Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı

Köpeklerin Evcilleştirilmesi, Paleo İnsanlarının Orijinal Paleo Diyetini Sindirememesi Sebebiyle Başlamış Olabilir!

Köpeklerin Evcilleştirilmesi, Paleo İnsanlarının Orijinal Paleo Diyetini Sindirememesi Sebebiyle Başlamış Olabilir!
Yazar Rachel Nuwer Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
3,800 Okunma Sayısı
Notlarım

İlk insanların, köpekleri en yakın arkadaşları olarak evcilleştirmesinin sebebini anlamak kolaydır. Evcil köpekler, avcılara ve yabancılara karşı koruma sağlayabilir, malzeme taşıyabilir, kızak çekebilir ve soğuk gecelerde sıcaklık sağlayabilir. Fakat bu avantajlar, evcilleşmeden sonra gelir. Yüz yıldan fazladır süregelen araştırmalara rağmen bilim insanları, evcilleştirme işlemini ilk olarak neyin tetiklediğini anlamakta zorluk çekiyorlar.

Scientific Reports dergisinde yayınlanan yeni bir teori, omnivor sindirim sistemleri çok fazla protein tüketimini önleyen avcı-toplayıcıların artan etleri kurtlarla paylaşma ihtimali olduğunu öne sürüyor.[1] O artıklar, evcilleştirmeye yönelik ilk adımı başlatmış olabilir.Finlandiya Gıda Kurumu'nda kıdemli bir araştırmacı ve Finlandiya Doğa Tarihi Müzesi'nde misafir akademisyen olan baş yazar Maria Lahtinen şöyle diyor:

Köpeklerin evcilleştirilmesi konusunda ekolojik bir açıklamamızın olduğunu ilk zaman budur. Ben kişisel olarak, köpek evcilleştirilmesinin arkasında basit ve kolay bir cevap olduğuna inanmıyorum. Fotoğrafın tamamını ve sürecin karmaşıklığını görmemiz gerektiğine inanıyorum.
Gri kurtların bir golden retriever ile etkileşimi.
Gri kurtların bir golden retriever ile etkileşimi.
Don Johnston Alamy

Lathinen, en başında aslında uzun süredir devam eden bir köpek gizemini çözmek için yola çıkmadı. Onun yerine, Arktik bölgelerde ve yarı Arktik Avrasya'da Geç Buzul Çağı (Pleistosen) döneminde yaşayan avcı-toplayıcılarının diyetlerini çalışıyordu. O zamanlarda, yani yaklaşık 15,000-20,000 yıl önce, Dünya son buzul çağının en soğuk dönemi içinde kaybolmuştu. Çok soğuk ortamlarda insanlar, şimdiki gibi, yiyeceklerinin çoğunluğunu hayvanlardan sağlama yönelimindeydi. Beslenme eksiklikleri, protein azlığından ziyade, yağ ve karbonhidratların yokluğundan geliyordu. Gerçekten de insanlar çok fazla et tüketirse genellikle ishal ortaya çıkar ve haftalar içinde protein zehirlenmesi oluşabilir ve hatta ölebilirler. Lahtinen şöyle diyor:

Biz insanlar karnivor beslenmeye tam olarak adapte olmadığımız için, proteini yeteri kadar iyi bir şekilde sindiremeyiz ve bu yüzden aşırı et tüketimi, çok kısa süre içinde çok ölümcül olabilir.

Son buz devrinin en soğuk yıllarında özellikle sert arktik ve yarı arktik bölgelerin kışlarında ren geyikleri, vahşi atlar ve diğer av hayvanları neredeyse yağdan yoksun ve çoğunlukla yağsız, zayıf kaslara sahip oldukları bir süreç geçiriyorlardı. Lahtinen ve takım arkadaşları, daha önce yayınlanmış erken fosil kayıtlarını kullanarak o dönemlerde arktik ve yarı arktik bölgelerde yaşayan insanlar tarafından yakalanan av etinin güvenle tüketebileceklerinden çok daha fazla protein sağlayacağını hesapladı.

Daha uygun şartlar altında kurtlar ve insanlar aynı av hayvanları için yarışıyor olabilirdi. Fakat arktik ve yarı arktik bölgelerdeki buz devri döneminin sert koşullarında fazladan eti köpekler ile paylaşmak insanlara hiç bir şey kaybettirmezdi. Kurtların bu tarz bağışlardan faydalanan ataları, iyi ayaklı hayırseverlere karşı daha fazla uysal olabilirlerdi ve ilk evcilleştirilmiş köpek türü unvanını kazanabilirlerdi. Yazarın da işaret ettiği üzere, en eski paleolitik köpek keşiflerinin öncelikle o zamanlar çok soğuk olan bölgelerden geldiğini söyleyen bu teori, yalnızca ekolojik olarak değil ayrıca coğrafi olarak da anlamlı gelmektedir. Duke Üniversitesinde evrimsel antropolog olan ve çalışmaya dahil olmayan Brian Hare şöyle diyor:

Bu yeni çalışma, yağsız proteinin insanların atacağı bir gıda olduğu ancak kurtların arktikte kış aylarında güvenebileceği bir gıda olduğu hakkında büyüleyici bir fikir sunuyor. Bu çalışmanın, insan-köpek ortaklığının başlangıçta nasıl körüklendiğine dair başka bir hayati ipucu sunduğunu düşünüyorum.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 1
  • İnanılmaz 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Scientific American | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/02/2021 04:28:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9992

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Güncel
Karma
Agora
Instagram
Ekoloji
Kedigiller
Hastalık Kataloğu
Grip
Kuş
Mantar
Dil
Işık
Büyük
Evren
Öğrenme Teorileri
Yeme
Ekonomi
Çocuklar İçin Bilim
Ağız Sağlığı
Nadir
Taklit
Uyku
Einstein
Evrim
Oksijen
Robot
Biyografi
Teknoloji
Kütle
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gelişimin hem hızlı hem de kolay olmadığını çok küçük yaşlarda öğrendim.”
Marie Curie
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku