Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kordalılar (Chordata)

Kordalılar (Chordata) Pedram Türkoğlu
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kordalılar, notokord adı verilen yapıya sahip olan hayvanlardan oluşan taksonomik bir şubedir. Bu canlıların hepsinde, en azından hayatlarının belirli bir kısmında; bir notokord, içi boş bir sinir ipliği, faranj yarıkları, bir endostil ve bir kuyruk bulunur. Kordalıların en meşhur alt grubu olan ve insanları da bünyesinde barındıran Omurgalılar'da (Vertebrata) ise, notokordun yerini gelişim sırasında omurga alır.

Tüm kordalılar, aynı zamanda ikincil ağızlıdır; yani embriyolojil gelişim sırasında ağızları, anüslerinden sonra oluşur. Ayrıca tüm kordalılar çift yanlı simetriktir; yani vücutlarının sağ tarafı ile sol tarafı birbirinini ayna görüntüsü gibidir. Bunun yanısıra hepsi sölomludur, yani vücutlarında sindirim kanalını barındıran bir boşluk bulunur. Hepsinde metamarik segmentasyon veya metamerizm görülür; yani bu canlıların vücutları, birbirine benzer segmentlerden oluşur. Son olarak, tüm kordalılarda dolaşım sistemi evrimleşmiştir.

Kordalılar içinde balıkları, amfibileri, sürüngenleri, kuşları ve memelileri bünyesinde barındıran Omurgalılar (Vertebrata); salpleri ve deniz üzümlerini bünyesinde barındıran Tulumlular (Tunicata); ve batrakları bünyesinde barındıran Kafatassızlar (Cephalochordata) bulunur. Bunun haricinde Vetulicolia gibi ufak bazı diğer şubeleri de bu grup altında bulmak mümkündür.

Gezegenimizin en büyük hayvanı olan mavi balina, en hızlı hayvanı olan doğanlar, en zeki hayvanı olan insan, kordalılar altında bulunmaktadır.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Kordalıların evrimsel tarihini Kambriyen Patlaması'na kadar takip etmek mümkündür. Erken kordalılar pek fosilleşmediği için, kesin bir tarihlendirme yapmak güçtür. En erken kordalılar arasında, Erken Kambriyen Dönem'de yaşamış olan, kordalı mı yoksa hemikordalı mı olduğu tartışılan Yunnanozoon bulunmaktadır. Bir diğer erken kordalı adayı, Chengjiang faunasında bulunan Haikouella lanceolata türüdür. Meşhur bir diğer erken kordalı, Orta Kambriyen Dönem'de yaşamış ve 505 milyon yıl öncesine tarihlendirilmiş olan Pikaia cinsidir.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Günümüzde 65.000'den fazla kordalı canlı bulunmaktadır. Bunların yarısı kadarı kemikli balıklar süpersınıfı olan Osteichthyes altında bulunur.

Etimoloji

Taksonun adı ilk olarak 1885 yılında William Bateson tarafından kullanılsa da, "kordalı" sözcüğü halihazırda dil içerisinde bulunmaktaydı. Sözcük, Latincede chorda, yani "uzun, esnek ip" sözcüğünden gelmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 3
  • Umut Verici! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/07/2020 10:50:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7300

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Sağlık Örgütü
Yörünge
Coğrafya
Deniz
Genom
Koronavirüs
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Biyografi
Anatomi
Sağlık Bilimleri
Factchecking
Tehlike
Robot
Sperm
Tüy
Yapay Zeka
Bağışıklık
Diş
Çiftleşme
Büyük Patlama
Aminoasit
Yılan
Mantar
Homeostasis
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yaşam, enfes bir öğretmen olsa da; öğrenmek istiyorsanız alçakgönüllü olmanız gerekir.”
James Joyce
Geri Bildirim Gönder