Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu yazı, Canlıların Evrimi yazı dizisinin 52. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Köpeklerin 10.000 yıl öncesine kadarki evrimleri normal bir şekilde, tamamen doğal etmenlerin etkisi altında olmuş ve vahşi kurt dediğimiz tür nesiller içerisinde, onlarca bilinen ara basamaktan geçerek (belki kediler için hazırladığımız gibi köpekler için de hazırlayabiliriz) evrimleşmiştir.

10.000 yıl öncesinde, insanın kurdu evcilleştirme merakıyla birlikte Yapay Seçilim başlamıştır. Yapay Seçilim aşırı güçlü bir evrim mekanizmasıdır çünkü çok kısa sürede, doğada belki rastlamayacak olasılıkları bir araya getirir. Hele ki işin içine "zevkler ve renkler" dediğimiz şahsi görüşler girdiğinde ve buna göre yapay seçilim uygulandığında, Evrim çok daha hızlanıp ilginç ürünler verebilecektir.

Köpeklerin bu sayısız çeşitliliğinin aslında çok ciddi bir geçmişi yok. Çünkü şehirleşen yaşam tarzında insanın garip zevkler geliştirmesininin sadece birkaç yüzyıllık bir tarihi var. O zamandan önce daha çok hayatta kalmak ve üremeye yönelik bir yaşantımız vardı, bu biyolojik amaçlar dışındaki yanal, yapay amaçlara ve zevklere çok daha az yönelmekteydik.

Köpeklerin sürekli olarak insanların şahsi isteklerine göre yapay seçilime uğraması bu çeşitliliğe sebep oldu. Bu kadar çok sayıda çeşitliliğin olması insana büyüleyici geliyor aslında ama son derece anlaşılır. Çünkü köpeklere ulaşmak çok kolay yüzyıllardır ve milyarlarca köpek çiftliğinde insanların isteklerine, daha doğrusu dönemin genel trendlerine göre köpeklerin özelleştirilmesi işi yürütülmekte.

Dolayısıyla bir Danua'nın evrimleştirilebilmesi için sadece iri köpeklerin birbiriyle çiftleştirilip, her seferde göreceli olarak küçük yavruların çiftlik içerisinde üremesine engel olunurken, bir Chihuahua için sürekli belli bir varyasyonun küçük bireyleri birbiriyle çiftleştirilmiştir. Bunun sebebi de insanların dört bir yana yayılması ve köpeklerini de beraberinde götürmesi sırasında karşılaştıkları şartlara göre köpekleriyle ilişkiler kurmuş olmalarıdır.

Günümüzde, bildiğimiz kadarıyla her köpek çeşidi birbiriyle çiftleşebilir. Dolayısıyla her çeşit aslında aynı alt türe aittir: Canis lupus familiaris. Bu Dünya'nın farklı bölgelerinde elde edilen çeşitli köpek çeşitlerinin bir araya getirilip çiftliklerde çiftleştirilmesi yepyeni çeşitlerin doğmasına sebep olmaktadır. Ancak bu farklı çeşitlerin çiftleştirilmesi ve genlerin karışımı, türleşmeye engel olmakta, soyların karışmasına neden olmaktadır. Fakat son birkaç yüzyılda dediğimiz çeşitliliğe ulaşılmasıyla artık bazı izolasyonların boy gösterdiğini görürüz. Yine Danua ile Chihuahua'yı ele alacak olursak, mekanik izolasyon dediğimiz cinsel organların uyumsuzluğu durumu baş gösterir. İşte bu çeşitler sürekli olarak birbirleri arasında çiftleştirilir ve farklılaştırılırlarsa, evrimsel süreçler ve türleşme sonucunda artık laboratuvar ortamında bile gametlerin birleştirilmesi mümkün olmayacaktır, dolayısıyla da türleşme gerçekleşmiş, köpekten bağımsız, evrimsel bir geçmişe sahip, iki yeni tür oluşacaktır. 

Dolayısıyla türleşmenin gerçekleşip gerçekleşmediği önemlidir. Bunun gereklilikleri için de Türleşme yazı dizimiz faydalı bir kaynaktır. Uzun lafın kısası ise köpeklerin hala aynı alt türe ait canlılar olduğu, kurtlardan evrimleştirildikleri; ancak gelecekte çok ciddi türleşme potansiyeli olan canlılar olmasıdır. Gelecekte bu canlılardan gözlenebilir türleşmeler görmeyi beklediğimizi söyleyebiliriz.

Teşekkür: Evrim Kardeş

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 2
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 2
  • 1
  • 0
  • 1
  • 1

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/10/2019 16:02:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/298

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!

Kedigiller'in (Felidae) Evrimi

İnsanın Yaşayan En Yakın Akrabaları: Primat Nedir?

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Dünyada her şey için, maddiyat için, maneviyat için, hayat için, başarı için en hakiki yol gösterici ilimdir, fendir. İlim ve fennin dışında yol gösterici aramak gaflettir, cahilliktir, doğru yoldan sapmaktır.”
Mustafa Kemal Atatürk
Geri Bildirim Gönder