Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Gökbilimciler FU Orionis'in Dramatik Patlamasının Gizemini Çözdü!

Gökbilimciler FU Orionis'in Dramatik Patlamasının Gizemini Çözdü! SciTechDaily
2 dakika
442
Tüm Reklamları Kapat

FU Orionis'in ALMA gözlemleri, geçmişteki bir gaz akışından kaynaklanan kütleçekimsel birikimin genç yıldızlarda nasıl ani parlaklığa neden olduğunu ortaya koyarak yıldız ve gezegen oluşum süreçlerine ışık tutuyor.[1]

Orion takımyıldızındaki ikili yıldız sistemi olan FU Orionis, ilk kez 1936 yılında merkezdeki yıldızın aniden normalden 1.000 kat daha parlak hale gelmesiyle gökbilimcilerin dikkatini çekti. Ölmekte olan yıldızlardan beklenen bu davranış FU Orionis gibi genç bir yıldızda daha önce hiç görülmemişti. Bu garip olay, yeni bir sınıflandırmasında yeni bir isme ilham verdi. FUor yıldızları, birdenbire parlayarak parlaklık patlaması yaşarlar, ardından yıllar sonra tekrar soluklaşır.

Artık bu parlamanın, yıldızları ve gezegenleri şekillendiren ana güç olan kütleçekimsel yığılma yoluyla yıldızların çevrelerinden enerji almalarından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Ancak bunun nasıl ve neden gerçekleştiği, Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizisi (ALMA) sayesinde çözüldü. Kuzey Amerika ALMA Bölgesel Merkezi müdür yardımcısı ve bu araştırmanın başyazarı Antonio Hales, şunları söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

FU Ori, patlamasını devam ettirmek için neredeyse 100 yıldır malzeme yutuyor. Sonunda bu genç patlayan yıldızların kütlelerini nasıl doldurduklarına dair bir cevap bulduk. İlk kez, patlamaları besleyen malzemeye dair doğrudan gözlemsel kanıtlara sahibiz.

ALMA, FU Orionis üzerine düşen uzun, ince bir karbon monoksit akımı tespit etti. Bu gazın mevcut patlamayı sürdürmek için yeterli yakıta sahip olmadığı anlaşılıyordu. Bunun yerine, bu akış akıntısının, bu genç yıldız sistemine düşen önceki, çok daha büyük bir özelliğin kalıntısı olduğu düşünülüyor. Hales bu durumu, geçmişte daha büyük bir gaz akışıyla etkileşimin sistemin kararsız hale gelmesine ve parlaklık artışını tetiklemesine neden olması olarak yorumluyor.

Astronomlar, FU Orionis'ten gelen farklı emisyon türlerini yakalamak ve yıldız sistemine kütle akışını tespit etmek için ALMA antenlerinin çeşitli konfigürasyonlarını kullandılar. Ayrıca, kütle akışını bir akreasyon akımı olarak modellemek ve özelliklerini tahmin etmek için yenilikçi sayısal yöntemleri birleştirdiler.

Avrupa Güney Gözlemevi'nde (ESO) doktora adayı ve bu çalışmanın ortak yazarlarından biri olan ve yığılma flamasını modellemek için kullanılan yöntemleri geliştiren Aashish Gupta, gözlemlenen yapının şeklini ve hızını, bir infalling gaz izinden beklenenle karşılaştırdıklarını ve rakamların mantıklı geldiğini söylüyor. Bu araştırmanın ortak yazarı olan Santiago de Chile Üniversitesi'nden (USACH) Sebastián Pérez şöyle ekliyor:

Tek bir araçla keşfedebildiğimiz açısal ölçek aralığı gerçekten dikkate değer. ALMA bize yüzlerce yıldızın doğduğu büyük moleküler bulutlardan güneş sistemlerinin daha tanıdık ölçeklerine kadar uzanan yıldız ve gezegen oluşum dinamiklerinin kapsamlı bir görünümünü sunuyor.

Bu gözlemler FU Orionis'ten yavaş hareket eden bir karbon monoksit çıkışını da ortaya çıkardı. Bu gaz en son patlamayla ilişkili görünmese de diğer protostellar nesnelerin etrafında gözlemlenen çıkışlara benziyor. Hales son olarak şöyle ekliyor:

Bu tuhaf FUor yıldızlarının nasıl oluştuğunu anlayarak, farklı yıldızların ve gezegenlerin nasıl oluştuğu hakkında bildiklerimizi doğruluyoruz. Tüm yıldızların patlama olaylarından geçtiğine inanıyoruz. Bu patlamalar önemli çünkü yeni oluşan yıldızların etrafındaki akresyon disklerinin ve sonunda oluşturdukları gezegenlerin kimyasal bileşimini etkiler. FU Orionis'i ALMA'nın 2012'deki ilk gözlemlerinden bu yana inceliyoruz ve sonunda cevaplara sahip olmak büyüleyici.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
13
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
  • SciTechDaily

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/06/2024 15:39:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/17539

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Saç
Carl Sagan
Ana Bulaşma Mekanizması
Küresel
Yapay Zeka
Fotosentez
Aminoasit
Geometri
Sağlık
Ses Kaydı
İlişki
Avcı
Einstein
İhtiyoloji
Gelişim
İnsan Türü
Mikroevrim
Ağaç
Doğal
Evrim Tarihi
Dil
Video
Kimyasal
Yıldızlar
Doğru
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
U. Derin. Gökbilimciler FU Orionis'in Dramatik Patlamasının Gizemini Çözdü!. (9 Mayıs 2024). Alındığı Tarih: 20 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/17539
Derin, U. (2024, May 09). Gökbilimciler FU Orionis'in Dramatik Patlamasının Gizemini Çözdü!. Evrim Ağacı. Retrieved June 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/17539
U. Derin. “Gökbilimciler FU Orionis'in Dramatik Patlamasının Gizemini Çözdü!.” Edited by Ufuk Derin. Evrim Ağacı, 09 May. 2024, https://evrimagaci.org/s/17539.
Derin, Ufuk. “Gökbilimciler FU Orionis'in Dramatik Patlamasının Gizemini Çözdü!.” Edited by Ufuk Derin. Evrim Ağacı, May 09, 2024. https://evrimagaci.org/s/17539.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close