Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İnsan Belleğinin Genetik İmzası: Hafızamız, Genlerimizin Neresinde?

İnsan Belleğinin Genetik İmzası: Hafızamız, Genlerimizin Neresinde?
Beyinde sinaptik bağlantılar.
Towards Data Science
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Neuroscience News isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Anıların kaydolduğu insan belleğinin, anatomik ve işlevsel boyutu günümüzde net bir şekilde bilinmektedir. Ancak belleğin biyolojik mekanizması hâlâ tam anlamıyla anlaşılabilmiş değil. Beyinde kortikal ve subkortikal olarak bulunan bölgelerde bellek işlevi gerçekleşmektedir. Kortikal ve subkortikal beyin bölgeleri bellek işlenmesinde sergiledikleri ortak ilişkinin yanı sıra, belirgin bir genetik imza koleksiyonu içerir. eNeuro’da yayımlanan yeni bir çalışma, beynin anıları nasıl şekillendirdiğine ve potansiyel genlerin ileri araştırmalarda nasıl incelenebileceğine yönelik anlayışı geliştirebilecek nitelikte.

Tan ve ekibi, insan belleğinin içerdiği gen imzalarını tanımlamak için, hafıza ile bağlantılı beyin bölgelerindeki gen ifadelerinin dağılımını analiz etti. Araştırma ekibi bu analizi gerçekleştirebilmek için, nöro-görüntüleme veri tabanı aracılığıyla hafıza bölgelerinde bulunan ve yaklaşık 24000 adet gene ait ifadeleri içeren Allen İnsan Beyin Atlası’nı incelediler. Ekip daha sonra, inceledikleri gen ifadelerini, biyoinformatik kullanarak gen imzalarına saflaştırdı. Analiz, enhortinal korteksi de içeren kortikal bellek bölgesinde ifade olmak üzere bir dizi ve hipokampüsü de içeren subkortikal bellek bölgesinde de farklı bir dizi benzersiz geni açığa çıkarabildi.

Allen Beyin Atlasına göre gen ifadesi gerçekleşen beyin bölgeleri. A bölümünde beynin hacimsel kayıtları incelenirken, B bölümünde gen ifadesi verileri haritalanmıştır.
Allen Beyin Atlasına göre gen ifadesi gerçekleşen beyin bölgeleri. A bölümünde beynin hacimsel kayıtları incelenirken, B bölümünde gen ifadesi verileri haritalanmıştır.
Research Gate

Bu çalışmayı yürüten bilim insanları, kortikal ve subkortikal bellek bölgelerinde işlevsel olarak tanımlanmış gen ifadelerini, makro ölçekte nöro-görüntüleme ile mikro ölçekte gen ifadeleri arasında uzaysal bir bağıntı oluşturmaya dayanan denetimsiz bir sistem kurdular. Kortikal ve subkortikal bellek bölgelerinden ifade olunan genlerin immün ve epigenetik regülasyonda görev aldığı görüldü. Subkortikal bellek bölgesinden ifade olunan genlerin nörogenetik ve glial hücre farklılaşmasıyla (glia: nöronlar için destek hücreler), kortikal bellek bölgesinden ifade olunan genlerin ise transkripsiyon regülasyonu, sinaptik plastisite ve glutamat reseptör sinyalizasyonuyla ilişkili olduğu saptandı.

Kortikal bellek bölgesinin görselleştirilmiş hâli. Kümeler şeklinde gösterilen kısımlar, belek bölgesinde bulunan genleri simgeliyor. P harfiyle gösterilen kümeler pozitif, N harfiyle gösterilenler ise negatif gen bölgeleri. Pozitif gen bölgeleri immün sinyalizasyonu ve kalsiyum transportu, negatif bölgelerin de epigenetik regülasyonla ilişkili olduğu gösteriliyor.
Kortikal bellek bölgesinin görselleştirilmiş hâli. Kümeler şeklinde gösterilen kısımlar, belek bölgesinde bulunan genleri simgeliyor. P harfiyle gösterilen kümeler pozitif, N harfiyle gösterilenler ise negatif gen bölgeleri. Pozitif gen bölgeleri immün sinyalizasyonu ve kalsiyum transportu, negatif bölgelerin de epigenetik regülasyonla ilişkili olduğu gösteriliyor.
eNeuro
Subkortikal bellek bölgesinin görselleştirilmiş hali. Yine kümeler bellek bölgesinde bulunan genleri simgeliyor. Buradaki pozitif bölgenin, sinaptik plastisite ve glutamat reseptör sinyalizasyonu ile ilişkili iken negatif bölgeninse transkripsiyon, translasyon ve glial hücre farklılaşması ile ilişkili olduğu gösteriliyor. Bu çalışma, subkortikal bölgedeki gen ifadesinin bir sonucu olan glial hücre farklılaşmasının bellek oluşumunda önemli rol oynadığını kanıtlamaktadır.
Subkortikal bellek bölgesinin görselleştirilmiş hali. Yine kümeler bellek bölgesinde bulunan genleri simgeliyor. Buradaki pozitif bölgenin, sinaptik plastisite ve glutamat reseptör sinyalizasyonu ile ilişkili iken negatif bölgeninse transkripsiyon, translasyon ve glial hücre farklılaşması ile ilişkili olduğu gösteriliyor. Bu çalışma, subkortikal bölgedeki gen ifadesinin bir sonucu olan glial hücre farklılaşmasının bellek oluşumunda önemli rol oynadığını kanıtlamaktadır.
eNeuro

Bu noktada, kortikal ve subkortikal bellek bölgesinin aynı genleri paylaşabileceği unutulmamalıdır. Gen düzeyinde, zenginleştirilmiş bölgeler için bu iki bellek bölgesinde görev alan genlerin birbirinden farklı olduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan çalışmalarla kortikal ve subkortikal bölgelerin, düşük yüzdelikte bir gen topluluğunu ortak olarak kullandığı anlaşıldı.

Kortikal ve subkortikal bölgelerde örtüşen gen dizileri. (Açık yeşil: kortikal, koyu yeşil: subkortikal)
Kortikal ve subkortikal bölgelerde örtüşen gen dizileri. (Açık yeşil: kortikal, koyu yeşil: subkortikal)
eNeuro

Sonuçlar hayvanlar üzerinde onaylandı ve kontrollü bilişsel fonksiyonla kıyaslanarak hafızaya bağlı süreçlerin ve genlerin tanımlanması üzerinde yüksek etkili olduğu anlaşıldı. Beyinde işlev gören insan hafıza genlerini tanımlamak için kortikal ve subkortikal hafıza genleri arasındaki farklar ve örtüşmeler karşılaştırıldı. Kortikal ve subkortikal bölgeler arası gerçekleşen gen örtüşmeleri üzerinde özellikle duruldu. Çünkü bu örtüşmeler bir bütün olarak hafıza fonksiyonunun altında yatan genlerin varlığı ile destekleniyor. Yani genel anlamda belleğin, bellek bölgelerinde yer alan gen imzaları ile olan ilişkisine ışık tutuyor.

Gerçekleştirilen bu çalışma ile bilişsel sistemlerin genetiğini anlamak için insan merkezli bir yaklaşım sağlanmış ve gelecekteki deneysel araştırmalar için potansiyel gen adaylarının belirlenebilmesi mümkün hâle gelmiştir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • İnanılmaz 3
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Neuroscience News | Arşiv Bağlantısı
  • Neuroscience News. The Genetic Signature Of Memory. (06 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 06 Şubat 2020. Alındığı Yer: Neuroscience News | Arşiv Bağlantısı
  • Pin Kwang Tan, et al. Distinct Genetic Signatures Of Cortical And Subcortical Regions Associated With Human Memory. (06 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 06 Şubat 2020. Alındığı Yer: eNeuro | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/09/2020 17:53:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8263

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Kan
Diş Hekimliği
Sars Mers
Zaman
Kas
Epidemik
Astronot
Astrofotoğrafçılık
Uzaylı
Pandemik
Zeka
Hominidae
Canlı Cansız
Tarih
Renk
Viral
Haber
Süpernova
Carl Sagan
Işık
Ses
İnsan Evrimi
Atmosfer
Transkripsiyon
Kimya
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ben bir şeyin ismini bilmek istemiyorum. Nasıl çalıştığını bilmek istiyorum!”
Elizabeth Blackburn
Geri Bildirim Gönder