Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kızıl geyik (Cervus elaphus)

Kızıl geyik (Cervus elaphus)
4 dakika
8,407
Tüm Reklamları Kapat
Kızıl geyik
  • Bilimsel Adı Cervus elaphus
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Kızıl geyik
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Red deer
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Gözlem Bilgileri

Eskişehir/Mihalıççık ilçesinin 1200 metre rakımdaki Adhisar Köyü batısında, 13-14 Ekim TRAMEM (Türkiye Memeliler Veri Tabanı) tarafından düzenlenen kampta gözlemlediğimiz kızıl geyik sürüsünden kareler. Yolculuk boyunca bize eşlik eden ve desteğini esirgemeyen Prof. Dr. H. Tuğrul Atasoy'a teşekkürlerimizi iletmek isteriz. Ayrıca arazi rehberlerimiz Ümit Malkoçoğlu ve Emir Özay'ın yanında kamp yöneticisi Serhat Tigrel'e de iyi dileklerimizi sunmak isteriz.

Ailenin kaçışı.
Pedram Türkoğlu

Tanım ve Genel Bilgiler

Yaygın tür olduğu için halk arasında sadece "geyik" de denir. En iri geyik türlerinden birisidirler. Hatta sığın (Alces alces), wapiti (Cervus canadensis) ve sambar geyiğinden (Rusa unicolor) sonraki en büyük geyik olduğunu söyleyebiliriz. Kışın koyu kahverengi, yazın açık kahverengi-bronza kadar değişen renkte bir posta sahiptirler. Baş, boyun, ön ve arka bacaklar genelde postun diğer bölgelerine göre daha koyu renktedir. Cinsiyetler arası görünüş farkı olan seksüel dimorfizm bulunur. Erkek geyikler (stag) genelde 70-110 cm arasında değişen, büyük ve gösterişli boynuzlara sahiptirler. Erkek geyiklerin ağırlıkları 150 ile 300 kg civarındadır. Testosteron seviyesi kışın düştüğü için boynuzlar da düşebilir. Üreme dönemine doğru tekrar testosteron yükselmesi ile birlikte boynuzlar yeniden gelişir. Yavrular 14-16 kg ağırlında doğarlar ve 16 ayda olgunluğa ulaşırlar. Yaklaşık 10-15 yıl civarında yaşarlar. Koruma altında olanlar ise 20 yılı aşabilir.

İhtişamlı bir erkeğin ailesi ile kaçışı.
İhtişamlı bir erkeğin ailesi ile kaçışı.
Pedram Türkoğlu

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Bu tür içerisinde yaklaşık 11 tane alt tür bulunur. Plasentalılar (Eutheria) alt sınıfında bulunan ve 220'den fazla tür barındıran memeli takımıdır. Ayrıca Cetacea takımındaki yunus ve balina gibi memeli deniz hayvanları da bu takımdan evrimleşmiştir. Bu yüzden Cetacea ve Artiodactyla takımı, filogenetik olarak Cetartiodactyla isimli ortak bir taksonda sınıflandırılabilir. Hatta hipopotamlar, diğer üyelere nazaran balinalara daha yakın olduğu için Artiodactyla parafiletik takımının hatalı bir sınıflandırma olduğu düşünülür.

En eski fosil kayıtları Eosen'e (53 milyon yıl önce) uzanır. Bütün kıtalarda eş zamanlı olarak keşfedildikleri için, hangi kıtada evrimleştikleri bilinmiyor. En iyi bilinen örneği Diacodexis cinsi tavşan boyutunda ufak otobur memelilerdir. Kendilerinin ilk olarak 55 milyon yıl önce görülmeye başlanmış olduğu ve 9 milyon yıl önce soyu tükendiği düşünülüyor. Fosil kayıtlarına göre Avrasya'da Cervus cinsi geyiklerin ilk görülmeye başlandığı zaman ise Miyosen Dönem'inde yani 12 milyon yıl öncedir.

Anne ile yavrusu.
Anne ile yavrusu.
Pedram Türkoğlu

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Avrupa'nın çoğu kısmında, Kafkas Dağları bölgesinde, Hazar Denizi'nin batısında ve Türkiye'nin birçok kesiminde yaşarlar. Ayrıca Afrika'da, Yeni Zelanda'da ve Arjantin'de bile yaşarlar. Genelde yüksek rakımlı bölgelerde, açık arazilerde bulunurlar. Çünkü yaklaşan herhangi bir avcıyı daha kolay fark edebilirler. Buna rağmen çam ormanları gibi ağaçlık alanlarda da görülebilirler. Deniz seviyesinden 3000 m yüksekliğe kadar değişebilen çeşitli yüksekliklerde yaşayabilirler.

Davranış ve Etoloji

Tek erkekli harem şeklinde sosyal gruplar oluşturabilirler. Çiftleşme döneminde erkekler birbirlerine paralel biçimde yürüyerek güç gösterisi yaparlar. Rakibi geri çekilmezse diğer erkek, rakibe boynuzları ile saldırır. Bu tür karşılaşmalarda ciddi yaralanmalar gerçekleşebilir. Genelde sabah erken ve akşamın geç saatlerinde otlarlar. Günün diğer saatlerinde aktif değildirler ve zamanlarının çoğunu geviş getirerek geçirirler. Gözlem sırasında biz de gün doğmadan sabah 5'te arazide geyikleri bekledik.

Kaçışın devamı.
Kaçışın devamı.
Pedram Türkoğlu

Diyet ve Metabolizma

Geyikler, birçok otçul gibi 4 odalı mideye sahip ruminant (gevişen getiren) memelilerdir. Bu tür sindirim, başlıca selüloz ağırlıklı bitki diyetinde görülür. Dört odalı mideden tekrar ağıza gelen besinler, çiğnenerek tekrar yutulur. Buna ruminasyon denir. Midenin önce rumen ve reticulum bölgesinde mikroorganizma ağırlıklı olarak fermentasyon gerçekleşir. Fermentasyon sırasında selüloz gibi kompleks karbonhidratlar parçalanır. Sonra besinler saliva (tükürük) ile karışarak sıvı ve katı olarak ayrılır. Katı olanlar birleşerek bolus adını alır ve regürjite (kusmadan ağıza gelme) edilerek tekrar çiğnenir, sonra yutulup omasum bölgesine gelir. Böylece iyice küçülen besin parçaların emilimi daha kolay gerçekleşir. Selüloz başlıca asetik asit, bütirik asit ve propiyonik asit olmak üzere 3 kısa zincirli yağ asidine parçalanır ve omasum bölgesinde emilir.

Tüm Reklamları Kapat

Saliva (tükürük) aynı zamanda bölgedeki mikroorganizmalar için sıvı sağlar. Bu olaylardan sonra bolus (sindirilen besin) gerçek mide adı verilen abomasum bölgesine geçer. Bu bölge, insanlar gibi monogastrik hayvanlardaki tek mideye karşılık gelir. Ayrıca hipopotam gibi bazı memeliler psödoruminant (yalancı geviş getiren) olarak bilinirler. Çünkü mideleri 4 yerine 3 odalıdır ve sindirim yöntemleri farklılık gösterir.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

İnsanlar tarafından besin olarak tüketilirler. Aynı zamanda boynuzları nedeniyle sık sık yasak avcılığa maruz kalırlar. Süs eşyaları içerisinde fazlasıyla kullanılmışlardır. Ayrıca Avrupa'daki mağara çizimlerinde sık sık görülebilirler. Öyle ki bu çizimler arasında 40.000 yıl kadar eski olanlar bile mevcut.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/06/2024 12:59:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7441

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Wuhan Koronavirüsü
Mutasyon
Toprak
Albert Einstein
Diş Hekimi
Adaptasyon
Büyük
Evrim Kuramı
Aşılar
Okyanus
Semptom
Test
Tutarlılık
Genler
Retrovirüs
Mühendislik
Yaşamın Başlangıcı
Doğal Seçilim
Buzul
Uzun
Hekim
Astrofotoğrafçılık
Yılan
Kültür
Kuşlar
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
P. Türkoğlu. Kızıl geyik (Cervus elaphus). (29 Ekim 2018). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7441
Türkoğlu, P. (2018, October 29). Kızıl geyik (Cervus elaphus). Evrim Ağacı. Retrieved June 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7441
P. Türkoğlu. “Kızıl geyik (Cervus elaphus).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 29 Oct. 2018, https://evrimagaci.org/s/7441.
Türkoğlu, Pedram. “Kızıl geyik (Cervus elaphus).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, October 29, 2018. https://evrimagaci.org/s/7441.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close