İnsan Ebeveynliğinin Arkasında Yatan Sinirsel Mekanizmalar, Diğer Memeli Hayvanlarınkiyle Aynı!
İnsan Ebeveynliğinin Arkasında Yatan Sinirsel Mekanizmalar, Diğer Memeli Hayvanlarınkiyle Aynı!

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Bilim insanları, memelilerde önce isteksizlikle başlayıp doğumdan sonra dayanılmaz bir cazibeye dönüşen ebeveynlik güdüsünü yöneten biyolojik mekanizmalar üzerinde çalıştı. Artık insan ve hayvan ebeveynliklerinde pekçok sinir sistemi mekanizmasının ortak olduğuna dair güçlü kanıtlar mevcut. Bu, Yerkes Ulusal Primat Araştırma Merkezi araştırmacıları Dr.Larry Young ve Dr. James Rilling'in Science dergisinde sayısında yayımlanan, memelilerde ebeveynlik ile ilgili makalelerinde vardıkları sonuç. Bu biyolojiyi daha iyi anlayabilmek, daha ileri sosyal gelişim yoluyla gelecekteki insan ve hayvan nesillerine katkı sağlayabilir.

Young ve Rilling, makalelerinde memelilerde önce isteksizlikle başlayıp doğumdan sonra dayanılmaz bir cazibeye dönüşen ebeveynlik güdüsünü yöneten biyolojik mekanizmaları inceledi. Rahmi gebelik için hazırlayan, süt üretimini teşvik eden ve doğumu başlatan aynı moleküllerin; anne babaların yavrularına şefkat göstermesi, bağlanması ve onları koruması için belli sinir yollarını harekete geçirdiğini söylediler. Young şöyle diyor:

"Ebeveyn davranışlarını ve ebeveyn  terbiyesinin hayvan örneklerinde yavruların beyin gelişimini nasıl etkilediğini düzenleyen özel hormonlar ve beyin mekanizmaları ile  ilgili muazzam bilgiler elde ettik ve bu aynı mekanizmalar, insan ebeveyn davranışlarını da etkiliyor."

Young, Yerkes Araştırma Merkezi'nde Davranış Bilimi ve Psikiyatrik Bozukluklar Bölüm Başkanı, Emory'de Aktarılabilen Sosyal Sinirbilim Merkezi'nde yönetici, Emory Tıp Fakültesi Psikiyatri Bölümü'nde William P. Timmie profesörü ve insanlarda ve hayvanlarda seks ve ebeveynlik davranışlarını düzenleyen beyin mekanizmaları arasındaki benzerlikleri özetleyen "The Chemistry Between Us: Love, Sex and the Science of Attraction" (Aramızdaki Kimya: Aşk, Seks ve Cazibe Bilimi)'nin yazarıdır. Yerkes araştırmacısı ve Emory Antropoloji Bölümü'nde doçent doktor olan Rilling şöyle diyor: 

"İnsan beyni ebeveyn-çocuk bağını desteklemek için mekanizmalara sahiptir, bu mekanizmalar düzgün çalıştığı takdirde güvenli bağlanma gelişimine ve nesilden nesile geçecek olan ruh sağlığının oluşmasına olanak sağlar."

Araştırmacılar incelemelerini insan ebeveyn ilgisinin sinirsel bağlantılarını, ikisi ebeveynlik ve oksitosine özel, ikisi özellikle babalar tarafından verilen ebeveyn terbiyesine odaklanmış olan, ikisi sosyal gelişimde ebeveynliğin ilgisi ile ilişkili dokuz bölüme ayırdılar.

Bu kategorilerdeki örnekler yenidoğanın yatıştırılamaz ağlamasının neden olduğu endişenin,  hassas ebeveynlikte yenidoğan istismarı için duygu düzenlemesinin öneminin altını çizen bir risk faktörü olduğu, oksitosinin annelik güdüsünü ve terbiye etmek, yavrulara bağlanmak ve onları korumak için önemli olan babaya ait davranışları etkilediği, testosteronun ebeveynlik çabaları ile ilişkili olabileceği, ve ebeveyn terbiyesindeki farklılaşmanın beyin gelişimini etkileyebileceği, dolayısıyla gelecekteki sosyal davranışları etkileyebileceği gibi konuları içeriyor. Young şöyle anlatıyor:

"Bu kapsamlı inceleme ile, türler arası sinir sistemi ilişkilerinin olumlu ya da olumsuz ebeveyn ilgisi olarak sonuçlandığını görebiliyoruz. Bu bilgiler, ilerde yapılacak sosyal gelişim çalışmalarında gelecek nesillerin olumlu ebeveyn davranışları  oluşturabilmelerine yarayacak olması yönünden önemli."

1930'da kurulmuş olan Yerkes Ulusal Primat Araştırma Merkezi, Ulusal Sağlık Kurumlarının Ulusal Primat Araştırma Merkezi (NPRC) programına destek olmasının önünü açtı. 80 yıldan fazla zamandır, Yerkes Araştırma Merkezi insan sağlığını ve refahını geliştirmek ve bilimsel anlayışı güçlendirmek için gerekli temel bilim ve dönüşümsel araştırmalar yürütmek için çabalamaktaydı.

Günümüzde, Yerkes Araştırma Merkezi sekiz Ulusal Primat Araştırma Merkezi (NPRC)'den biri. Merkez bilimsel yaratıcılık, işbirliği ve keşif geliştirmek için kaynak, önderlik ve alıştırma imkanı sağlıyor, ve merkezde araştırmalar bilimsel bütünlük, uzman bilgisi, çalışma arkadaşlarına saygı çerçevesinde ve fikir ve şefkatli, nitelikli hayvan ilgisi alışverişine açık olarak yürütülüyor.

Merkezin araştırma programları; mikrobiyoloji ve immunoloji, sinir hastalıkları, nörofarmakoloji, davranışsal, bilişsel ve gelişimsel sinirbilim ve psikiyatrik bozukluklar alanlarında bulaşıcı olan be olmayan hastalıklar için aşı geliştirmek, sosyal davranışa ait temel nörobiyolojiyi ve genetiği anlamak, ve otizm gibi sosyal bozukluklarda sosyal işlevselliği geliştirmek için yeni tedavi stratejileri geliştirmek, görüntüleme yoluyla beyin faaliyetlerini yorumlamak, Alzheimer ve Parkinson gibi hızlı ilerleyen hastalıkların anlaşılma düzeyini artırmak, hafızanın sırlarını açığa çıkarmak, madde bağımlılığını tedavi etmek, genetik ve toplum arası etkileşimin kim olduğumuzu nasıl şekillendirdiğini belirlemek, ve biyoloji ve davranışlar arasındaki evrimsel bağlar hakkındaki bilgilerimizi geliştirmek için yollar bulma çabasındadır.


Kaynaklar ve İleri Okuma:

  1. Bu yazı Emory University sitesinden çevrilmiştir.
  2. Science

Kediler Neden Dört Ayak Üzerine Düşerler?

Çocukların Cinsiyetleri...

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim