıklanabilirdi.

Bilim insanları, çift yumurta ikizlerinin tüm derslerdeki akademik başarısında, tek yumurta ikizlerinden daha büyük farklar görmeyi bekliyorlardı ve veriler bunu onayladı. Ayrıca doğuştan gelen zekânın, bazı insanların sivrilmesi için yeterli olmadığını buldular. Hannah Devlin, The Guardian'da şöyle açıklıyor:

Bilim insanları zekâ puanlarını hesaba kattıklarında, zekânın, genetik öğenin yarısından biraz daha az miktarda sorumlu olduklarını buldular, yani bu diğer kalıtsal özelliklerin (ilgi, azim ve belki hafıza) önemli bir role sahip olduğunu gösteriyor.

Bilim insanları hangi genlerin buna yol açtığını henüz çözemedi, fakat öğrencilere en iyi eğitimi vermek konusunda daha fazla kıymetli olan şey, hangi çevresel etmenlerin akademik başarıda en önemli etkilere sahip olduğunu ve hangi özelliklerin bilhassa gayretlendirilmesi gerektiğini anlamak olacak. Sonuçlar Scientific Reports bülteninde yayınlandı. King's College Psikiyatri, Psikoloji ve Sinirbilim Enstitüsü'nden Kaili Rimfeld, bir basın bülteninde şöyle söylüyor:

İlk defa, akademik başarıdaki bu genel genetik etkilerin, genel zekânın etkileri çıkarıldığı zaman bile aynı kaldığını bulduk. Ayrıca çocukların tüm bu dallardaki eğitimsel başarısında bulunan farkların yarısından fazlasının, okul, aile ve diğer çevresel etkiler yerine DNA'larındaki kalıtımsal farklılıklar ile açıklandığını keşfettik.

Diğerlerinin başarısız olduğu yerde bir öğrenciyi neyin üstün kıldığına dair daha çok şeyi anladıkça, ümit ediyoruz ki bu bilgiyi eğitim sistemlerimize uygulayabiliriz. ScienceAlert yazarı Fiona MacDonald'ın 2015 yılının başlarında bize bildirdiği gibi, çocukların nasıl öğrendiğine dair yapılan araştırmalar, Finlandiya'daki okulların modern eğitimde en kökten gözden geçirmelerden birine girişmesine neden oldu; bütün alanlarda ayrı ayrı konular öğretmeyi bıraktılar:

Öğrenciler artık bir saat tarih dersinden sonra bir saat coğrafya dersi yerine, diyelim ki Avrupa Birliği hakkında dilleri, ekonomileri, tarihi ve coğrafyayı kapsayan iki saatlik ders görecekler. Veya meslekî eğitim alan öğrenciler 'kafeterya hizmetleri' üzerinde çalışabilir ve buna matematik, dil ve iletişim becerilerini öğrenmek de dâhil olacaktır.

Bunun nasıl sonuçlanacağını görmek için sabırsızlanıyoruz. Bir ergen olmak, herkese uyumlu olmayan bir eğitim sisteminin zorluklarına katlanmak zorunda kalmadan da yeterince zor. Bunun gibi araştırma destekli yenilikleri daha fazla görmeyi çok isteriz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/07/2020 09:37:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5130

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Mutasyon
Hayvanlar
Müfredat
Beyin
Parçacık
Yaşlılık
Yumurtalık
Canlılık Cansızlık
Kuş
Hastalık Kontrolü
Albert Einstein
Vaka
Yılan
İmmünoloji
Konuşma
Hücre
Uzay
Işık Hızı
Teyit
Ses Kaydı
Kromozom
Galaksi
Doğal Seçilim
Su
Sinirbilim
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim hikaye anlatmaktan çok da farklı değildir. Hatta bilim, bir çeşit hikaye anlatıcılığıdır. Fakat bu alandaki hikayeler, gerçek dünyaya ve o dünyaya ait gözlemlerimize dayanır.”
Sean Carroll
Geri Bildirim Gönder