Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

İstanbul Sismik Boşluğu: İstanbul Civarındaki Depremler, Yavaş ve Düzenli Depremlerin Etkileşimini Gösteriyor!

İstanbul Sismik Boşluğu: İstanbul Civarındaki Depremler, Yavaş ve Düzenli Depremlerin Etkileşimini Gösteriyor!
4 dakika
17,472
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Depremler, tipik olarak yalnızca birkaç saniye sürer. Ancak bazen, yer altı kaymaları ağır çekimde gerçekleşir. "Yavaş kayma olayları" olarak bilinen bu "yavaş depremleri" ve bunların kısa (ama bazen şiddetli) sarsıntılarla etkileşimini anlamak, sismik tehlikeyi ve müteakip riski tanımlamak için kritik derecede önemlidir.

GFZ Alman Yerbilimleri Araştırma Merkezi'nde Kıdemsiz Grup Lideri olan Patricia Martínez-Garzón liderliğindeki uluslararası bir grup, Seismological Research Letters (Sismolojik Araştırma Mektupları) dergisinde, milyonlarca insanın yaşadığı İstanbul metropolü yakınlarındaki farklı sismik olayların bu etkileşimini araştırdıkları bir çalışma yayınladı.[1]

"Sismik Boşluk"ta Şüpheli Bir Sessizlik!

Armutlu Yarımadası, şu anda yoğun nüfuslu İstanbul megakentinin hemen güneyinde sismik olarak en aktif bölgedir. Bölge, Avrasya'yı Anadolu levhasından ayıran Kuzey Anadolu Fayı'nın bir parçasıdır. Bu fay, çok sayıda can kaybına neden olan yıkıcı depremler ürettiği bilinen aktif bir tektonik levha sınırıdır. Bu türden son büyük deprem, 1999 yılında İzmit yakınlarında meydana geldi ve yaklaşık 20.000 kişinin ölümüyle sonuçlandı. İstanbul-Armutlu arasında uzanan fayın bir bölümü, deyim yerindeyse "şüpheli bir sakinlikte" olduğu için şu anda "sismik boşluk" olarak tanımlanıyor. Bölge, bu nedenle büyük bir deprem üretmek konusunda "gecikmiş" olarak kabul edilir.

Tüm Reklamları Kapat

4 olan depremlerin yerleri kırmızı yıldızlarla işaretlenmiştir (AFAD kataloğundan merkez üsleri, Kinscher ve diğerleri, (2013)'den odak mekanizmaları). Mor yıldız, odak mekanizmasıyla (Taymaz vd., 1991) birlikte 1963 M 6.3 depreminin (Bulut ve Aktar, 2007) tahmini merkez üssünü işaret etmektedir. Armutlu Yarımadası'ndaki 1999 MW 7.4 İzmit depreminin MW 5 artçı şokunun yeri, odak mekanizmasıyla birlikte mavi bir yıldızla gösterilmiştir (Pınar vd., 2003). Yeşil yıldız, burada analiz edilen 2018 MW 4,5 Esenköy depreminin yerini temsil ediyor." data-cite="Seismological Research Letters" data-cite-url="https://pubs.geoscienceworld.org/ssa/srl/article-abstract/92/6/3743/606685/Near-Fault-Monitoring-Reveals-Combined-Seismic-and?redirectedFrom=fulltext" style="">image4 olan depremlerin yerleri kırmızı yıldızlarla işaretlenmiştir (AFAD kataloğundan merkez üsleri, Kinscher ve diğerleri, (2013)'den odak mekanizmaları). Mor yıldız, odak mekanizmasıyla (Taymaz vd., 1991) birlikte 1963 M 6.3 depreminin (Bulut ve Aktar, 2007) tahmini merkez üssünü işaret etmektedir. Armutlu Yarımadası'ndaki 1999 MW 7.4 İzmit depreminin MW 5 artçı şokunun yeri, odak mekanizmasıyla birlikte mavi bir yıldızla gösterilmiştir (Pınar vd., 2003). Yeşil yıldız, burada analiz edilen 2018 MW 4,5 Esenköy depreminin yerini temsil ediyor." style="margin: auto; display: block;">
(a) KAFZ kolunun ana fay kolları ile Doğu Marmara bölgesi. Kırmızı kalın kesikli çizgi, muhtemelen kilitli olan Prens Adaları Segmentini işaretler. Siyah kalın çizgi, 1999 MW 7.4 İzmit depreminin en batıdaki bölümünü temsil ediyor. Kalın kesikli turuncu çizgiler Ҫınarcık Fayını temsil etmektedir. Mor dikdörtgen, (b)'de büyütülen çalışma alanını işaretler. (b) Bu çalışmada elde edilen yer değiştirmiş depremsellik kataloğu 762 35 763 (renkli noktalar) ikiyüzey derinliği ile kodlanmış renk. Referans için ayrıca 764 765 766 767 768 769 770 771 772 773, Wollin ve diğ. (2018) gösterilir (siyah noktalar). (a) ve (b)'de geçici SMARTnet yüzey istasyonları ve kalıcı GONAF sondaj kuyusu dikey sismik dizileri ve gerinim ölçer sırasıyla sarı üçgenler ve camgöbeği karelerle gösterilir. 2008'den bu yana M>4 olan depremlerin yerleri kırmızı yıldızlarla işaretlenmiştir (AFAD kataloğundan merkez üsleri, Kinscher ve diğerleri, (2013)'den odak mekanizmaları). Mor yıldız, odak mekanizmasıyla (Taymaz vd., 1991) birlikte 1963 M 6.3 depreminin (Bulut ve Aktar, 2007) tahmini merkez üssünü işaret etmektedir. Armutlu Yarımadası'ndaki 1999 MW 7.4 İzmit depreminin MW 5 artçı şokunun yeri, odak mekanizmasıyla birlikte mavi bir yıldızla gösterilmiştir (Pınar vd., 2003). Yeşil yıldız, burada analiz edilen 2018 MW 4,5 Esenköy depreminin yerini temsil ediyor.
Seismological Research Letters

