Evrim Ağacı

Kafes mantarı (Clathrus ruber)

Kafes mantarı (Clathrus ruber)
Gökhan Eren
Kafes Mantarı (Clathrus ruber)

Erişkinleri kırmızı renkli ve kafes şeklinde olan bu tür görünümüyle olduğu kadar kokusuyla da bizleri şaşırtmaktadır. Gelin bu türü birlikte tanıyalım.

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Kafes mantarı olarak bilinen Clathrus ruber, her mevsim gözleyebileceğimiz bir tür olsa da genellikle ekim aylarında gözlemleme ihtimalimiz daha yüksektir. Bu gözlemimiz de 2018 ekim ayı içerisinde, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Kurupelit kampüsü içerisinde gerçekleşmiştir.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kafes mantarı (Clathrus ruber), Phallaceae ailesinin ülkemizde bulunan altı türünden biridir. Bu ailenin üyeleri sıradışı renk ve görünümleriyle hayli ilgi çekmektedir. Başlangıçta kirli beyaz renkli, toprağa yarı gömülü bir yumurta görünümündedir. Dışındaki zar çatladıktan sonra çokgen hücreleri olan kırmızı kafes şeklinde göz alıcı bir gövde ortaya çıkar. Kafes mantarı 5-15 cm yüksekliğinde ve 4-10 cm çapındadır.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

İlk kez mikolojinin (mantar bilimi) babası sayılan İtalyan botanikçi Pier Antonio Micheli tarafından tarif edilen bu tür, 1801 yılında Christiaan Hendrik Persoon tarafından Clathrus ruber olarak adlandırılmıştır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Avrupa (Fransa, İngiltere, Yunanistan, İtalya, Portekiz, İspanya, Türkiye), Kuzey Afrika ve Batı Asya'da yerli tür olarak kabul edilen bu tür ülkemizde Karadeniz ve Marmara bölgesinde, yaprak döken ağaçların bulunduğu ormanlarda (özellikle bu tarz ormanlarda bulunan patika yol kenarlarında), park ve bahçelerde, özellikle kompost (bitkisel ve hayvansal atıkların nemli-oksijenli ortamda bozunarak organik gübreye dönüşmüş hali) yığınlarının üzerinde tek tek ya da küçük kümeler halinde bulunur.

Samsun'dan kafes mantarı (Clathrus ruber) gözlem kaydı.
Samsun'dan kafes mantarı (Clathrus ruber) gözlem kaydı.
Gökhan Eren

Davranış ve Etoloji

Mantarın iç tarafında bulunan siyahımsı sıvı leş kokusu yayar. Bizim de bu mantarla ilk tanışmamız bu koku sayesinde olmuştu. Yaprak döken ağaçların bulunduğu ormanlık alanlarda yürüyüş esnasında böyle bir koku hissederseniz bu türle karşılaşabilirsiniz. Bu koku bizler için kötü olsa da bu koku sayesinde böcekleri üzerine çekerek sporlarının yayılmasını sağlar.

Diyet ve Metabolizma

Phallales ailesi türlerinin çoğu gibi, Clathrus ruber'de saprofittir (cansız veya çürüyen organik maddeden kendi besinini türeten organizma).

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Yenilmeye değer tat ve kokuya sahip olmamakla beraber 1974'ten 2008 yılına kadar İngiltere'de yayınlanan birçok çalışmada genellikle yenmeyen veya zehirli olarak listelenmiştir. Bu türün olgunlaşmadan önceki yumurta evresi bazı ülkelerde tüketilse de ciddi mide rahatsızlığına neden olabileceğine dair çalışmalar da mevcuttur.

Etimoloji

Clathrus, ''kafes'', ruber de ''kırmızı'' anlamına gelir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • first-nature. Clathrus Ruber P. Micheli Ex Pers. - Red Cage Or Lattice Fungus. (2019, Mart 12). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: first-nature | Arşiv Bağlantısı
  • wikipedia. Clathrus Ruber. (2019, Mart 12). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • mushroomexpert. Clathrus Ruber. (2019, Mart 12). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: mushroomexpert | Arşiv Bağlantısı
  • Yakup Erdem. (2018). Phallales (Sinek Çeken Mantarlar). ISBN: 978-605-245-059-8. Yayınevi: Bafra Ofset.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/05/2020 23:52:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7679

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Makroevrim
Maske Takmak
Yeme
Böcekler
Yeni Koronavirüs
Sinirbilim
Sahtebilim
Cinsel Seçilim
Kuşlar
Hematoloji
Meteor
Kedigiller
Göğüs Hastalığı
Mitler
İnsan Sağlığı
Cinsel Yönelim
Goril
Primatlar
Sinir Hücresi
Ekoloji
Veri
Obstetrik
Galaksi
Hekim
Viroloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Halkın ekmeği ve sığınağı olması yetmez, kitapları da olmalıdır. Zihni açlıktan ölen birinin karnının dolu olmasının pek bir değeri yoktur.”
Mark Twain
Geri Bildirim Gönder