Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İnsan Ebeveynliğinin Arkasında Yatan Sinirsel Mekanizmalar, Diğer Memeli Hayvanlarınkiyle Aynı!

İnsan Ebeveynliğinin Arkasında Yatan Sinirsel Mekanizmalar, Diğer Memeli Hayvanlarınkiyle Aynı!
Reklamı Kapat

Bilim insanları, memelilerde önce isteksizlikle başlayıp, doğumdan sonra dayanılmaz bir cazibeye dönüşen ebeveynlik güdüsünü yöneten biyolojik mekanizmalar üzerinde çalıştı. Artık insan ve hayvan ebeveynliklerinde pek çok sinir sistemi mekanizmasının ortak olduğuna dair güçlü kanıtlar mevcut. Bu, Yerkes Ulusal Primat Araştırma Merkezi araştırmacıları Dr. Larry Young ve Dr. James Rilling'in Science dergisinde sayısında yayımlanan, memelilerde ebeveynlik ile ilgili makalelerinde vardıkları sonuç. Bu biyolojiyi daha iyi anlayabilmek, daha ileri sosyal gelişim yoluyla gelecekteki insan ve hayvan nesillerine katkı sağlayabilir.

Bu yazı, University of Emory isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Araştırmacılar, yayınladıkları bir makalede memelilerde önce isteksizlikle başlayıp doğumdan sonra dayanılmaz bir cazibeye dönüşen ebeveynlik güdüsünü yöneten biyolojik mekanizmaları inceledi. Rahmi gebelik için hazırlayan, süt üretimini teşvik eden ve doğumu başlatan aynı moleküllerin; anne babaların yavrularına şefkat göstermesi, bağlanması ve onları koruması için belli sinir yollarını harekete geçirdiğini söylediler. Young şöyle diyor:

Ebeveyn davranışlarını ve ebeveyn terbiyesinin hayvan örneklerinde yavruların beyin gelişimini nasıl etkilediğini düzenleyen özel hormonlar ve beyin mekanizmaları ile ilgili muazzam bilgiler elde ettik ve bu aynı mekanizmalar, insan ebeveyn davranışlarını da etkiliyor.

Young, Yerkes Araştırma Merkezi'nde Davranış Bilimi ve Psikiyatrik Bozukluklar Bölüm Başkanı, Emory'de Aktarılabilen Sosyal Sinirbilim Merkezi'nde yönetici, Emory Tıp Fakültesi Psikiyatri Bölümü'nde William P. Timmie profesörü ve insanlarda ve hayvanlarda seks ve ebeveynlik davranışlarını düzenleyen beyin mekanizmaları arasındaki benzerlikleri özetleyen "The Chemistry Between Us: Love, Sex and the Science of Attraction" (Aramızdaki Kimya: Aşk, Seks ve Cazibe Bilimi)'nin yazarıdır. Yerkes araştırmacısı ve Emory Antropoloji Bölümü'nde doçent doktor olan Rilling şöyle diyor: 

İnsan beyni ebeveyn-çocuk bağını desteklemek için mekanizmalara sahiptir, bu mekanizmalar düzgün çalıştığı takdirde güvenli bağlanma gelişimine ve nesilden nesile geçecek olan ruh sağlığının oluşmasına olanak sağlar.

Araştırmacılar incelemelerini insan ebeveyn ilgisinin sinirsel bağlantılarını, ikisi ebeveynlik ve oksitosine özel, ikisi özellikle babalar tarafından verilen ebeveyn terbiyesine odaklanmış olan, ikisi sosyal gelişimde ebeveynliğin ilgisi ile ilişkili dokuz bölüme ayırdılar.

Bu kategorilerdeki örnekler yenidoğanın yatıştırılamaz ağlamasının neden olduğu endişenin, hassas ebeveynlikte yenidoğan istismarı için duygu düzenlemesinin öneminin altını çizen bir risk faktörü olduğu, oksitosinin annelik güdüsünü ve terbiye etmek, yavrulara bağlanmak ve onları korumak için önemli olan babaya ait davranışları etkilediği, testosteronun ebeveynlik çabaları ile ilişkili olabileceği, ve ebeveyn terbiyesindeki farklılaşmanın beyin gelişimini etkileyebileceği, dolayısıyla gelecekteki sosyal davranışları etkileyebileceği gibi konuları içeriyor. Young şöyle anlatıyor:

Bu kapsamlı inceleme ile, türler arası sinir sistemi ilişkilerinin olumlu ya da olumsuz ebeveyn ilgisi olarak sonuçlandığını görebiliyoruz. Bu bilgiler, ilerde yapılacak sosyal gelişim çalışmalarında gelecek nesillerin olumlu ebeveyn davranışları oluşturabilmelerine yarayacak olması yönünden önemli.

1930'da kurulmuş olan Yerkes Ulusal Primat Araştırma Merkezi, Ulusal Sağlık Kurumlarının Ulusal Primat Araştırma Merkezi (NPRC) programına destek olmasının önünü açtı. 80 yıldan fazla zamandır, Yerkes Araştırma Merkezi insan sağlığını ve refahını geliştirmek ve bilimsel anlayışı güçlendirmek için gerekli temel bilim ve dönüşümsel araştırmalar yürütmek için çabalamaktaydı.

Günümüzde, Yerkes Araştırma Merkezi sekiz Ulusal Primat Araştırma Merkezi (NPRC)'den biri. Merkez bilimsel yaratıcılık, işbirliği ve keşif geliştirmek için kaynak, önderlik ve alıştırma imkanı sağlıyor, ve merkezde araştırmalar bilimsel bütünlük, uzman bilgisi, çalışma arkadaşlarına saygı çerçevesinde ve fikir ve şefkatli, nitelikli hayvan ilgisi alışverişine açık olarak yürütülüyor.

Merkezin araştırma programları; mikrobiyoloji ve immunoloji, sinir hastalıkları, nörofarmakoloji, davranışsal, bilişsel ve gelişimsel sinirbilim ve psikiyatrik bozukluklar alanlarında bulaşıcı olan ve olmayan hastalıklar için aşı geliştirmek, sosyal davranışa ait temel nörobiyolojiyi ve genetiği anlamak, ve otizm gibi sosyal bozukluklarda sosyal işlevselliği geliştirmek için yeni tedavi stratejileri geliştirmek, görüntüleme yoluyla beyin faaliyetlerini yorumlamak, Alzheimer ve Parkinson gibi hızlı ilerleyen hastalıkların anlaşılma düzeyini artırmak, hafızanın sırlarını açığa çıkarmak, madde bağımlılığını tedavi etmek, genetik ve toplum arası etkileşimin kim olduğumuzu nasıl şekillendirdiğini belirlemek, ve biyoloji ve davranışlar arasındaki evrimsel bağlar hakkındaki bilgilerimizi geliştirmek için yollar bulma çabasındadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: University of Emory | Arşiv Bağlantısı
  • J. K. Rilling, et al. (2014). The Biology Of Mammalian Parenting And Its Effect On Offspring Social Development. Science, sf: 771-776. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2020 09:09:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3978

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Canlılık Cansızlık
Santigrat Derece
Covıd-19
Fizik
Samanyolu Galaksisi
Evrimsel Tarih
Evrimsel
Ekoloji
Enerji
Zaman
Hafıza
Canlılık
Evrim
Küresel Isınma
Hastalık
Teyit
Coğrafya
Süpernova
Bebek
Organ
Molekül
Beslenme
Dilbilim
Kuantum
Ay Ve Dünya
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir insanın bildiğini sandığı bir şeyi öğrenmesi imkansızdır.”
Epictetus
Geri Bildirim Gönder