Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Grönland Köpek Balığı: Yaşayan Bir Fosil!

Grönland Köpek Balığı: Yaşayan Bir Fosil!
Somniosus microcephalus
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Grönland Köpek Balıkları (bilimsel adıyla Somniosus microcephalus), en az 272 yıllık ömürleri ile, bilinen en uzun süre yaşam süresine sahip omurgalı hayvandır. Norveç, Kanada ve İzlanda’nın soğuk sularında yaşayan bir türdür. Türün retinasındaki kristallerde radyo karbon yöntemiyle yapılan yaş hesaplamalarına göre, ortalama 392 yıl (+/- 120 yıl) yaşayabilmektedir!

Oldukça sıra dışı bir profili olan Grönland köpek balığı 5 ila 7 metre uzunluğa ve 1 ton civarı ağırlığa ulaşabilir. Bu balığın eti zehirlidir. Erkekleri dişilerinden daha küçük yapıda olan bu köpek balıkları, su yüzeyi ile 1500 metre derinlik arasında yaşar. Ancak 2200 metre derinlikte de yaşadıkları tespit edilmiştir.

Tepe avcılardan olan Grönland köpek balıkları, diğer köpek balıklarını, yılan balıklarını ve diğer balıkları avlayarak beslenirler. Fakat incelenen Grönland köpek balıklarında fok, kutup ayısı, mus (kanada geyiği) ren geyiği gibi hayvanların kalıntılarına rastlanmıştır. Hatta midesinden bütün halde bir ren geyiği dahi çıkartılmıştır. Leşçil olarak da beslendikleri bilinmektedir.

Çok soğuk sularda cüsselerine göre küçük yüzgeçleri bulunan bu balıkların çok yavaş hareket etmelerine karşın, fok gibi hızlı canlıları avlayabilmeleri oldukça şaşırtıcıdır.

Grönland köpek balıkları üremelerini ovovivipar olarak gerçekleştirir. Yalancı hamilelik olarak da nitelediğimiz bu üreme şeklinde yumurtalar anne karnında gelişiyor. Yavrular yumurta kesesinden beslenirken çatlayıp anne karnına düşer. Yeni yavrular anne karnından çıktıklarında 38-42 cm uzunluğunda olur.

Wikimedia

Derin denizlerde yaşayan çoğu köpek balığında olduğu gibi Gröland köpek balıklarının da dokularında yoğun miktarda trimetilamin n-oksit (TMAO) bulunmaktadır. Zehirleyici etkisi bulunan TMAO bileşiği, Grönland köpek balıklarının gıda olarak tüketilmesinden önce ön işlemlerden geçirilmesini gerektirir. İzlanda’nın yöresel yemeklerinden biri olan "kæstur hakarl" Grönland köpek balığı etinin askıda veya donmuş toprağa gömülerek fermente edilmesi ile elde edilir.

Grönland köpek balıklarının gözlerinde genelde parazitler bulunur. Korneaya tutunan ve 30 milimetreye kadar uzayarak gözden aşağı doğru sarkan Ommatokoita elongata isimli kopepod parazit, görme hasarına sebep olur. Derinlerde yaşayan bu köpek balığı için görme kaybının yaşamsal olmadığı düşünülmektedir. Parazitin büyolüminesans yapıda olduğu ve karanlıkta ışık yaydığı için köpek balığının avlarını çektiği düşünülmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • Tebrikler! 10
  • Muhteşem! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • İnanılmaz 2
  • Korkutucu! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Nielsen, et al. (2016). Eye Lens Radiocarbon Reveals Centuries Of Longevity In Greenland Shark (Somniosus Microcephalus). Science, sf: 702-704. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2020 08:13:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8699

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Hastalık Dağılımı
Yeni Koronavirüs
Evrimsel Süreç
Sosyal Mesafelendirme
Ekoloji
Ana Bulaşma Mekanizması
Cinsellik
Ahlak
Gelişim
Astronot
Hekim
Öğrenme
Ornitoloji
Duygu
Amerika
Savunma
Tür
Kanıt
Covid-19
Diş Hekimi
Odontoloji
Aminoasit
Biyoloji
İnsanlar
Evrimsel Psikoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bazı insanlar, özellikle de erkekler, bilimin kadınlar için iyi bir kariyer tercihi olmadığını söylediler. Bu, beni başarılı olmak konusunda daha da azimli kıldı.”
Francoise Barre
Geri Bildirim Gönder