Küçülmek Dinozorların Evrimsel Başarısını Nasıl Sağladı?

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Dinozorlar 65 milyon yıl önce yok oldular... Şey, aslında büyük bir kısmı yok oldu. Bazı türler nihayetinde kuşlara evrimleşti ve Oxford Üniversitesi ile Ontario Kraliyet Müzesi'nden bir grup araştırmacı, bu küçülmenin onların başarısında büyük bir rol oynadığını düşünüyor. Araştırma Oxford Üniversitesi'nden Roger Benson tarafından yürütüldü ve sonuçları PLOS Biology dergisinde yayımlandı. Bir basın açıklaması yapan Benson şunları söyledi:

"Dinozorların soyu tükenmiş değil. Şu anda onlardan geriye kalan 10.000 tür, kuş formunda hayatlarını sürdürüyor. Günümüzde yaşayan bu sıradışı grup ile Mezozoik Dönem'deki T. rex, Triceratops ve Stegosaurus gibilerini de içeren akrabaları arasındaki evrimsel bağlantıları anlamayı istedik. Kuşlara evrimleşen soy hattında sıradışı bir vücut kütlesi çeşitliliği (varyasyonu) gördük. Özellikle de maniraptoryenler olarak bilinen tüylü dinozorlarda... Bu dinozorlar arasında Jurassic Park'ın meşhur Velociraptor türleri, kuşlar ve daha birçok form bulunuyor. Bunlar 15 gram ila 3 ton arasında değişen canlılar. Et veya bitki yiyenleri olduğu gibi, hepçil diyetleri olanlar da var."

Araştırma ekibi günümüzden 220 milyon yıl kadar önce ortaya çıkmaya başlayan 400 farklı dinozor türünün ağırlıklarını hesapladı. Bunu yapmak için bacaklardaki kemikler, özellikle de femur kemiği kullanıldı. Bacaklar vücudun kütlesini taşımaktan sorumlu ana birimler olduğu için, canlının boyutlarını tahmin etmek için güvenilir ve isabetli bir yöntem. Araştırmanın eş yazarlarından Nicolás Campione şöyle anlatıyor:

"Bu yöntem bilinen en büyük dinozorlardan olan Argentinosaurus'un 90 ton olduğunu söylüyor. Yani bu, Mezozoik Dönem'de yaşamış en ufak dinozorlardan olan, bir serçe boyutlarındaki ve 15 gram ağırlığındaki Qiliania'nın 6 milyon katı ağırlık demek. Çok açık bir şekilde görülüyor ki, dinozorların vücut planı aşırı çeşitliydi."

Bulgularına göre birçok dinozor türünün boyutu oldukça hızlı bir şekilde değişti. Ancak hepsi bu değişim hızı oranını koruyamadı. Bazı koruyabilenler ise, bugün kuşlar olarak bildiğimiz canlı grubuna evrimleşenler oldu. Daha hızlı boyut değiştirebilme yeteneği bu türlerin ekolojik nişlerden faydalanmalarını sağladı. Diğerleriyse değişen çevre koşullarına adapte olamadılar ve nihayetinde yok oldular. Yine araştırmanın eş yazarlarından olan Davis Evans şöyle izah ediyor:

"Bulduğumuz şey çarpıcıdır. Dinozorların vücut büyüklükleri, daha önceki formlardan hızlıca evrimleşmiştir. Bu, muhtemelen yeni ekolojik nişlerin işgali ile ilişkilidir. Genel olarak, bu soy hatları birbirlerinden farklılaştıkça, boyutların değişme oranı da yavaşlamıştır. Ancak kuşların evrimini mümkün kılan, tüylere sahip olan maniraptoryenlerin yüksek evrim hızını koruyabilmeleri olmuştur. Bu, dinozorların ikinci büyük evrimsel yayılımını mümkün kılmıştır."

Hayvanlar küçüldükçe ve yeni ekolojik rollere sahip oldukça, yeni adaptasyonlar geliştirme şansları artmıştır. Bu sayede, günümüzde gördüğümüz inanılmaz çeşitlilikteki kuşlar mümkün olmuştur. Yine araştırmanın yazarları arasında yer alan Matthew Carrano son olarak şunları söylüyor:

"Dinozorlarda evrimleşen devasa vücutlar ikoniktir. Buna rağmen anladık ki, vücut boyutlarının evrim tarihiyle olan ilişkisisi çok az anlamış vaziyetteyiz. Bu da, değişik vücut büyüklüklerine evrimleşmenin dinozorların başarısındaki önemini bizlere göstermektedir."

Evrim Ağacı Notu: Metin içerisinde Argentinosaurus 90 ton olarak verilmiştir. Ancak bu, en az tutucu hesaplamalara dayanan tahmindir. En modern tahminler, cinsin 73-77 ton ağırlığında olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu ağırlığın üzerine çıkabilen yeni bir dinozor türü keşfedilmiştir. Bu yeni tür ile ilgili buraya tıklayarak bilgi alabilirsiniz.

Görsel: Dinozorlar ile kuşların evrimsel ata-torun ilişkisine yönelik yapılmış yüzlerce araştırmadan birisinin sonuçları gösterilmektedir. Dinozor kemik yapısının kuşlara nasıl değiştiği ve aradaki homolojiler gösterilmektedir. Söz konusu araştırma, Ulusal Bilim Vakfı tarafından desteklenmektedir. Görsel, Evrim Ağacı tarafından Türkçeye kazandırılmıştır.


Görsel: Zina Deretsky (National Science Foundation)

Kaynak: Bu yazı IFLS sitesinden çevrilmiştir. İçeriğin dayandığı makaleye PLOS Biology dergisinden ulaşılabilir.

Uzaydaki İlk Maymun: Ham

İşbirlikçi Göz Hipotezi: Evrim Göz Renklerimizin Ön Plana Çıkmasını Sağlamış Olabilir!

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim