Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

IQ ile Rüya Görme Arasında İlişki Var mı?

IQ ile Rüya Görme Arasında İlişki Var mı?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

"Zeka katsayısı" olarak bilinen IQ değeri ile rüya görme sıklığı arasında bugüne kadar dikkate değer ilişki olduğunu gösteren herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Ancak bilişsel kapasitesi yüksek olan bireylerin, gün içinde karşılaştıkları deneyimleri rüyalarına entegre etme konusunda bir miktar daha iyi olduğu görülmüştür.

İlk olarak rüya sıklığıyla başlayalım: Rüyalarınızı hatırlamıyor olduğunuz, rüya görmediğiniz anlamına gelmemektedir. İnsanların büyük bir çoğunluğu gördüğü rüyaları hatırlayamamaktadır. Ancak ortalama bir insan, uyandığında hatırlasa da, hatırlamasa da, günde ortalama 4-5 rüya görür. Bu rüyaların çoğu sadece birkaç saniye sürer. Buna rağmen, uyandığımızda eğer rüyamızı hatırlıyorsak sanki saatlerdir rüya görüyoruz gibi hissederiz; bu sadece bir algı yanılgısıdır.

Dolayısıyla bu kısacık duyusal illüzyonların hatırlanamaması gayet normaldir. Bunu "televizyon reklamları" gibi düşünebilirsiniz: Hepimiz her gün onlarca reklama maruz kalsak da, birçoğuna dair hiçbir şey hatırlamıyoruz; çünkü beynimiz bu bilgiye odaklanmıyor.

Öte yandan IQ değeri ile beynin çalışma prensipleri arasında ilişki olduğu bir süredir bilinen bir konu. Örneğin daha yüksek IQ değerlerine sahip bireylerin beyinlerine ulaşan verileri farklı işlediği yönünde bulgılar mevcut. Yapılan bir çalışmada, IQ değerleri daha yüksek bireyler, hareket eden cisimlerden gelen verilere daha hızlı odaklanabiliyorlar ve diğer verileri daha hızlı baskılayabiliyorlar; böylece daha acil ve önemli olaylara daha verimli bir şekilde odaklanabildikleri düşünülüyor. Rochester Üniversitesi'nden Duje Tadin bunu şöyle açıklıyor:

Bulgularımız, yüksek IQ'lu insanların görsel algı konusunda daha iyi oldukları anlamına gelmiyor. Daha ziyade, görsel algı konusunda daha seçici oldukları anlamına geliyor. Örneğin daha küçük ve hareket eden cisimlere odaklanmak konusunda daha iyiler; ancak daha iri, arka planda hareket eden cisimler konusunda oldukça kötüler.
Her ne kadar IQ testlerinin geçerliliği bir hayli sorgulanıyor olsa da, birçok test merkezi 175 ve üzeri IQ'ya sahip insanları "üstün zekalı" veya "dahi" olarak sınıflandırmaktadır. Mensa International isimli yüksek zekalı insanları bir çatı altında toplayan girişimin iddiasına göre, Dünya'daki insanların sadece %2'si bu tanıma uymaktadır ve onların da %0.08 gibi çok küçük bir kısmı uzmanlarca tespit edilebilmektedir. Tabii ki bu "dahi" tanımını yapış biçiminiz, sonuçları da değiştirecektir. Örneğin bazı uzmanlar, Dünya popülasyonunun sadece %0.1'inin bu tanıma dahil olabileceğini düşünmektedir.  Bunun haricinde unutulmaması gerekiyor ki, bir insanın yüksek IQ'ya sahip olması, o kişinin ortalama bir insandan çok daha üstün başarılara imza atabileceği anlamına gelmemektedir. Örneğin Mozart'ın tahmin edilen IQ'su 143-165 arasındadır. Mensa International firmasının tespit ettiği insanlar arasında, bu sayıdan çok daha üstün IQ'ya sahip birçok insan bulunmaktadır; fakat bu kişilerin yetenek ve becerileri, Mozart ile kıyaslanamayacak kadar düşük düzeydedir.
Her ne kadar IQ testlerinin geçerliliği bir hayli sorgulanıyor olsa da, birçok test merkezi 175 ve üzeri IQ'ya sahip insanları "üstün zekalı" veya "dahi" olarak sınıflandırmaktadır. Mensa International isimli yüksek zekalı insanları bir çatı altında toplayan girişimin iddiasına göre, Dünya'daki insanların sadece %2'si bu tanıma uymaktadır ve onların da %0.08 gibi çok küçük bir kısmı uzmanlarca tespit edilebilmektedir. Tabii ki bu "dahi" tanımını yapış biçiminiz, sonuçları da değiştirecektir. Örneğin bazı uzmanlar, Dünya popülasyonunun sadece %0.1'inin bu tanıma dahil olabileceğini düşünmektedir. Bunun haricinde unutulmaması gerekiyor ki, bir insanın yüksek IQ'ya sahip olması, o kişinin ortalama bir insandan çok daha üstün başarılara imza atabileceği anlamına gelmemektedir. Örneğin Mozart'ın tahmin edilen IQ'su 143-165 arasındadır. Mensa International firmasının tespit ettiği insanlar arasında, bu sayıdan çok daha üstün IQ'ya sahip birçok insan bulunmaktadır; fakat bu kişilerin yetenek ve becerileri, Mozart ile kıyaslanamayacak kadar düşük düzeydedir.
Yiğit Özgür

Genel olarak şu hatırlanmalı: IQ değeri yüksek bir birey, her anlamda zeki anlamına gelmemektedir. Zira günümüzde kabul gören zeka kuramlarına göre, tek bir zeka türü yoktur ve IQ, bu farklı zeka tiplerinden sadece birini ölçmek üzere tasarlanmıştır (ki onun bile güvenilirliği ve evrenselliği oldukça tartışmalıdır).

Düşük bir IQ değeri, genellikle analitik zekanın düşüklüğünü gösterir. Bu kimi zaman doğrudan sosyal yaşantıyı da etkilese de, her zaman için geçerli değildir. Dolayısıyla bir bireyin genel zekasını IQ gibi tek bir kıstas kullanarak kıyaslamak doğru olmayacaktır.

Uyku ve rüyalarla ilgili kapsamlı bir analiz için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 22
  • Muhteşem! 11
  • Umut Verici! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2020 07:37:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1019

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Saç
Vaka
Genetik Mühendisliği
Dinozor
Deprem
Bakteri
Evren
Ara Geçiş Türleri
Türleşme
Müzik
Çocuklar
Doğum
Viroloji
Albert Einstein
Veri
Nasa
Atmosfer
Çiftleşme
Kanser
Aşılar
Viral
Eğilim
Balıklar
Doktor
Organ
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Mutluluğun sırrı özgürlüktür. Özgürlüğün sırrı ise cesaret...”
Thucydides
Geri Bildirim Gönder