Löseminin Kökten Tedavisine Adım Adım: Yapay Kemik İliği!

Almanya'dan bilim insanları kök hücreleri kullanarak yapay kemik iliği üretmeyi başardılar ve bu keşfin, lösemi tedavisini kolaylaştıracağı düşünülüyor.

Porlu (delikli) yapı, doğal kemik iliğinin tüm temel özelliklerini taşıyor ve laboratuvar ortamında kök hücrelerin çoğalmasını sağlayabiliyor. Bu da, araştırmacılara göre, birkaç yıl içerisinde löseminin tedavisine katkı sağlayacak. Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü, Max Planck Zeki Sistemler Enstitüsü ve Tubingen Üniversitesi, bu araştırmada ortak bir çalışma yürüttü ve kök hücrelerin çoğalmasını sağlayan, sentetik bir malzeme geliştirdiler.

Eritrositler ve savunma hücreleri gibi bazı kan hücreleri, kemik iliğinin özelleşmiş bir bölgesinde konumlanan hematopoetik (kan yenileyici) kök hücreler tarafından yenilenebiliyor. Hematopoetik kök hücreler, lösemi gibi kan hastalıklarının tedavisinde kullanılıyor. Hastanın, hastalıktan etkilenen hücreleri, bir bağışçının sağlıklı hematopoetik kök hücreleri sayesinde yenilenebiliyor. Ancak ne yazık ki, her lösemi hastası bu şekilde tedavi edilemiyor, çünkü uygun bağışçı (donör) bulmak çok zor ve bağış yapan insanların sayısı çok az.

İşte bu sorun, hematopoetik kök hücrelerin çoğaltılması sayesinde çözülebilir. Şimdiye kadar, bu kök hücreleri "kök hücre" yapan özelliklerin sadece doğal ortamlarında, yani kemiğin özel bir bölgesinde işlevsel oluyor olması, bu tedavi sürecini imkansız kılıyordu. Ancak araştırmacılar, laboratuvar ortamında doğal kemik iliğinin tüm önemli özelliklerini kopyalamayı başardılar. Sentetik polimerlerin yardımıyla, bilim insanları porlu (delikli) yapıda olan ve kemiğin, sünger-benzeri özellikler taşıyan, kan üretiminde görev alan kısmını laboratuvar ortamında yaratmayı başardılar. Daha sonrasında, tıpkı kemik iliğinde bulunduğu gibi, bu yapay kemiklere, kök hücrelerin tutunabilecekleri bir matriks yerleştirdiler. Son olarak, bu ortama başka hücreler de katarak, malzeme alışverişini mümkün kıldılar.

Tüm bunlardan sonra araştırmacılar, kan hücrelerinden izole edilmiş hematopoetik kök hücreleri, yapay kemik iliğine yerleştirdiler. Yeni hücrelerin çoğalmaya başlaması, birkaç günü buldu.

Birçok farklı metotla yapılan analizler, yapay kemik iliği üzerinde gerçekten de yeni hücrelerin çoğaldığını gösterdi. Standart hücre kültürü metotlarına kıyasla, bu yapay kemik iliği üzerindeki kök hücreler, kendilerine has özellikleri korumayı başardılar.

Çalışma, Biomaterials dergisinde yayımlandı.