Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Kızılgerdan
  • Bilimsel Adı Erithacus rubecula
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Kızılgerdan
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı European robin
Taksonomi
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
İstanbul'dan bir yetişkin birey.
İstanbul'dan bir yetişkin birey.
Özgür Kocaman

Gözlem Bilgileri

Gözlemlediğimiz kızılgerdan (Erithacus rubecula) veya diğer bir adı ile nar bülbülü. Yetişkinlerde boyun bölgesi kızıl renkli olduğundan dolayı bu isim verilmiştir.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kendilerine "kızılgerdan" denmesinin sebebini anlamışsınızdır. Aynı şekilde bu türlere nar bülbülü de denir. Genelde boyutları 14 cm'ye ulaşan, sırtı açık (sütlü) kahverengi, yüzünün alt bölümü ve göğsü turuncuya çalan kızıl, karnı beyaz olan ufak ötücü kuşlardır. Kanat açıklıkları ise 22 ile 24 cm civarındadır. Gençlerde kızıl boyun henüz oluşmamıştır. Bir nevi kahverengimsi noktalar ile kaplıdırlar.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Bu kuşlar, Carl Linnaeus'un taksonomiye kazandırdığı yüzlerce türden birisidir. Kendisi, 18. yy'da yayımladığı Systema Naturae isimli meşhur eserinde anlatıyor. Eskiden karatavukgiller (Turdidae) ailesinde sınıflandırılırken; şimdi ise sinekkapangiller (Muscicapidae) ailesinde sınıflandırlar. Muscicapidae ailesi içerisinde Eski Dünya'da yayılım gösteren böcekçil kuşlar olan Saxicolinae alt familyasına İngilizce "chat" denir. Çok geniş bir alana yayılmalarına rağmen izole olan popülasyonlarda alt tür nadir görülür. Örneğin adalar veya yüksek dağlar gibi radikal coğrafyalarda izole olan popülasyonlarda alt türlerden bahsedebiliyoruz. Sitokrom b sekansında yapılan analizlerde Kanarya Adalar'ına ulaşan türlerin yaklaşık 2 milyon yıl önce filogenetik olarak ayrıldığı anlaşılmış.

Karabük/Safranbolu'da bulunan Kent Ormanı'nda ağzında bir örümcekle gözlemlediğimiz başka birey. Işık eksikliği sebebiyle çözünürlük biraz düşük.
Karabük/Safranbolu'da bulunan Kent Ormanı'nda ağzında bir örümcekle gözlemlediğimiz başka birey. Işık eksikliği sebebiyle çözünürlük biraz düşük.
Pedram Türkoğlu

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Kuzey Avrupa'da ve Orta Doğu'nun bazı kesimlerinde gözlemlenir. Genelde göç mevsimi Kuzey Avrupa'dan Afrika ve Ortadoğu'ya göç ederler. Sık ormanlık alanları ve ağaçlık bahçeleri tercih ederler.

Davranış ve Etoloji

Boyunlarının kızıl olmasının sebebi ağırlıklı olarak cinsel seçilim değil; bölgelerini savunurken göz dağı vermektir. Erkek kızılgerdanlar oldukça agresif ve savunmacıdır. Zira bir kızılgerdan için hayatta kalmanın en büyük avantajı bölgesini korumaktır. Fakat bazen bölge savaşları hırslı bir kavgaya dönüşüp, ölümle sonuçlanabilir. Ölümlerin yaklaşık %10'u bu sebepten ötürüdür. Rakiplerine karşı agresifliklerini ötüşleri ile belli ederler. Rakip buna karşılık vermez ve bölgeyi terketmezse, kendilerini kabartıp, kızıl tüylerini belli ederek rakibi tahrik ederler. Eğer halen rakip aldırış etmezse, gözlerine ve kafasına hedef alarak saldırırlar. Öte yandan ilginçtir ki ebeveyinlik duyguları da kuvvetlidir. Hatta başka kuş türlerini besledikleri dahi görülmüştür.

İngilitere/Derby'de gözlemlediğimiz bir başka yetişkin. Tüylerini şişirip, kendisini büyük göstermeye çalışıyor.
İngilitere/Derby'de gözlemlediğimiz bir başka yetişkin. Tüylerini şişirip, kendisini büyük göstermeye çalışıyor.
Meltem Çetin Sever

Diyet ve Metabolizma

Çeşitli omurgasızlar, böcekler ve larvaları ile beslenirler. Ayrıca birçok gündüz uçan yırtıcı kuşun (raptor) avı olurlar.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

İskandinav mitolojisinde şimşek tanrısı Thor'un kutsal kuşudur. Hristiyanlık'ta ise İsa'ya destek olan kuş olduğuna inanılır. İsa, ölüm döşeğinde iken kafasını kuşun göğsüne koyar ve kuş da İsa'nın kulağına umut dolu güzel sözler söyler. İsa'nın ölümü ardından kanlar kuşun göğsünde kaldığı için kırmızı renk bıraktığına inanılır.

Etimoloji

Kızıl rengini barındıran kuş türlerine İngilizce "robin" deniyor. Örneğin aslında aynı cinste olmamaların rağmen Amerika nar bülbülü (Turdus migratorius) diye bilinen kuş da robin diye anılır. Ayrıca bulunduğu alt familyadaki kuşlar, "chat" diye isimlendirilir. Türkçe nar bülbülü olarak da bilinirler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/11/2020 14:13:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7292

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Balık
Dünya Dışı Yaşam
Mucize
Kimyasal
Öğrenme
Olasılık
Radyasyon
Kütleçekimi
Ribozim
Astrofotoğrafçılık
Yaşamın Başlangıcı
Sanat
Parçacık
Elektrik
Sağlık Bakanlığı
Önlem
Cinsiyet
Kedi
Covid-19
İklim
Evrimsel Biyoloji
Santigrat Derece
Yüz
Toplumsal Cinsiyet
Ekoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, en üst düzey sağduyudur. Sağlam bir gözleme dayanır ve mantıksal safsatalara karşı acımasızdır.”
Thomas Huxley
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol