Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Graham Bell ve Patent Yarışı: Telefonun Patenti Kavgasında Neler Yaşandı?

Graham Bell ve Patent Yarışı: Telefonun Patenti Kavgasında Neler Yaşandı?
Telefonun mucitlerinden biri olan Alexander Graham Bell'in ilk renklendirilmiş fotoğraflarından birisi.
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Hemen her teknolojik ve bilimsel atılımda olduğu gibi, bu müthiş icada da patent gölgesi düşmüştür. İlk olarak, yukarıda neden "mucitlerinden biri ama en bilineni" dediğimizi izah edelim: çünkü 1871 yılında Amerikan Patent Ofisi'ne "ses aktarımı yapan alet" başvurusunu ilk yapan Antonio Meucci'dir. Ne var ki dosyasında "vokal seslerin elektromanyetik yöntemle aktarımı"na değinilmediği için Meucci'nin başarısı gölgelenmiştir. Neyse ki günümüzde ismi Bell ile birlikte anılmaya, bu sayede bir nevi onurlandırılmaya başlamıştır.

Sadece bu da değil... Bu tip teknoloji yarışları, kimi zaman iki yüzlülüğe ve arka plandaki kural tanımaz mücadelelere sahne olabilir.

1875 dolaylarında Graham Bell patentini almak üzere mücadele ederken, henüz daha telefonu tamamlamamıştı bile! Yani bir nevi, henüz aleti üretmeden patente başvurmuştu. Henüz telefona benzemeyen bu alet, "akustik bir telegraf" gibi iş görüyordu. Bu acelenin sebebi, Bell'in çalışmalarına son derece paralel çalışmalar yürüten Elisha Gray'dir. Elisha Gray de, akustik bir telegraf üzerinde çalışıyordu ve suyla sesin iletimiyle ilgili bir yöntem geliştirmişti. 14 Şubat 1876'da Gray, Amerikan Patent Ofisi'ne "su yoluyla ses ileten telefon dizaynı" adıyla başvuruda bulundu. Aynı sabah, Bell'in avukatları da aynı tasarımla, aynı ofise başvuruda bulundular. Kimin önce gittiği ile ilgili halen süren tartışmalar vardır, ancak Bell'in fiziki olarak orada bulunmadığından eminiz çünkü o sırada Boston'da halen makinayı üretmekle uğraşıyordu ve Washington D.C.'ye 26 Şubat'tan önce varmadı. 

Ancak şaibeli nokta şudur: 7 Mart 1876'da, Amerikan Patent Ofisi ilk telefonun icadıyla ilgili patenti Graham Bell'e verdiği günün akşamında Bell, odasında Elisha Gray'in tasarımının aynısını defterine çizmiştir. Burada, bir "tasarım hırsızlığı" şüphesi bulunmaktadır. Üstelik Bell, bu çizimi yapmasından tam 3 gün sonra telefonu çalıştırmayı başarmıştır. Gray'in tasarımına dayandığı ileri sürülen tasarımı, sesin suda yarattığı titreşimlerin uzak mesafelere iletilmesi ve yeniden sese dönüştürülmesi prensibine dayanıyordu. Bu telefonla iletilen ilk sözler, bir odadan diğerine iletilen şunlar oldu:

Bay Watson, lütfen buraya geliniz, sizi görmek istiyorum.

Bell savunucularının ise açıklamaları aslında ikna edicidir. İlk olarak Bell, Gray'in tasarımını ancak patent belli olduktan sonra kullanmaya başlamıştır. Dolayısıyla amaç "tasarım hırsızlığı" değil, "konseptin ispatı"dır. Tabii ki bir belirsizliği her kılıfa sokmak mümkün olduğundan, bu çok ikna edici değil. Ancak Bell'in bu kadar rahatlıkla "telefonun babası" olarak bilinmesinin sebebi, Gray'in suya dayalı icadının hiçbir zaman piyasa ürünü haline gelmemiş olmasıdır. Çünkü Bell, Mart 1876'dan sonra elektromanyetik yöntemlerle ses iletimine yönelmiş ve bir daha Gray'in çalışmalarına hiç başvurmamıştır. Sonunda da icat ettiği "gerçek telefon", onu "telefonun babası" olarak anmamızı sağlamıştır. Ancak yine de, bilimsel temelde bir telefon, "iki nokta arasındaki ses iletimini sağlayan cihaz" olarak tanımlandığından, piyasa ürünü olamamış bir tasarım da bunu başarıyorsa, mucidi o olarak anılmalıdır.

Bir de, kafanızda bir soru işareti daha bırakmak adına, patent ofisinde telefonla ilgili patenti inceleyen Zenas Fisk Wilber'ın hakkında "Bell'in avukatı Mercellus Bailey'e bolca borcu olan bir alkolik" olduğuna dair bir suçlama bulunduğunu da söyleyelim.

Kim ilk buldu bilinmez, ancak yine de, Bell'in bu yolda çok büyük çabalar harcadığı aşikardır. Dolayısıyla ona ve arkaplanda en az onun kadar çalışkan olan tüm büyük zekalara teşekkürü borç biliriz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2020 01:12:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1361

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Davranış
Enerji
İnsanlık
Beyin
Matematik
Normal Doğum
Bakteriler
Klinik Mikrobiyoloji
Olasılık
Doğal
Uzay
Uçma
Endokrin Sistemi
Yumurtalık
Bilim İnsanı
Haber
Yok Oluş
İnsanlar
İklim Değişikliği
Kuantum Fiziği
Su Ayısı
Kedi
Genler
Madde
Uzaylı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir mum diğer bir mumu tutuşturmakla ışığından bir şey kaybetmez.”
Mevlana Celaleddin-i Rumi
Geri Bildirim Gönder