İlginç Gerçek: Kafein İki Defa Evrimleşti. Bir Kez Kahvede, Bir Kez Çayda!

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Dünya'da tamamen bağımsız olarak ama benzer biçimde evrimleşen benzer şeyler vardır. Her ikisi de benzer şeyleri gerçekleştirmesine rağmen kuş zekasının memeli zekasından bağımsız olarak evrimleşmiş olması buna iyi bir örnektir. Görünüşe bakılırsa kafein de benzer şekilde gezegenimizde iki defa evrimleşmiştir; bir kez çayda bir de kez kahvede. Bilim adamları kahvenin çaydan tamamen farklı genler kullanarak aynı şeyi sağladığını ortaya çıkardı.

Kahve çiçekleri yaklaşık 110 milyar metrekarelik bir alan kaplar ve hergün aşağı yukarı 2 milyar fincan kahve tüketilmekte. Kahvedeki kafeinin bitkiyi avcılardan koruyacak şekilde evrimleştiği düşünülüyor. Aynı zamanda tozlaşmaya da yardımcı olmakta. Kafeinin en yoğun olduğu bölgeler olan yapraklar yere düştüğünde toprağı diğer işgalci bitki türlerine karşı zehirler, buna ek olarak tozlaşmaya yardımcı olan canlılar birkez kafeinin tadını aldıklarında daha fazlası için geri dönüyorlar. Victor Albert (Buffalo Üniversitesi Genom Bilimci) bize olan şeyin de tam olarak bu olduğunu belirtiyor. Daha detaylı teknik bilgi için Nature.com dan Ewen Callaway şöyle diyor: 

Takım, kahveyi diğer bitkilerden ayıran gen ailelerini incelediğinde kafein oluşumundan sorumlu genlerin bu listenin başını çektiğini farketti. Bu genler metiltransferaz enzimleri kodluyorlar, bu enzimler ise üç adımda metil kimyasal grupları ekleyerek xantosin molekülünü kafeine dönüştüryor. Çay ve kakaoda ise kafeininin oluşum yöntemi takımın Robusta kahvesinde gözlemlediğinden farklı olan metiltransferazlar kullanılarak üretiliyor. Bu da, kafein üretme yeteneğinin kahve bitkisinin atasında ve çay bitkisinin atasında olmak üzere en az iki defa evrimleştiği görüşünü destekliyor.

Kahve genomunu anlamak bilim adamlarının kahvenin farkı hastalıklarla ve iklim değişiklikleriyle nasıl başa çıktığını keşfetmesine yardımcı olabilir. Bunun ötesinde eğer bilim insanları kafeinin kahve bitkisi tarafından nasıl üretildiğini anlayabilirlerse kafeinsiz kahve bitkileri de üretebilir ve sonunda da kimyasal işlemlere gerek kalmadan çok daha lezzetli decaff (kafeinsiz kahve) içebiliriz.

 

Çeviren: Faruk Idmanlılar

Kaynak: From Quarks to Quasars

Çitalar ve Antiloplar: Buradaki Mantıksızlığı Görebiliyor Musunuz?

Saf Enerjiyle Beslenen ''Elektrikli Yaşam'' Formlarıyla Tanışın

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim