Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Yakup Kadri, 27 Mart 1889'da Mısır Kahire'de, o dönemde Mısır'da önemli bir konumda olan köklü Karaosmanoğulları ailesinin bir ferdi olarak dünyaya geldi. Babası Abdülkadir Bey, annesi İkbal Hanım'dır. Çocukluğunun bir kısmını Kahire'de, bir kısmını da Manisa'da geçirdi. Bu erken dönem, ona hem Doğu'nun gizemli atmosferini hem de Anadolu'nun gerçeklerini tanıma fırsatı verdi. Eğitimine İzmir'de Fevziye Mektebi'nde başladı, ancak ailesinin İstanbul'a taşınmasıyla eğitimine burada devam etti. Fatih Mekteb-i Sultanisi (İstanbul Erkek Lisesi) ve Mülkiye Mektebi'nde (Siyasal Bilgiler Fakültesi) okudu. Bu eğitim hayatı, onun hem klasik Türk ve Doğu edebiyatına hakim olmasını sağladı hem de Batı düşüncesiyle tanışmasına zemin hazırladı. Yakup Kadri'nin edebiyata ilgisi genç yaşlarda başladı. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte sanat ve düşünce özgürlüğünün artması, onun edebi çevrelere dahil olmasını hızlandırdı. Özellikle 1909'da kurulan ve "Sanat şahsî ve muhteremdir" ilkesini benimseyen Fecr-i Ati Topluluğu'na katıldı. Bu dönemde Servet-i Fünûn dergisinde şiir ve hikayeleri yayımlandı. Fecr-i Ati döneminde bireysel duygulara, estetiğe ve sembolizme ağırlık veren Yakup Kadri, bu dönemin ardından Milli Edebiyat akımının etkisiyle toplumcu ve gerçekçi bir çizgiye yöneldi. Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı'nın yarattığı derin etkiyle, Yakup Kadri'nin edebiyat anlayışı ve dünya görüşü köklü bir değişim geçirdi. Artık bireysel duyarlılıklar yerine, toplumsal meselelere, Anadolu gerçekliğine ve Türk milletinin kaderine odaklandı. Ziya Gökalp ve Ömer Seyfettin gibi isimlerle birlikte Milli Edebiyat akımının en önemli temsilcilerinden biri oldu. 1934 yılında Tiran elçiliğine atanan Yakup Kadri, 1935'te Prag, 1939'da Lahey, 1942'de Bern, 1949'da Tahran ve 1951'de yine Bern elçiliklerine getirildi. 1955 yılında Bern elçisi iken emekli oldu. Zoraki Diplomat adlı eseri, diplomatlık yıllarının eseri olarak ortaya çıktı. Emekli olduktan sonra kendi vatanına döndü ve gazete, dergi yazılarını sürdürdü. 1957'de Ulus gazetesinin başyazarlığını üstlendi. Siyasal yaşamının son görevi 1961-1965 arasındaki Manisa milletvekili oldu. Bu dönemde İsmet İnönü'den sonra meclisin en yaşlı üyesi olarak Geçici Meclis Başkanı olarak görev yaptı. 1962 yılında partinin Atatürk ilkeleri ile ters düştüğünü iddia ederek CHP’den istifa etti. 1965 yılında politikadan çekildi. 1966 yılında Anadolu Ajansı yönetim kurulu başkanlığına seçildi. 13 Aralık 1974’te Ankara’da tedavi görmekte olduğu Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde hayatını kaybetti. Cenazesi, İstanbul Beşiktaş’taki Yahya Efendi mezarlığında annesinin mezarı yanına defnedildi.