Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kafes mantarı (Clathrus ruber)

Kafes mantarı (Clathrus ruber)
Gökhan Eren
Kafes Mantarı (Clathrus ruber)
Reklamı Kapat

Erişkinleri kırmızı renkli ve kafes şeklinde olan bu tür görünümüyle olduğu kadar kokusuyla da bizleri şaşırtmaktadır. Gelin bu türü birlikte tanıyalım.

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Kafes mantarı olarak bilinen Clathrus ruber, her mevsim gözleyebileceğimiz bir tür olsa da genellikle ekim aylarında gözlemleme ihtimalimiz daha yüksektir. Bu gözlemimiz de 2018 ekim ayı içerisinde, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Kurupelit kampüsü içerisinde gerçekleşmiştir.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kafes mantarı (Clathrus ruber), Phallaceae ailesinin ülkemizde bulunan altı türünden biridir. Bu ailenin üyeleri sıradışı renk ve görünümleriyle hayli ilgi çekmektedir. Başlangıçta kirli beyaz renkli, toprağa yarı gömülü bir yumurta görünümündedir. Dışındaki zar çatladıktan sonra çokgen hücreleri olan kırmızı kafes şeklinde göz alıcı bir gövde ortaya çıkar. Kafes mantarı 5-15 cm yüksekliğinde ve 4-10 cm çapındadır.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

İlk kez mikolojinin (mantar bilimi) babası sayılan İtalyan botanikçi Pier Antonio Micheli tarafından tarif edilen bu tür, 1801 yılında Christiaan Hendrik Persoon tarafından Clathrus ruber olarak adlandırılmıştır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Avrupa (Fransa, İngiltere, Yunanistan, İtalya, Portekiz, İspanya, Türkiye), Kuzey Afrika ve Batı Asya'da yerli tür olarak kabul edilen bu tür ülkemizde Karadeniz ve Marmara bölgesinde, yaprak döken ağaçların bulunduğu ormanlarda (özellikle bu tarz ormanlarda bulunan patika yol kenarlarında), park ve bahçelerde, özellikle kompost (bitkisel ve hayvansal atıkların nemli-oksijenli ortamda bozunarak organik gübreye dönüşmüş hali) yığınlarının üzerinde tek tek ya da küçük kümeler halinde bulunur.

Samsun'dan kafes mantarı (Clathrus ruber) gözlem kaydı.
Samsun'dan kafes mantarı (Clathrus ruber) gözlem kaydı.
Gökhan Eren

Davranış ve Etoloji

Mantarın iç tarafında bulunan siyahımsı sıvı leş kokusu yayar. Bizim de bu mantarla ilk tanışmamız bu koku sayesinde olmuştu. Yaprak döken ağaçların bulunduğu ormanlık alanlarda yürüyüş esnasında böyle bir koku hissederseniz bu türle karşılaşabilirsiniz. Bu koku bizler için kötü olsa da bu koku sayesinde böcekleri üzerine çekerek sporlarının yayılmasını sağlar.

Diyet ve Metabolizma

Phallales ailesi türlerinin çoğu gibi, Clathrus ruber'de saprofittir (cansız veya çürüyen organik maddeden kendi besinini türeten organizma).

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Yenilmeye değer tat ve kokuya sahip olmamakla beraber 1974'ten 2008 yılına kadar İngiltere'de yayınlanan birçok çalışmada genellikle yenmeyen veya zehirli olarak listelenmiştir. Bu türün olgunlaşmadan önceki yumurta evresi bazı ülkelerde tüketilse de ciddi mide rahatsızlığına neden olabileceğine dair çalışmalar da mevcuttur.

Etimoloji

Clathrus, ''kafes'', ruber de ''kırmızı'' anlamına gelir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • first-nature. Clathrus Ruber P. Micheli Ex Pers. - Red Cage Or Lattice Fungus. (12 Mart 2019). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: first-nature | Arşiv Bağlantısı
  • wikipedia. Clathrus Ruber. (12 Mart 2019). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • mushroomexpert. Clathrus Ruber. (12 Mart 2019). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: mushroomexpert | Arşiv Bağlantısı
  • Yakup Erdem. (2018). Phallales (Sinek Çeken Mantarlar). ISBN: 978-605-245-059-8. Yayınevi: Bafra Ofset.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2020 10:52:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7679

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Önlem
Samanyolu Galaksisi
Canlı
Gelişim
Anatomi
Dişler
Yiyecek
Boyut
Eczacılık
Bağışıklık Sistemi
Köpek
Molekül
Diş Hekimi
Etimoloji
Akciğer
İhtiyoloji
Endokrin Sistemi
Genom
Rna
Viral Enfeksiyon
Odontoloji
Uçuş
Transkripsiyon
Popülasyon
İklim
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ya hep birlikte var olacağız, ya hep birlikte yok olacağız.”
Bertrand Russell
Geri Bildirim Gönder