Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bizler için "kanser-geçirmez" olmak henüz sadece bir hayal; ancak çıplak kör fareler için bu, sıradan bir gerçek. Kansere karşı doğal bir dirençleri olduğu uzun bir süredir bilinen çıplak kör farelerin bu özelliklerini nasıl kazandıklarına dair sır perdesi yeni yapılan araştırmalarla aralanmaya başladı.

Araştırmaya göre çıplak kör fareler, bu dirençlerinden ötürü hyaluronan isimli bir kimyasala teşekkür borçlular. Bu kimyasal yapısal olarak bir şekerdir (daha isabetli olarak, sülfatlanmamış bir glikosaminoglikandır); hücreler ile dokuların birbirlerine yapışık olarak kalmasını sağlar ve derinin elastik olabilmesini sağlar (bunu aklınızda tutunuz). İnsan gibi diğer hayvan türlerinde de bu kimyasal bulunur; ancak çıplak kör farelerde hyaluronan uzun zincirler halinde üretilir. Ne kadar uzunsa, o kadar direnç kazanılmaktadır. Kıyaslama yapmak gerekirse, bize göre tam 5 kat uzun üretirler! Bu zincirler hücreler etrafında kafesler oluştururlar ve bu sayede hücrelerin kontrolsüz bölünmesine, dolayısıyla da kansere engel olurlar. Yapılan araştırmalarda, hyaluronan üretemeyen çıplak kör farelerin de kanser olabildikleri tespit edilmiştir.

Bilim insanları, çıplak kör farelerin bu şekilde yüksek miktarda hyalurnan üretebilmelerinin nedeninin, evrimleştirdikleri esnek derilerinin bir yan ürünü olduğunu öneriyor. Kıllara sahip olmamalarından ötürü, tüneller kazarken derileri yüksek miktarda strese maruz kalmaktadır. Bu sebeple, esnek bir deriye sahip olmaksızın, kendilerini yaralamadan hayatta kalmaları mümkün olamazdı. Bu evrimsel seçilim baskısı sebebiyle daha fazla ve uzun hyaluronan kimyasalı üretenler seçildiler ve bu da onlara nesiller içerisinde kanser direnci kazandırdı.

Hyaluronan haricinde diğer mekanizmalar da bu sürece katkı sağlamış olabilir. Çıplak kör farelerin genetik yapısı üzerinde yapılan çalışmalar, kanserle ilişkili bazı genlerinin diğer omurgalılardan farklı olduğunu ortaya koydu. Londra Üniversitesi'nden Chris Faulkes konuyla ilgili şunları söylüyor:

Bu tamamen farklı ve tuhaf organizmaya bakarak memeliler içerisinde uygulayabileceğimiz yeni mekanizmalar buluyoruz. Bu muhteşem şeylerin bazılarını anlamak, insan sağlığı konusunda geniş uygulamalar yaratabilir. Bir gün, hayvanlardaki harika özellikler insan genlerine aktarılabilmesi mümkün olacak. Ancak bunun karşılığında hepimiz çıplak kör fareler gibi gözükmek zorunda kalabiliriz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 5
  • İnanılmaz 5
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Korkutucu! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • E. Callaway. Simple Molecule Prevents Mole Rats From Getting Cancer. (19 Haziran 2013). Alındığı Tarih: 24 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Nature | Arşiv Bağlantısı
  • D. Chow. Immune To Cancer: Naked Mole Rats Reveal Their Secret. (19 Haziran 2013). Alındığı Tarih: 24 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • R. Hooper. Naked Mole Rats Reveal Why They Are Immune To Cancer. (19 Haziran 2013). Alındığı Tarih: 24 Mayıs 2019. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/11/2020 11:47:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1267

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
İhtiyoloji
Elektrokimya
Diş Gelişimi
Canlılık Cansızlık
İnsanlar
Duygu
Fosil
Sars Mers
Yumurtalık
Hayvanlar
Avcı
Galaksi
Su Ayısı
Bakteri
Dilbilim
İnsanın Evrimi
Yayılım
Mit
Parçacık
Eczacılık
Sosyal Mesafelendirme
Algı
Astronomi
Cinsiyet Araştırmaları
Göğüs Hastalığı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Olağanüstü iddialar, olağanüstü kanıtlar gerektirir.”
Marcello Truzzi
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol