Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Kilogramın Tanımı Değişti, Bu Ne Anlama Geliyor?

Bildiğiniz Kg Öldü, Yaşasın Yeni Kg!

Kilogramın Tanımı Değişti, Bu Ne Anlama Geliyor? Pixabay
5 dakika
28,407
  • Uygulamalı Metroloji

Bildiğiniz Kg Öldü, Yaşasın Yeni Kg!

16 Kasım'da yaklaşık 60 ülkeden temsilci, bir kilogramın tanımını değiştirmek için Fransa'nın Versailles kentinde buluşacak. Sadece kilogramı değil, sıcaklığın temel birimi olan Kelvin'i, madde miktarını belirten birim olan molü ve elektrik akımı için geçerli olan birim amperin tanımlarını da değiştirecekler. Bu da bir günde 7 temel uluslararası ölçü biriminden 4'ünün değişmesi demek. Ve tüm bunlardan sonra, tüm ölçü birimleri insan eliyle yapılmış fiziksel şeylerdense doğanın temel sabitlerine dayandırılacak.

Kilogram, bir fiziksel nesne üzerinden tanımlanan son temel ölçü birimi. 1799'dan beri bir kilogramı, Paris'te tutulan bir metal silindirin kütlesi tanımlıyor. Bu metal silindir daha sonra, bir kere,1889'da değiştirildi.

Bu Reklamı Kapat

Ama bu Uluslararası Prototip Kilogramın (daha bilinen adıyla büyük K) bazı problemleri var. Demek istediğim şu ki, her ne kadar teoride özdeş silindirler olsa da bilim insanları kütlelerinin farklılık gösterdiğini buldu. Yani kendi kütlesini bile korumuyor. Buna ek olarak büyük K'ye ulaşmak hayli zor, bu da bu tanımı kullanmayı gerçekten zor hale getiriyor.

Peki herkesin her yerde ulaşabileceği ve hiç değişmeyecek bir kütle standardını nasıl oluşturursunuz? Çözüm, Planck sabitine belirlenmiş, kesin bir değer atamaktan geçiyor.

Bu Reklamı Kapat

Kulağa biraz garip geldiğini biliyorum, bu yüzden biraz sabırlı olun lütfen.

Planck sabiti, genel olarak, bir fotonun frekansının onun enerjisiyle olan ilişkisiyle bilinir. Ama şunu da biliyoruz ki enerji ve kütle E=m*c^2 formülüyle ilişkilendirilmiştir. Umuyorum ki Planck sabitinin kütleye nasıl dahil olduğunu görebiliyorsunuzdur. Ama bugün ben bu videoyu kaydederken de geçerli olan problem şu ki Planck sabiti bir belirsizlik taşır. Yani Planck sabitinde bulunan virgülden sonraki sayıları büyük oranda biliyoruz ama o son birkaç rakamı yok mu... İşte onlar belirsiz. Kesin olan ise Paris'te yeraltında iklim kontrolü sağlanan bir kasada tutulan o platin-iridyum alaşımlı silindirin kütlesi.

Kesinlikle bir kilogram, belirsizlik söz konusu değil.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Çözüm ise durumu tersine çevirerek Planck sabitine belirli bir değer atamaktan geçiyor. Sonrasında ise Paris'teki silindir artık tam olarak 1 kilogram olmayacak. Yani tabii yine bir kilogram olacak ama tam öyle değil. Artık kesin olan şey, kilogramın büyüklüğünü tanımlayacak olan Planck sabiti olacak. Ama eğer Planck sabitinin değerini sabitleyecekseniz değeri düzgün bir şekilde alsanız iyi olur, böylece şu anki tüm ölçülerimiz ve dünyada yer alan tüm kütlelerle tutarlı olur.

Bunun için de son birkaç senede bilim insanları Planck sabitini ellerinden geldiği kesinlikte ölçmeye çalışırken birçok farklı teknik kullandı. Temel metotlardan biri “watt ayarı” idi. Bu yöntemde bir kilogram, elektromıknatıstan gelen kuvvet ile ayarlanır. (Bu konuyla ilgili daha fazla bilgi istiyorsanız videoma bakabilirsiniz.)

Bilim insanları ayrıca dünyadaki tartışmasız en yuvarlak nesneyi ürettiler. Bu nesne, tek çeşit silikon atomlarından yapıldı.

Bu metotlar birbirini tamamlayıcı nitelikte çünkü artık fizikten ve Avogadro sabiti gibi kimyadan aldıkları tüm o bulgularla Planck sabitine gerçek anlamda karar verebilecekler. Eğer oylama iyi giderse Planck sabitinin gelecekteki değeri tam olarak bu sayı olacak. Planck sabiti belirlenmiş olacak. Paris'teki o silindirin kütlesi artık tam olarak bir kilograma eşit olmayacak.

Ama kilogramı diğer şeylerden soyutlanmış bir şekilde tekrardan tanımlayamazsınız, çünkü diğer temel ölçü birimleri de ona dayanmaktadır. Örneğin mol'ü ele alalım. Şu anda bir mol’ün tanımı 12 gram karbon-12’deki atom sayısına denk düşmekte ve buna da Avogadro sayısı diyoruz. Bu sayı, 12 gramın ne olduğuna bağlı ve bu da tabii ki bir kilogramın ne olduğuyla ilişkili. Yani aslında, Avogadro sayısında da şu anda bir belirsizlik var. Ama oylamadan sonraki plan, Avogadro sayısına tam olarak bu değeri atamak. Böylece Planck sabitinin yeni değeriyle içsel olarak bir tutarlılık taşıyacak.

Bu Reklamı Kapat

Avogadro sayısı ile Planck sabiti arasında direkt bir ilişki var. Benzer olarak, amper de artık kilograma bağımlı olmayacak. Onun yerine, bir elektronun yükü baz alınarak tanımlanacak. Kelvin de yeniden tanımlanmış Boltzman sabiti baz alınarak tanımlanacak. Boltzman sabiti, bir gazın sıcaklığı ile moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi arasındaki ilişkiyle sağlanır. Ve bu sayı da onun kesin değeri olacak.

Peki bu yeni tanımlamalar bir şey değiştirecek mi? Çoğu insan için hayır. Yani yiyeceklerinizin ağırlığı aynı kalacak, tıpkı sizin ağırlığınız gibi. Ve sıcaklık da hala aynı şekilde çalışacak. Her şey temel olarak aynı kalacak ve olması gereken de bu.

Bu tanım değişikliğinin amacı her şeyi alt üst etmek değil, fakat şeyleri tutarlı ve güvenilir yapmak. Tüm yaptığımız fiziksel bir nesneye olan bağlılığımızı ortadan kaldırmak, bu da en azından teorik olarak herhangi bir yerdeki herhangi bir kişinin inanılmaz kesin ölçümler yapabilmesini sağlayacak.

Şuna dikkatinizi çekmek isterim ki voltun değeri on milyonda biri kadar, direncin değeri de bundan daha az bir oranda değişecek. Çünkü elektrik ölçüm bilimcileri 1990'da Planck sabiti değerini güncellemeyi kesip ellerinde olan değeri kullanmaya devam ettiler. İyi de ettiler… Çünkü tanımlarını ya da aygıtlarını güncellemek zorunda kalmayacaklardı.

Bu Reklamı Kapat

Ama şimdi görüyoruz ki Planck sabiti, daha iyi ölçüm tekniklerinden dolayı 1990 değerinden aslında biraz farklı. Yani şimdi elektrik ölçüm bilimcileri değişmek zorunda ama bu az sayıda insan için çok küçük bir değişim olacak. Bence bunun üstesinden geleceklerdir.

Kendime şu soruyu soruyorum, bu konuyla niye bu kadar ilgiliyim ki? Bu konuda dört video yaptım ve sebep şu ki bana göre Dünya ve Evren büyük ve karmaşık bir yer. Ve ne zaman ona belli sayılar atasak, kaostan belli bir düzen, yani evrenimizi ortaya çıkarıyor gibiyiz. Ve bu da şeylerin işleyişine dair kavrayışımızın başlangıcı demek oluyor.

Ölçüler bilimin temelidir ve gözlem yapmamızı sağlar. Gezegenlerin eliptik yörüngelerde döndüğünü keşfettiğinde Kepler’in neler olduğunu anlaması bence hiç şaşırtıcı değil. Tycho Brahe ise onların pozisyonlarına dair daha önce hiç kimsenin yapmadığı en kesin ölçümleri yaptı. Ve bence bu bir tesadüf değil. CERN'de Higgs bozonunun bulunmasına ya da kütleçekimsel dalgaların tespit edilmesine baktığınızda, bana göre bunlar, insanların elde ettiği kazanımların zirveleri.

Bence bilimsel başarılarımız edebiyatta, sanatta ya da modadaki başarılarımızdan katbekat daha büyük. Bunu, bu disiplinleri hor gördüğüm için söylemiyorum. Elbette, zor olduklarını ve devasa zihin gücü gerektirdiklerini biliyorum. Bilim insanlarının daha zeki olduğunu filan da söylemiyorum. Ama bilim insanlarının çalıştığı araçlar ve içinde çalıştıkları sistem onlara böylesi muazzam sıçrama yapma imkanları tanıyor. Çünkü bilim kendini, kendi üstüne inşa ediyor, hem de bunu üstel olarak gelişen bir yolla yapıyor ve bence bu yüzden çok önemli. Çünkü ölçümlerimizi bir ileri seviyeye çıkarmayı mümkün kılıyor.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Sen ve Evren - Uzay Yolcusu Kalmasın (Dana O Briain)

Dünyanın en eğlenceli uzay yolculuğu başlıyor.

Güneş sistemimizden galaksimize ve ötesine uzanan bu inanılmaz yolculukta, kafayı uzayla bozmuş Dara Ó Briain’a eşlik etmeye hazırlanın!

Siz de bu soruların yanıtlarını merak edenlerden misiniz?

• Nasıl astronot olunur? (Çocuk oyuncağı! Ama abartıyor da olabilirim.)
• Venüs’ü ziyaret etmek nasıl fikir? (Berbat.)
• Evrenin sonu nasıl gelecek? (Dert etmeyin, gelmeyecek. Gerçekten!)

Tüm bunları ve çok ama çok daha fazlasını Keşfetmek için evdeki Rahat koltuğunuzu bırakmaya kararlıysanız, çantalar toplansın, uzay yolcusu kalmasın!

Dikkat! Elinizdeki kitap, bildiğiniz Uzay kitaplarına hiç benzemiyor!

Bilgiler ve Uyarılar:

  1. Bu ürün sipariş alındıktan 1-3 gün içinde postalanacaktır.
  2. Lütfen sipariş vermeden önce iade ve ürün değişikliği ile ilgili bilgilendirmemizi okuyunuz.
  3. Bu kampanya, Domingo Yayınevi tarafından Evrim Ağacı okurlarına sunulan fırsatlardan birisidir.
Devamını Göster
₺70.00
Sen ve Evren - Uzay Yolcusu Kalmasın (Dana O Briain)

Artık fiziksel nesnelere bağımlı değiliz. Yani şunu kabul etmeliyiz ki şu ana kadar aslında Indiana Jones'un yaptığının sadece kaliteli bir versiyonunu yapıyorduk. Şimdi o diğer aşamadayız, yani tüm ölçüm birimlerimizin doğa ve evren baz alınarak soyutlanması aşamasında. Artık fiziksel nesnelere bağlı değiliz.

Destek Olun

Bu video, Veritasium tarafından hazırlanmış ve Evrim Ağacı tarafından altyazılandırılmıştır. Eğer içeriği beğendiyseniz orijinal kaynağa destek olmak için, lütfen YouTube kanalına gidip videolarını beğenmeyi unutmayın.

Veritasium kanalının bu videosunu orijinal dilinde ve İngilizce alt yazılı olarak buradan seyredebilirsiniz:

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 9
  • Bilim Budur! 7
  • Tebrikler! 4
  • İnanılmaz 3
  • Korkutucu! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Veritasium | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/08/2022 17:25:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7497

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Okyanus
Deizm
Kuantum Fiziği
Santigrat Derece
Hidrotermal Baca
Göğüs Hastalığı
Elementler
Bilgisayar
Yaşamın Başlangıcı
Beslenme Biçimi
Çocuklar
Onkoloji
Abd
Etik
Kültür
Beslenme Bilimi
Factchecking
Tespit
Sahte
Mars
Popülasyon
Solunum
Çeşitlilik
Nasa
Savaş
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.