Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kromatin İpliği ve DNA'nın İkincil Bir Görevi Savunma Olabilir mi?

Kromatin İpliği ve DNA'nın İkincil Bir Görevi Savunma Olabilir mi?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Science Daily isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Vücudumuzdaki bağışıklık sistemimize ait hücrelerin kendilerini korumak adına başvurduğu iki yöntem vardır. Birincisi fagositoz, yani hücrenin bakteriyi kendi içine alıp öldürmesi. Fagositik hücre vücuda ait olmayan işgalci hücreyi yutarak kendi içine alır ve NOX2 enzimi tarafınca üretilen reaktif oksijen bileşenleri (ozon, hidrojen peroksit…) kullanılarak işgalci hücreler yok edilir. Ancak işgalci hücre bağışıklık sistemi hücrelerinin yutamayacağı kadar büyük olduğunda ikinci korunma mekanizması devreye girer. Bu mekanizma hücrelerin kendi genetik materyallerini, yani DNA’larını hücre dışına aktarmalarını içerir. Bağışıklık sistemi hücreleri DNA’larını yapışkan ve zehirli "nötrofil hücre dışı tuzakları" (NET) diye adlandırılan ağlara dönüştürüp hücre dışına çıkartırlar. Bu ağlara yakalanan bakteriler diğer küçük işgalciler gibi hücre içine alınarak değil de hücre dışında öldürülürler.

Doğuştan Sahip Olduğumuz Bu Bağışıklık Sisteminin Atası

Bahsettiğimiz iki çeşit savunma sistemi de araştırmacılarca uzun yıllardır bilinmekteydi. Ancak bu sistemlerin sadece insan gibi yüksek gelişmişlik düzeyinde olan hayvanlarda olduğu düşünülmekteydi. İsviçre, Cenevre Üniversitesi’ndeki (UNIGE) mikrobiyologlar yakın zamanda sosyal bir amip -ılıman orman topraklarında yaşayan tek hücreli bir mikroorganizma- türünde bu iki savunma mekanizmasının da kullanıldığını keşfettiler.

Bu tek hücreli canlılar birer bakteri avcıları. Fakat yeterli yemeğe ulaşamadıklarında bir araya gelip 100.000 hücreden oluşan “minik bir hayvan” oluşturuyorlar. Bu oluşan minik hayvan bir süre sonra adeta meyve veren bir ağaç gibi sap oluşturup bu sapın ucunda sporlar oluşturuyor. Uykuda olan sporlar yemek olmadan hayatta kalabiliyorlar. Rüzgar veya başka etmenlerce yemeğin olduğu bir bölgeye sürüklendiklerinde ise gelişimlerine devam ediyorlar.

Bu “minik hayvanı” oluşturmak için bir araya gelen hücrelerin yaklaşık %20’si kendini feda ediyor fakat geriye kalan %80 birer spora dönüşüp uygun zamanın gelmesini beklemek adına uykuya yatabiliyor. Yazımızı ilgilendiren kısım ise oldukça küçük fakat önemli bir yüzde olan %1’lik kısım. Bu %1’lik kısım bakteri avcısı özelliklerini koruyup “koruyucu” hücrelere dönüşüyor, yani minik hayvanımızın doğuştan gelen ilkel bağışıklık sistemini oluşturuyorlar. ”Minik hayvanın” hayatını tehlikeye atabilecek bakterilere karşı fagositoz ve nötrofil hücre dışı tuzaklarını kullanıyorlar.

Bu keşifle, gelişmiş hayvanlarla birlikte ortaya çıktığı düşünülen savunma sistemi stratejisinin aslında tek hücreli canlılarca 1 milyar yıldır uygulandığı ortaya çıkartılmış oldu.

Sosyal Bir Amibin İnsanlara Katkısı Ne Olabilir?

Amiplerde gerçekleştirilen bu keşif ilgi çekici olduğu kadar insan bağışıklık sistemini daha iyi anlamamız adına oldukça önemli bir gelişme. Örneğin kronik granülomatöz hastaları (ÇGD) bu amiplerce sentezlenebilen NOX2 enzimini sentezleyemiyorlar. Bağışıklık sisteminin sağlıklı olarak çalışması için gerekli olan bu enzimden mahrum kalan hastalar kendini tekrarlayan enfeksiyonlarla karşı karşıya kalıyorlar. Bu sosyal amip türü, genetiği değiştirilerek bağışıklık sisteminin mekanizmalarına dair her türlü deneyde kullanılabilir. Benzer bağışıklık sistemleriyle bu tek hücreli canlılar, genetik araştırmalar için eşi bulunmaz bir model organizma konumuna gelmiş durumdalar.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/07/2020 08:12:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4248

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Rna
Epigenetik
Alkol
Bilinç
Yapay Zeka
Zooloji
Yumurta
Aşılar
Sağlık Örgütü
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Beslenme Davranışı
Hominidae
Oksijen
Doğum
Kültür
Doğal Seçilim
Obstetrik
Mikrobiyoloji
Evrimsel Süreç
Değişim
Astronot
Lgbt
Mühendislik
Yıldız
Balina
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilimin en büyük keşifleri, Evren ve bizim Evren'deki yerimizi sorgulamamıza zorlayan keşifler olmuştur.”
Robert L. Park
Geri Bildirim Gönder