Jena Deneyi: Türlerin Soylarını Tüketmemiz, Medeniyetimizi Tehdit Ediyor!

Jena Deneyi: Türlerin Soylarını Tüketmemiz, Medeniyetimizi Tehdit Ediyor! Pixabay
Yazar Karlsruher Institut für Technologie Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
3 dakika
748 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 6 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Karlsruhe Teknoloji Enstitüsünden (Alm: "Karlsruher Institut für Technologie" ya da kısaca "KIT") bilim insanlarının dahil olduğu biyoçeşitlilik üzerine en büyük deneylerden biri olan Jena Deneyi, halihazırda gerçekleşmekte olan tür kaybının beslenme, su temini, inşaat malzemeleri ve enerji kaynakları açısından insanların yaşamını doğrudan etkilediğini gösterdi. Jena konsorsiyumu, Nature & Ecology Evolution dergisinde yayınladıkları 3 ayrı makalede, ekosistem işlevlerinin yalnızca bitkilerin özelliklerinden yola çıkarak öngörülemeyeceğini, bunun için biyotik ve abiyotik etkileşim ağlarının tümüyle ele alınması gerektiğini bildiriyor.[1], [2], [3]

Dünya üzerindeki biyoçeşitlilik (tür çeşitliliği, türler arası genetik çeşitlilik ve ekosistem çeşitliliği) insanlar da dahil olmak üzere tüm organizmaların yaşamlarının temelidir. Bitki büyümesi ve istikrarlı malzeme çevrimi gibi temel süreçler biyoçeşitliliğe dayanmaktadır. Ancak biyolojik çeşitlilik, durmaksızın azalmaktadır. Araştırmacılara göre bu kayıp, dehşet verici boyutlara ulaşmıştır. Bu nedenle çok sayıda bilimsel çalışma ve deney, ekosistemlerin işleyişi ve insanlarca kullanımı bakımlarından biyoçeşitliliğin önemi üzerine incelemelerde bulunmaktadır.

Tür Kaybının İnsanları Doğrudan Etkileyen Sonuçları Var!

Biyoçeşitlilik konusundaki en büyük ve en uzun soluklu projelerden biri, 2002'den 2019'a kadar Alman Araştırma Vakfı tarafından finanse edilen ve Jena Üniversitesi tarafından koordine edilen Jena Deneyi'dir.

Deneyde, farklı bilimsel kurumlardan araştırmacılar, biyoçeşitliliğin otlaklar üzerindeki etkilerini incelediler. Ana kimyasal elementlerin döngülerinin kapsamlı bir şekilde ölçülmesi ve yer üstü ve yer altı süreçlerinin incelenmesi yoluyla temel mekanizmaları belirlediler. KIT Coğrafya ve Jeoekoloji Enstitüsü (IFGG) Jeomorfoloji ve Toprak Bilimi Grubu Başkanı Profesör Wolfgang Wilcke ve bu grubun bir üyesi olan Dr. Sophia Leimer de deneye katılarak bitki çeşitliliği ve azot/fosfor döngüsü arasındaki ilişkiyi incelediler. Wilcke şöyle söylüyor:

Reklamı Kapat

Jena deneyinin bulguları, mevcut tür kaybının insanlık için doğrudan sonuçları olduğunu doğruluyor. Sonuç olarak, şu anda düzgün işliyor gibi gözüken doğa işleyişleri, aslında bozuluyor. Buna en temel örnekler gıda, kumaş ve inşaat malzemeleri için biyokütle üretiminin yanı sıra yakıtlar ve su ve besin döngüleri. Değişikliklerin sel, kuraklık veya yeraltı suyu kirliliği gibi ciddi etkileri bulunmaktadır. Bu gelişmeyi durdurmak ve tür çeşitliliğini korumak için bireysel tüketiciden ulusal hükümetlere ve uluslararası kuruluşlara kadar her düzeyde daha fazla araştırma ve pratik önlemlere ihtiyaç var.
Makro ölçekteki canlılar ile mikro ölçekteki canlılar arasındaki büyük bağıntıyı görmezden gelemeyiz. Örneğin, Kanada geyiklerinin (elk) etrafındaki ekosistemler üzerine büyük etkileri vardır. Yırtıcıların ve bitkilerin sağlığı ve çeşitliliği gibi görünen şeylerin yanı sıra besin zinciri ve mikrobiyal topluluk gibi görünmeyen oluşumlar üzerine de etkisi büyüktür.
Makro ölçekteki canlılar ile mikro ölçekteki canlılar arasındaki büyük bağıntıyı görmezden gelemeyiz. Örneğin, Kanada geyiklerinin (elk) etrafındaki ekosistemler üzerine büyük etkileri vardır. Yırtıcıların ve bitkilerin sağlığı ve çeşitliliği gibi görünen şeylerin yanı sıra besin zinciri ve mikrobiyal topluluk gibi görünmeyen oluşumlar üzerine de etkisi büyüktür.
Brianna E. Leahy

Biyoçeşitliliğin Önemi Ancak Disiplinlerarası Araştırmalarla Belirlenebilir!

Nature Ecology & Evolution'daki üç yayından oluşan bir seride, Jena Konsorsiyumu 2018 ve 2020 arasında önemli sonuçlar yayınladı: Ortada ne kadar fazla sayıda ekosistem işleyişi (kapalı bir besin döngüsü gibi) ve ondan elde edilecek hizmet (örneğin, biyokütle üretimi) varsa, o denli bitki türüne ihtiyaç duyulmaktadır.

ABD'deki BioDIV Deneyi ile birlikte Jena konsorsiyumu, bitki türlerinin karışımlarının genel olarak rastgele oluşturulduğu yapay deneylerin sonuçlarının istikrarlı olduğunu ve doğal dünyaya aktarılabileceğini buldular.

Jena Deneyi, en son yayınında, ekosistem işlevlerinin ve hizmetlerinin yalnızca bitkilerin özelliklerinden tahmin edilemeyeceği sonucuna da varmıştır. Daha ziyade, bir ekosistemin biyotik ve abiyotik etkileşimlerinin tüm karmaşıklığını, yani canlı ve cansız doğadaki tüm etkileşimleri dikkate almak gerekmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Korkutucu! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/07/2021 13:15:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9813

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Teori
Boyut
Sars-Cov-2
Hayvanlar
Çeşitlilik
Nükleotit
Ortak Ata
Dünya
Uygulama
Bakteri
Protein
Obstetrik
Manyetik
Karbon
Böcek
Ornitoloji
Uzaylı
Bilim İnsanı
Yüksek
Dinozorlar
Salgın
Pandemi
Süpernova
Sağlık Bakanlığı
Aşı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın