Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Ülkemizin neredeyse her bölgesinde görülebilen ve zaman zaman medyada oldukça yer bulabilen bir tür olan Gergedan böceği (Oryctes nasicornis)'ni 7 Ağustos 2017 tarihinde Sakarya'nın Karasu ilçesinde gözlemledik.

Tanım ve Genel Bilgiler

Gergedan böceği (Oryctes nasicornis), yaklaşık olarak 20-60 milimetre uzunlukta olan ve Avrupa'da bulunan en büyük böceklerden biridir. Kanat örtüsü (elytra) sırlı görünümde kırmızımsı kahverengi iken baş ve pronotum (böceklerde birinci toraks segmentinin sırt bölgesi) biraz daha koyu renklidir. Gövdenin alt tarafı ve bacaklar uzun kızıl kıllarla kaplıdır. Seksüel dimorfizm (bir türün erkek ve dişi eşeyleri arasında gövde boyutu ve şekli, renk veya desen bakımından farklılıklar görülmesi) görülen bir türdür. Dişilerde boynuz bulunmazken, erkeğin baş bölümünde uzun kavisli bir boynuz bulunur.

Gergedan böceği (Oryctes nasicornis) erkek birey, Samsun.
Gergedan böceği (Oryctes nasicornis) erkek birey, Samsun.
Gökhan Eren

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

İlk olarak taksonominin babası sayılan meşhur İsveçli doğa bilimci Carl Linnaeus tarafından tanımlanmış olan Gergedan böceği (Oryctes nasicornis), Coleoptera takımının Scarabaeidae ailesinin Dynastinae alt-ailesine ait bir türdür.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Avrupa ve Asya'dan Kuzey Afrika'ya kadar dağılımı olan Palearktik bir türdür. Larvalar, çürümüş ahşap ve ağaç kütüklerde bulunabilir.

Gergedan böceği (Oryctes nasicornis) dişi birey, Sakarya.
Gergedan böceği (Oryctes nasicornis) dişi birey, Sakarya.
Gökhan Eren

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Palearktik bölgede oldukça yaygın olan gergedan böceğinin kaçak avcılar tarafından toplanarak ticaretinin yapılması, bu ve bunun gibi türlerin populasyonu için tehdit oluşturabilmektedir. Medyada gördünüz bu tarz haberlere lütfen itibar etmeyiniz.

Davranış ve Etoloji

Gergedan böcekleri, vücut ağırlığının 850 katına kadar ağırlık taşıyabilen, dünyadaki en güçlü böceklerdendir. Oryctes nasicornis 6 cm'ye kadar ulaşabilen boyutuyla en küçük Gergedan böceklerinden olmasına rağmen, hala Avrupa'da bulunan en iri böceklerden biridir. Larvalar 60-100 milimetre uzunluğa ulaşabilirler. Erişkinlerin boyutu larva aşamasındaki besinlerin kalitesi ve bolluğundan etkilenebilir. Larva aşamasında gelişmesi yaklaşık iki yıl süren erişkinler, mart ile mayıs ayları arasında ortaya çıkar ve sıcak akşam karanlığında hareketli bir şekilde uçarlar ve üreme alanlarını ararlar. Gergedan böcekleri, larva safhalarında biriken birkaç haftalık yaşam rezervini tüketerek kısa ömürleri boyunca beslenmezler.

Mamut yaban arısı (Megascolia maculata).
Mamut yaban arısı (Megascolia maculata).
Gökhan Eren

Mamut yaban arısı (Megascolia maculata), Gergedan böceği larvalarının bir parazitidir. Dişi yaban arısı yumurtalarını, Gergedan böceği larvalarının içine bırakır. Bırakılan yumurtalardan çıkan yaban arısı larvaları, Gergedan böceği larvalarıyla beslenir.

Diyet ve Metabolizma

Larvalar, çürümüş ahşap ve ağaç kütüklerinde gelişimlerini sürdürürler. Erişkin bireyler ise beslenmezler.

Gergedan böceği (Oryctes nasicornis) erkek birey, Sakarya.
Gergedan böceği (Oryctes nasicornis) erkek birey, Sakarya.
Gökhan Eren

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Bitkilere ve insanlara herhangi bir zararı olmayan gergedan böceği, Türkiye'de hemen hemen her bölgede görülebilen yaygın bir tür olmasına rağmen medyada zaman zaman değerli ve nadir bir böcek olduğu iddia edilmektedir. Gergedan böceğinin kaçak avcılar tarafından toplanarak ticaretinin yapılması, bu ve bunun gibi türlerin populasyonu için tehdit oluşturabilmektedir. Medyada gördünüz bu tarz haberlere lütfen itibar etmeyiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 4
  • Tebrikler! 11
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 4
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • wikipedia. European Rhinoceros Beetle. (2019, Mart 19). Alındığı Tarih: 19 Mart 2019. Alındığı Yer: wikipedia
  • buglife. European Rhinoceros Beetle. (2019, Mart 19). Alındığı Tarih: 19 Mart 2019. Alındığı Yer: buglife
  • N.D. Matojo. (2019). Occurrence Of European Rhinoceros Beetle, Oryctes Nasicornis (L.) (Coleoptera: Scarabaeidae), In The Southern Highlands Of Tanzania. Advances in Entomology, sf: 5.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/11/2019 00:28:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7693

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Reklam
Reklam
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sırf uzun süredir içine düşmüş halde bulunduğunuz için bir hataya tutunmaktan vazgeçin.”
Aubrey De Graf
Geri Bildirim Gönder