Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kaktüsler Gerçekten Radyasyonu Emer/Engeller Mi?

Kaktüsler Gerçekten Radyasyonu Emer/Engeller Mi? eBay
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Gerçeklik Analizi Araştırmaları'nın bir parçasıdır. Bu sistem çerçevesinde analiz edilen iddialar, "Gerçek", "Karışık", "Sahte" şeklinde üç sınıfa ayrılmaktadır. Aynı analiz sistemi çerçevesinde, ünlü insanlara atfedilen sözler de incelenmektedir. Bu sözler, "Gerçek", "Hatalı Atıf", "İspatsız" ve "Sahte" şeklinde dört sınıfa ayrılmaktadır.

İddia

Kaktüsler her türlü cihazdan, özellikle de bilgisayardan yayılan radyasyonu önlerler. Dolayısıyla herkesin bilgisayar odasında kaktüs bulunmalıdır.

Gerçek mi?

Sahte

Gerçek Ne?

Kaktüslerin diğer herhangi bir cisimden daha fazla radyasyon soğurduğunu gösteren hiçbir bilimsel veri bulunmamaktadır. Bu konunun halen bir mit olmama ihtimali varsa da, aşağıda vereceğimiz bilgiler göz önüne alındığında, konunun bir mit olma ihtimali, olmama ihtimalinden çok daha yüksek gözükmektedir.

İddianın Kökeni

Bu mit, 1980'li yıllarda İsviçre'nin Chardonne kentinde bulunan Jeobiyoloji Enstitüsü'nde yapılan bir gözleme (araştırma değil!) dayanmaktadır. Bu enstitüte çalışan ve uzun saatlerini bilgisayarlar karşısında geçiren uzmanlar baş ağrısı ve aşırı yorgunluk belirtilerine sahipken, laboratuvarlara kaktüslerin alınmasından sonra bu belirtilerin azaldığı gözlenmiştir. Bu bilginin yayılması ile, küresel ölçekte olmasa da, özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde kaktüslerin radyasyonu emdiğine ve koruyucu bir kalkan görevi gördüğü iddiası yayılmıştır. Batı Avrupa ve ABD'deki birçok kaktüs üreticisi ve uzmanının böyle bir mitten haberi bile yoktur.

Bilgiler

Her cisim radyasyon yayar ve radyasyon emer. Örneğin siz de şu anda etrafınıza ölçülebilir miktarda radyasyon yaymaktasınız; ancak elbette bu miktar, bir elektronik cihazın yaydığına göre çok daha düşük bir miktardır. Aynı şekilde siz, bilgisayar masanız, duvarlarınız, klavyeniz, yatağınız ve etrafınızda gördüğünüz diğer tüm cisimler etrafımızda sürekli var olan radyasyonu emmektedirler. Dolayısıyla burada soru, kaktüslerin radyasyonu emmek konusunda diğer cisimlerden üstün olup olmadığıdır. Böyle bir bulguya işaret eden hiçbir araştırma yapılmadığı gibi, kaktüslerin sıcak çöl ortamında radyasyona daha fazla maruz kalmasından dolayı belki bir miktar daha dirençli olabilecekleri haricinde buna dair hiçbir mantıklı ve bilimsel açıklama bulunmamaktadır. Ancak söz konusu açıklama doğru olsa bile, bu kaktüsün kendi iç korumasıyla açıklanabilir; etraflarındaki cisimleri de koruma gibi bir özellikleri olması pek mümkün gözükmemektedir.

Şu andaki neredeyse hiçbir bilgisayar ekranı, günlük normal kullanım şartları altında insan sağlığını kayda değer miktarda etkileyebilecek bir özelliğe sahip değildir. Eskiden kullanılan Katodik Işın Tüpü teknolojisine sahip (kısaca "tüplü") monitörler, saniyede 60 defa ekranın bir elektron ışını tarafından taranmasıyla görüntüyü oluşturmaktaydı. Bu elektron ışını ekrandaki bir noktaya (piksele) değdiğinde, bu pikseli şiddetine göre farklı şekillerde aydınlatarak görüntünün oluşmasını sağlardı. Bu sırada, şu andaki ekranlardan çok daha fazla miktarda radyasyon kullanıcıyı da etkileyecek şekilde etrafa saçılırdı. İşte bunu önlemek amacıyla "ekran koruyucu paneller" kullanılırdı. Ancak günümüzdeki LCD ve LED ekranlarda böyle bir radyasyona neden olabilecek hiçbir tepkime bulunmamaktadır. Bu monitörlerde görüntü bildiğimiz "minik lambalar" (LED: Light Emitting Diode = Işık Saçıcı Diyot) ile oluşturulur. Bugünkü bilgisayarlardan yayılan radyasyon önemsenmeyecek kadar küçüktür ve tehdit edici boyuta ulaşacak kadar bilgisayarın başında kalmak neredeyse imkansızdır. Dolayısıyla kaktüsler gerçekten radyasyonu emecek özel bir yeteneğe sahiplerse de, bunu bugünkü bilgisayarlara karşı kullanmak anlamsızdır ve gereksizdir.

Günümüz teknolojik unsurlarından yayılan en temel radyasyon mor ötesi ışımadır. Bu ışıma X veya gama ışınlarına kıyasla son derece düşük enerjilidir ve vücudun derinlerine nüfuz edemez. Dolayısıyla eğer ki bu tür radyasyon herhangi bir "kanser" ile ilişkilendirilecekse, bu neredeyse sadece deri kanseri olabilir. Ancak bu tür bir kansere yol açacak kadar bilgisayar ekranından radyasyon almak mümkün değildir. Dolayısıyla, ne deri kanseri, ne de vücudun içindeki organlarla ilgili herhangi bir diğer kanser türünden modern bilgisayarlar sorumlu tutulamaz (en azından "radyasyon" seviyesinde, belki obezite gibi bazı diğer durumlarla ilişkilendirilebilir). 

Kaktüslerin radyasyona karşı ekstra koruma sağladığı iddiası, içlerindeki yüksek su oranıyla da ilişkilendirilmektedir. Su, iyi bir radyasyon emici kimyasal olduğu için kaktüslerin de kısmen daha fazla fayda sağlayacağı iddia edilmiştir. Daha önce de izah ettiğimiz gibi, bunun doğru olma ihtimali olsa da, buna yönelik herhangi bir bilimsel veri bulunmamaktadır. Ayrıca içlerindeki su miktarına göre bitkileri sıralayacak olursak, %94 ile domates, %92 ile karpuz, %91 ile greyfurt, %90 ile kavun, %88 ile şeftali, %87 ile ananas, portakal ve böğürtlen, kaktüslerin genel ortalaması olan %85 su oranından daha fazla su içeriğine sahiptir. Ayrıca yukarıda izah ettiğimiz gibi, her cismin radyasyon emici olduğunu düşünürsek, eğer ki illa radyasyondan korunmak istiyorsanız, ekranınızın önüne herhangi bir şey, özellikle de domates ya da karpuz koymanızı tavsiye edebiliriz. Ekranınız radyasyon saçmıyor olsa da, hoş bir masa süsü olabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Muhteşem! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Üzücü! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Korkutucu! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. J. Clayworth. Do Cacti Absorb Harmful Radiation Emitted By Computers?. (20 Haziran 2015). Alındığı Tarih: 24 Haziran 2018. Alındığı Yer: StackExchange | Arşiv Bağlantısı
  • Hob. Radiation Protection: Fact Or Hoax?. (20 Temmuz 2006). Alındığı Tarih: 24 Haziran 2018. Alındığı Yer: Cacti Guide | Arşiv Bağlantısı
  • Computable Minds. The Myth Of The Antiradiation Cactus. (17 Eylül 2010). Alındığı Tarih: 24 Haziran 2018. Alındığı Yer: Computable Minds | Arşiv Bağlantısı
  • D. Hershey. What Percentage Of Various Plants Are Water?. (19 Aralık 2002). Alındığı Tarih: 24 Haziran 2018. Alındığı Yer: MadSci | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/10/2020 00:35:32 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2561

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Tür
Hayvanlar
Teknoloji
Kültür
Köpek
Onkoloji
Müzik
Beyin
Parçacık
Türleşme
Evrenin Genişlemesi
Dünya
Doğal
Mistik
Arı
Epistemik
Vaka
Nöron Hücresi
Maymun
Transkripsiyon
Aşılar
Einstein
Doğa Yasası
Zehir
Ekoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İyi bir kitap okumak, geçmiş asırların en iyi beyinleriyle sohbet etmek gibidir.”
Rene Descartes
Geri Bildirim Gönder