Yavaş Depremlerin Gözlemlenmesi

Bu bölgede, GFZ Alman Yerbilimleri Araştırma Merkezi'nden araştırmacılar tarafından Türkiye Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve ABD'den UNAVCO enstitüsü ile işbirliği içinde devreye alınan özel sondaj deliği gerinim ölçer cihazları sayesinde yavaş depremler ilk kez 2019 yılında tespit edilebilmiştir. Bölgedeki yavaş kayma olayları ile "düzenli" depremler arasındaki etkileşimi daha fazla incelemek için, GONAF Levha Sınır Gözlemevi'nin bir parçası olarak Armutlu Yarımadası'nda yoğun bir geçici sismik ağ "SMARTnet" konuşlandırılmıştır.

Aralık 2018'de 4.6 büyüklüğündeki normal depremini çerçeveleyen, aynı küçük fayın daha sığ kısmını harekete geçiren 30 günlük başka bir yavaş kayma olayı kaydedildi. Bundan sonra fay, aynı fay bölümünde yer alan 1000'den fazla depremle tüm bir yıl boyunca sismik olarak aktif olmaya devam etti.

Daha Büyük Depremden Sonra Daha Yüksek Depremsellik Oranları

Seismological Research Letters'daki son çalışma, bu gözlemleri rapor ediyor ve MW 4.6 olayından sonraki yıl boyunca daha yüksek depremsellik oranlarının, yavaş kayma olayının meydana gelmesinin yanı sıra gerilmelerin ana kırılmadan sonraki yeniden dağılımı tarafından desteklendiğini tartışıyor. Çalışmanın baş yazarı Dr. Martínez, şöyle anlatıyor:

Aktif fayın yakınındaki gerinim ölçerler, muhtemelen sığ derinlik seviyesinde meydana gelen ve 5,5 büyüklüğündeki bir depreminkine eşdeğer bir enerji miktarını serbest bırakan, ancak saniyelere değil haftalara dağılan yavaş kayma sinyalini belirlemeye olanak sağladı.

Yavaş Depremlerin Rolü Halen Net Değil!

Yavaş kayma olayının yakındaki faylar boyunca gerilme durumunu nasıl etkilemiş olabileceği henüz ayrıntılı olarak araştırılmamıştır. GONAF gözlemevi başkanı ve çalışmanın ortak yazarlarından biri olan Prof. Marco Bohnhoff şöyle diyor:

Yavaş ve hızlı depremlerin nasıl etkileştiği, ayrıntılı olarak anlaşılmayı bekliyor. Her halükarda, sonuçlarımız, bekleyen büyük riskin ışığında, özellikle İstanbul'un 15 milyon nüfuslu merkezi için bölgesel sismik riskin daha iyi ölçülmesine olanak sağlayacaktır.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
68
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Korkutucu! 5
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ P. Martínez‐Garzón, et al. (2021). Near‐Fault Monitoring Reveals Combined Seismic And Slow Activation Of A Fault Branch Within The Istanbul–Marmara Seismic Gap In Northwest Turkey. Seismological Research Letters, sf: 3743-3756. doi: 10.1785/0220210047. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/06/2024 08:50:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/14113

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Saç
Carl Sagan
Ana Bulaşma Mekanizması
Küresel
Yapay Zeka
Fotosentez
Aminoasit
Geometri
Sağlık
Ses Kaydı
İlişki
Avcı
Einstein
İhtiyoloji
Gelişim
İnsan Türü
Mikroevrim
Ağaç
Doğal
Evrim Tarihi
Dil
Video
Kimyasal
Yıldızlar
Doğru
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. İstanbul Sismik Boşluğu: İstanbul Civarındaki Depremler, Yavaş ve Düzenli Depremlerin Etkileşimini Gösteriyor!. (25 Şubat 2023). Alındığı Tarih: 20 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/14113
Bakırcı, Ç. M. (2023, February 25). İstanbul Sismik Boşluğu: İstanbul Civarındaki Depremler, Yavaş ve Düzenli Depremlerin Etkileşimini Gösteriyor!. Evrim Ağacı. Retrieved June 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/14113
Ç. M. Bakırcı. “İstanbul Sismik Boşluğu: İstanbul Civarındaki Depremler, Yavaş ve Düzenli Depremlerin Etkileşimini Gösteriyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 25 Feb. 2023, https://evrimagaci.org/s/14113.
Bakırcı, Çağrı Mert. “İstanbul Sismik Boşluğu: İstanbul Civarındaki Depremler, Yavaş ve Düzenli Depremlerin Etkileşimini Gösteriyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 25, 2023. https://evrimagaci.org/s/14113.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close