Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Genelde mısır ve diğer tarım ürünlerine uygulanan “genetiği değiştirilen organizma (GDO)” kavramının insana da uygulanabildiğini biliyor muydunuz? CRISPR adı verilen ve bilimin gidişatında çığır açması beklenen yeni bir yöntem ile insan hücrelerinin genetiğini değiştirmek mümkün. CRISPR nasıl çalışıyor? İnsan genetiğini değiştirmenin bize faydası nedir?

Bilim insanları, insan genom haritasını çıkarmaya başladıklarında, bazı kanser türleri dahil çeşitli hastalıklara karşı bizleri zayıf kılan binlerce gen keşfettiler. Zayıf kılan genlerin keşfi, bilim insanlarını şu soruyu sormaya itti, “Ya bu genleri kesip atabilseydik ve yerine başka genler koyabilseydik?” CRISPR bu noktada devreye giriyor. 2013 senesinde kullanılmaya başlanan yöntem, bakterilerin kendilerini virüslerden korumak adına kullandıkları savunma mekanizmalarından ilham alınarak oluşturulmuş. Temel anlamda bakteri, bir rehber RNA vasıtasıyla virüs DNA’sının bir kısmına kendini eşliyor, cas9 enzimiyle kendini eşlediği DNA’dan bir parçayı makasla kesermişcesine çıkarıyor. Alanda araştırma yürüten insanlar da bu yöntemle herhangi bir organizmada herhangi bir DNA sekansını bulup değiştirebilmekteler.

Bu yöntem, oldukça gelişmiş olsa da uzunluk gibi basit bir kavramın bile 180’den fazla genden etkilendiği ve genlerin birbirleri arasındaki iletişimi tam kavrayamamamız, rehber virüsün daima yerini bulamaması gibi etmenler ile deyimin tam anlamıyla “kaş yaparken göz çıkarmak” oldukça mümkün, insanda hata marjininin oldukça dar olması da bir başka olumsuz etmen.

Farelerde ve maymunlarda test edilen yöntem, birçok genetik hastalık tedavisi konusunda umut vaadediyor. Farelerde güç, hız ve zeka gibi kavramlar ile oynayabilmekteyiz. “Schwarzenegger”, IGF-1 proteinini üreten bir gen enjeksiyonuyla %40 kas artışı yaşadı. Hız konusunda, yağ yakıcı bir protein kodlayan DNA enjekte edilmiş fareler, normal farelere göre iki kat mesafe katedebiliyorlar ve daha hızlılar. “Doogie”, hipokampüs reseptörünü uyaran NR2B gen enjeksiyonu sonucunda hafıza ve öğrenme kabiliyetinde gelişme gösterdi. 

İnsanlarda da test edilmesi gündemde; fakat yöntemin sonuçlarının öngörülemez olması, maymunlarda %20 - %30 başarı oranına sahip olması şimdilik insanlı deneyler için yöntemin yeterince sağlıklı olmadığını gösteriyor. Buna rağmen 2015'te Çin’de ilk defa insan embriyolarındaki β-thalassaemia isimli ölümcül olabilen kan hastalığına neden olan genler değiştirilerek, insanlarda genetik manipulasyon konusunda kritik bir adım atıldı. 2016 yılında ise İngiltere "genetiği değiştirilmiş bebeklere" izin verme yolunda ilk büyük adımları attı.

Henüz kendi özelliklerimizi geliştiremesek de CRISPR/gen terapisi, genetik hastalıkların ve Huntington, Tay-Sachs gibi mutasyon sebebiyle oluşan hastalıkların önüne geçmemizi sağlayabilir. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/07/2019 12:57:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4178

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder