Kayalardaki Gökkuşağı: Opal Nedir?

Kayalardaki Gökkuşağı: Opal Nedir?
1 dakika
2,745 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Ne tam olarak mineral, ne de tam olarak kaya... Opal, mineralimsiler (mineraloidler) arasında bulunan, eşsiz yapıdaki bir jeolojik yapıdır. SiO2 x n (H2O) kimyasal formülüyle bilinen opalin kütlece %21 civarı sudur. Bu açıdan bakıldığında opali donmuş bir jel olarak düşünmek akla yatkın gelse de, bu tanım bile kafa karıştırıcı ve hatalı olacaktır.

Bir mineralin belirleyici özelliklerinden olan kristal yapısından yoksun olan opalin içeriğinde, bunun yerine silika kürecikleri bulunur. Her bir kürecik 150 ila 300 nanometre (metrenin milyarda biri) çaptadır. Bu açıdan bakıldığında, ele gelir miktarda opal elde etmek için milyarlarca ve milyarlarca silika küreciğü gerekmektedir. Bu kürecikler, tıpkı bir kutu içerisine rastgele doldurulmuş bilyeler gibi ortama yığılarak opali oluştururlar. Bu küreciklerin arasındaki boşlukları ise su molekülleri doldurur. Bu küreciklerden yansıyan ışık ışınları, görülebilir uzunlukta dalgaboyuna sahip olduğundan, opalin bulunduğu yerlerde minik gökkuşakları oluşabilir. Çapların farklılaşmasından ötürü yansıyan ışığın rengi de kolayca değişebildiğinden opal insanlar arasında çok değerli bir taş olarak bilinmektedir.

Normalde, saf opal renksizdir. Opalin yapısındaki düzensizlikler ona arkaplan rengini kazandırır. Yapıya katılan demir, manganez oksit ve organik karbon opale kremsi, turuncumsu ve siyah renk katabilir. Sütlü opal olarak bilinen taşın içeriğinde ise hava baloncukları bulunur. 

Opal, birçok jeolojik çevrede oluşabilir:

Reklamı Kapat

  • Genellikle magmatik ya da volkanik kayaçlara ihtiyaç duyar ancak herhangi bir silikat kaya da oluşumuna neden olabilir.
  • Silika kürecikleri kaya-su etkileşim süreçleri sonucu oluşur. Ilık bir su kaynağının bulunması bu süreçleri hızlandırır. Ancak çok yüksek bir sıcaklık da gerekmez. Silika küreciklerinin oluşması için ılık suyun haricinde asidik bir ortam, killerin ortamda bulunması ve hatta bakteriyel yaşam bile yeterli olabilir. 
  • Silika küreciklerini taşıyan bu su kaynakları, kayalardaki yarıklardan, lav içerisindeki kanallardan veya fosilleşen bir ağacın içerisindeki çatlaklardan sızarak buralara birikebilir.
  • Bu oyuk ve yarıklar içerisinde dinginleşen su içerisindeki kürecikler çökerek katı, jelsi katmanlar oluştururlar.
  • Bu çökelme sırasında küreciklerin çapları değişebilir; bu da yansıtılan ışığın renginin değişmesine neden olur. Bu sürecin sonucunda oluşan rengarenk opal taşı, oldukça değerli bir hal alır.

Yapılan hesaplamalara göre Dünya'nın yeryüzünden 40 metre derinliğindeki bölgelerinde, 1 santimetre opal birikimi için tam 5 milyon yıl zaman gerekmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • İnanılmaz 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/05/2021 14:57:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1010

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Şehir Hastanesi
Acı
Yok Oluş
Endokrin Sistemi Hastalıkları
İspat Yükü
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Biyografi
Aminoasit
Böcekler
Metal
Hominidae
Dünya
Organ
Doğru
Yeni Koronavirüs
Viroloji
Kemik
Sağlık Bilimleri
Evrenin Genişlemesi
Viral
Popülasyon
Mitler Ve Gerçekler
Tarih
Dişler
Diş Hekimi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku