Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Günümüzde Canlıların Yok Oluş Hızı, Normalde Olması Gerekenden 1000 Kat Fazladır!

Günümüzde Canlıların Yok Oluş Hızı, Normalde Olması Gerekenden 1000 Kat Fazladır!
Reklamı Kapat

Bu yazı, IFLS isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dünyadaki yaşam, olağanüstü biçimde çeşitlidir. Genel olarak, gezegenimizde bakteriler hariç 8,7 milyon türün olduğu tahmin edilmektedir. Ne yazık ki insan etkinlikleri birçok türü yok etmekte ve türlerin soy tükenme oranını yükselttiğimiz bir süredir bilinmektedir. Pekiyi, durumun ciddiyeti nedir? Yeni bir çalışmaya göre, şu anki soy tükenme oranı, bilim insanlarının öngördüklerinden 10 kat daha kötü ve doğal alt (baz, zemin) değerden* 1.000 kat daha yüksektir. Çalışma, Conservation Biology’de yayınlanmıştır.

İnsanlığın tür kaybı oranını nasıl etkilediğini bulmak için, ilk olarak insanlardan önceki döneme ait bir baz soy tükenme oranı belirlemeliyiz. Bir süredir görülmediği halde hala yaşayan bir türün olması ihtimali hesabımıza bir belirsizlik katsa da günümüzdeki türlerin soy tükenme oranını hesaplamak göreceli olarak daha kolaydır. Ancak karşılaştırmada kullanılacak baz değerleri belirlemek biraz daha karmaşıktır.

Fosil verilerine göre yapılan önceki tahminler, yılda milyon türde 1 soy tükenme gibi takribi bir rakamla sonuçlanmıştı. Fosil verileri, tahmini soy tükenme oranlarını hemen verse de genellikle vücutlarında kemik bulunan organizmalarla kısıtlı kalır. Ayrıca fosilin türünü belirlemek bazen zordur, çünkü onu sadece belirli bir cinse yerleştirebilirsiniz. Bununla birlikte fosil kayıtları, biyoçeşitliliğin zaman içinde yavaşça arttığını açıkça göstermiştir. İnsanlardan önceki döneme ait soy tükenme oranını daha güvenilir bir şekilde tahmin etmek için, Brown ve Duke Üniversitelerindeki araştırmacılar, fosil kayıtlarından bir basamak daha ileri gidip pek çok bitki ve hayvan türünün filogenetik analizlerini yaptılar. Filogenetik dalı, farklı organizmaların DNA dizilişlerini karşılaştırarak evrimsel ilişkileri inceler.

Araştırmacılar, ortalama soy tükenme tahminlerini bulduktan sonra türleşme (yeni türlerin oluşması) oranlarının da tahmin çalışmalarını yaptılar. Buradan da türleşme ve soy tükenme oranlarının farkı olan tür çeşitlenmesi oranlarını tahmin edebildiler. Ayrıca günümüzdeki veya insanlardan önceki döneme ait çeşitliliğin azaldığına dair herhangi bir kanıt bulamadılar. Aksine Dünya’daki toplam tür sayısı değişmemiş, hatta biraz artmıştı. Bu da ortalama çeşitlenme oranlarının ortalama soy tükenme oranlarıyla aynı veya bu oranlardan biraz daha yüksek olduğunu gösteriyor. 

Ekip, elde ettikleri sonuçları değerlendirdiğinde, insanlardan önceki döneme ait ortalama soy tükenme oranının yılda milyon türde 0,1 soy tükenme olduğu sonucuna vardı. Günümüzdeki soy tükenme oranı ise, yaklaşık olarak yılda milyon türde 100 soy tükenme şeklindedir, yani doğal baz değerden 1.000 kat daha yüksektir. Ekibin tahminlerine göre gelecekte bu oranlar 10.000 kat daha yüksek bir değere erişebilir. Çalışmanın başyazarı Jurriaan de Vos, basın açıklamasında şunları söyledi:

Bu durum, kalanı koruma ve etkilerimizi azaltma çalışmalarını acilen yapmamız gerektiğini gösteriyor. İnsanlar sahneye çıkmadan önceki durum çok, çok farklıydı.

Sürekli artan nüfusumuzu barındırmak için yaşamalanların (habitatların) yok edilmesi gibi insan etkinliklerinin, türlerin soy tükenme oranını artırdığı genel olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte koruma projelerinin bazı türler için etkili olduğu da ortadadır. Şu anki krizin daha da kötüleşmesini önleme şansımızı kullanmak istiyorsak benzer şekilde çaba göstermeye devam etmeliyiz.

*alt değer (zemin değer): Bir olayın belli bir yer ve zamanda, özel bir tehlike yokken ölçülen ve genellikle çok düşük olan oranı. (Ç.N.)

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: IFLS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2020 10:54:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2797

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Önlem
Samanyolu Galaksisi
Canlı
Gelişim
Anatomi
Dişler
Yiyecek
Boyut
Eczacılık
Bağışıklık Sistemi
Köpek
Molekül
Diş Hekimi
Etimoloji
Akciğer
İhtiyoloji
Endokrin Sistemi
Genom
Rna
Viral Enfeksiyon
Odontoloji
Uçuş
Transkripsiyon
Popülasyon
İklim
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilgi, daima cehaleti yönetecektir. Kendi kendini yönetmek isteyen bir ulus, bilginin verdiği güç ile donanmalıdır.”
James Madison
Geri Bildirim Gönder