Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İki Yüzlülük (Diprosopus)

İki Yüzlülük (Diprosopus)
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu yazımızda bir davranış türü olan iki yüzlülüğü değil, bir hastalık olarak, kalıbın tam anlamıyla iki yüzlülüğü inceleyeceğiz. Kranofasiyel çiftlenme olarak da bilinen hastalık, son derece nadir de olsa doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve bireyin iki adet yüze sahip olmasına neden olur. Ancak bu hastalıkta, iki başlılığın aksine beyin ortaktır, yüz iki adettir. Yani ortada olan düzgün ayrılmayan ikiz veya kardeş embriyolar değil, tek bir bireyin iki adet yüzünün oluşması durumu vardır.

Bu durum, sonik kirpi homologu olarak bilinen SHH proteinlerindeki hatalardan meydana gelir. SHH, normalde yüz oluşumu ve yüzdeki unsurların yerleşimini belirleyen önemli bir proteindir. Ancak olması gerekenden fazla üretilecek olursa, tek bir yüz yerine, ikinci bir yüzü oluşturmaya başlar. Ne kadar fazla üretilirse, o kadar detaylı bir ikinci yüz oluşur. Bunun aksine, eğer ki SHH gerekenden az üretilirse, bu defa da yüzdeki unsurların tam olarak gelişmemesi veya oluşmaması ile tanımlanan siklopya hastalığı oluşur. Ayrıca SHH proteininin düzgün üretimi, beynin gelişimiyle de birebir ilgilidir.

Diprosopus, genellikle insan dışı hayvan türlerinde görülen bir hastalıktır; ancak insanda da görülmektedir. En meşhur diprosopus hayvan örneği Ditto isimli bir domuz yavrusudur. Ditto, yetişkinliğe kadar erişmiştir; ancak ölümü iki yüzünü koordineli olarak kullanamamasından gelmiştir: bir ağzıyla yemek yerken, diğer yüzündeki burnuyla nefes almaya çalıştığı için yemeği soluk borusuna kaçmış ve ölümüne neden olmuştur.

Kedilerde de bu durum görülebilir. Görseldeki kedi, Temmuz 2006 yılında ünlenen ve 2013 yılında yeniden meşhur olan "Frank ve Louie" isimli kedidir. Yeniden ünlenmesinin sebebiyse, Guinness Rekorları Kitabı'nda "en uzun yaşayan iki yüzlü kedi" ünvanına sahip olan Janus isimli bir kediyi geçmiş olmasıdır. Tek bir yutağının bulunması, kedinin ömrünü uzatmaktadır.

Ne yazık ki durum insanlarda görüldüğünde, türümüzün kediler ya da domuzlar kadar şanslı olmadığı aşikardır: şimdiye kadar iki yüzlü doğduktan sonra birkaç dakika veya saatten daha uzun yaşayabilen pek az örnek görülmüştür. Bunlardan en meşhuru, 10 Mart 2008 yılında Delhi, Hindistan yakınlarındaki Sanai Sampura'da doğan Lali Singh isimli bebektir. Öyle ki, bu kız bebeği iki yüzlü doğumdan sonra kayıtlara geçecek kadar yaşamayı başaran tek insan bireyi bile olabilir. Lali'nin iki çift gözü, iki burnu ve iki ağzı; ancak normal şekilde, bir çift kulağı vardı. Öylesine ilginçti ki, birçokları kızın Hindu tanrısı Ganeş'in reenkarnasyonu olduğuna inanıyorlardı. 

Ne var ki bunun -tahmin edileceği gibi- doğru olmadığı, doğumdan kısa süre sonra başlayan hastalık belirtileriyle ortaya çıktı: Lali'nin ailesi, doktorların kızın beyin taraması yapma isteğini ve böylece oluşabilecek sorunların tespiti talebini reddettiler. Yarık dudaklı da olan Lali, köy koşullarında düzgün beslenemediği için kusmaya başladı ve vücudunda birçok farklı enfeksiyon görüldü. Büyük ailesi ve köy muhtarının reddiyle, ailesinin isteğine rağmen hastaneye kaldırılmadı. Sonunda hastalık ciddileşmeye ve aşırı kusma nedeniyle susuz kalmadan ötürü kız fenalaşmaya başlayınca, ailesi onu hastaneye götürdü. Doktorların müdahalesi sayesinde kızın kusması durduruldu ve hastalıkları geçmeye başladı; ancak hastaneye yatırılmasından 6 saat sonra durumu birden kötüye gitmeye başladı ve henüz 2 aylıkken kalp krizi geçirerek öldü.

Günümüzde diprosopusun bilinen bir tedavisi yoktur.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. DeRuiter. Diprosopus (Craniofacial Duplication). (10 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 10 Haziran 2020. Alındığı Yer: The Embryo Project | Arşiv Bağlantısı
  • S. Majumder. 'Miracle Baby' Is Feted In India. (10 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 10 Haziran 2020. Alındığı Yer: BBC | Arşiv Bağlantısı
  • N. Schifrin. Two-Faced Baby Triggers Shock And Awe. (10 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 10 Haziran 2020. Alındığı Yer: ABC | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Diprosopus. (10 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 10 Haziran 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2020 20:14:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1278

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Enerji
Retrovirüs
Öğrenme
Radyasyon
Coronavirus
Doğum
Bilgisayar
Paleontoloji
İnsanın Evrimi
Sinir Sistemi
Diş Hastalıkları
Doğa Olayları
Konuşma
Uydu
Araştırma
Beslenme Davranışı
Felsefe
Evrim Teorisi
Evrimsel Psikoloji
Solunum
Allah
Gezegen
Uçuş
Normal Doğum
Bilim
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Günümüz biyolojisi, tüm biyolojik kavramları fiziksel ve kimyasal olarak açıklamayı hedeflemektedir.”
Francis Crick
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol