Kuşlar, Şehirlere Adapte Olmak İçin 2 Yönde Evrimleşiyor: Ya Daha Büyük Beyinler, Ya Daha Çok Bebek!

Kuşlar, Şehirlere Adapte Olmak İçin 2 Yönde Evrimleşiyor: Ya Daha Büyük Beyinler, Ya Daha Çok Bebek!
Kuş ve şehir manzarası...
Wallhere
Yazar Frontiers Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
3 dakika
3,092 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Frontiers in Ecology and Evolution dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, kuşlar insanlığın giderek artan kaotik şehirlerinin zorluklarıyla iki şekilde başa çıkabiliyor: ya daha bir büyük bir beyinle ya da daha sık üremeyle.

Onlar için şehirlerde hayatta kalmak o kadar zor ki artan kentleşmeyle birçok kuş türü yok olmaya mahkum kalıyor. Ancak ilginçtir ki bazı kuşlar bu yeni ortamlarda hayatta kalabiliyor, hatta gelişebiliyor. Bu mücadelede hangi türlerin başarılı olup hangilerinin olmadığını anlamak hem koruma programları geliştirmek hem de insanların şehirlerini hangi türlerle paylaştığını öğrenmeleri adına oldukça önemli. Göteborg Üniversitesi'nde doktorasını tamamlayan, aynı zamanda Göteborg Küresel Biyoçeşitlilik Merkezi'nde araştırmacı olan Dr. Ferran Sayol şöyle diyor:

Şehirler birçok kuş türü için zorlu ortamlardır, bu nedenle biyoçeşitlilik oranı doğal ortamlardan çok daha düşüktür. Şehirlerde hayatta kalabilen türler önemlidir çünkü bunlar çoğu insanın günlük yaşamında denk gelip etkileşim kurabileceği türlerdir ve şehirlerimizdeki kentsel çevre üzerinde önemli etkileri olabilir.

Geçmişteki birçok araştırma, daha büyük beyinli kuşların birtakım avantajlara sahip olduğunu göstermiştir. Bu kuşlar yeni besin kaynakları bulabilir ve insan yapımı tehlikelerden küçük beyinli kuşlara göre daha iyi kaçabilir. Ancak araştırmacılar, güvercin gibi küçük beyinli bazı türlerin şehirlerde nasıl olup da gelişebildiğini henüz açıklayamadılar.

Kuşların kentsel yaşama uyum sağlamasını sağlayan etkenleri araştırmak için Sayol ve takım arkadaşları, kuşların beyin ve vücut boyutunu, maksimum yaşam sürelerini, küresel dağılımlarını ve üreme sıklıklarını içeren veritabanlarını analiz etti. Dünyadaki 27 şehirde 629'dan fazla kuş türünün ayrıntılı bilgilerini içeren mevcut veritabanlarını ve müze koleksiyonlarını inceledi.

Reklamı Kapat

Kuşlar insanlığın giderek artan kaotik şehirlerinin zorluklarıyla iki şekilde başa çıkabiliyor: ya daha bir büyük bir beyinle ya da daha sık üremeyle.
Kuşlar insanlığın giderek artan kaotik şehirlerinin zorluklarıyla iki şekilde başa çıkabiliyor: ya daha bir büyük bir beyinle ya da daha sık üremeyle.
Reddit

Yapılan araştırmada beyin boyutunun sahiden de önemli bir rol oynadığına dair bulgulara ulaşıldı. Ancak kuşların kentsel yaşama adapte olmasını sağlayabilecek tek etken bu değil. Sayol şöyle söylüyor:

Kuş türlerinin kent sakinleri olabilmesi için iki farklı yol tespit ettik. Birincisi, karga ya da martı gibi büyük beyinleri olan türlerin şehirlerde yaygın olduğunu biliyoruz çünkü beynin büyüklüğü bu türlere yeni bir ortamın zorluklarıyla başa çıkma konusunda yardımcı oluyor. Ayrıca, güvercin gibi küçük beyinli türlerin, yaşamları boyunca çok sayıda üreme girişimine sahip olması durumunda kentsel yaşamda son derece başarılı olabileceğini gözlemledik.

İkinci yol, bir türün gelecekteki üreme başarısını bugünkü hayatta kalma şansı üzerine kuran bir durum. İlginçtir ki, araştırma, iki hayatta kalma yolunun da iki uç noktayı temsil ettiğini göstermektedir çünkü şehirlerde yaşayabilme olasılığı en düşük türler, vücutlarına göre ortalama beyin boyutuna sahip kuş türleridir. Ancak bekleneceği üzere, doğal ortamda her iki yol da daha az yaygındır.

Araştırmacılar, bu adaptasyonların gelecekte kentsel kuş topluluklarının davranışını ve yapısını nasıl değiştireceğini anlamak için çalışıyor. Sayol'un çalışması, türlerin kentsel yaşama uyum sağlayabilmeleri için birden fazla yol olduğunu vurguluyor. Giderek gelişen kentsel yaşamımızın, yaban hayatına mensup komşularımız üzerindeki etkilerini göz önüne alırken hem üreme stratejilerini hem de beyin boyutlarını dikkate almak önemli olacaktır. Sayol şöyle diyor:

Biz çalışmamızda genel bir modele ulaştık. Ancak gelecekte, bunun arkasındaki mekanizmaları anlamak hem olayı aydınlatacak hem de ilgi çekici olacaktır. Mesela türler için akıllı olmanın hangi yönlerinin yararlı olduğu gibi. Bazı türlerin şehirlere daha iyi adapte olmasını ve hatta şehirlerden kendi çıkarları doğrultusunda yararlanmasını sağlayan şeyleri anlamak, araştırmacıların şehirler büyümeye devam ettikçe biyoçeşitliliğin nasıl değişeceğini tahmin etmelerine yardımcı olacaktır.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Muhteşem! 9
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • İnanılmaz 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Bulletin | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/08/2021 10:00:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8424

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Koronavirüs
Ribozim
Dişler
Vegan
Koruma
Kromozom
Ses Kaydı
Tüy
Amerika
Bilinç
Doğa
Dna
Diş Hekimliği
Elektrokimya
Virüs
Transkripsiyon
Ağaç
Ornitoloji
Mühendislik
Botanik
Stres
Olasılık
Covıd-19
İspat Yükü
Obstetrik
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın