Genetiği Değiştirilmiş İnsanlar!

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Genelde mısır ve diğer tarım ürünlerine uygulanan “genetiği değiştirilen organizma (GDO)” kavramının insana da uygulanabildiğini biliyor muydunuz? CRISPR adı verilen ve bilimin gidişatında çığır açması beklenen yeni bir yöntem ile insan hücrelerinin genetiğini değiştirmek mümkün. CRISPR nasıl çalışıyor? İnsan genetiğini değiştirmenin bize faydası nedir?

Bilim insanları, insan genom haritasını çıkarmaya başladıklarında, bazı kanser türleri dahil çeşitli hastalıklara karşı bizleri zayıf kılan binlerce gen keşfettiler. Zayıf kılan genlerin keşfi, bilim insanlarını şu soruyu sormaya itti, “Ya bu genleri kesip atabilseydik ve yerine başka genler koyabilseydik?” CRISPR bu noktada devreye giriyor. 2013 senesinde kullanılmaya başlanan yöntem, bakterilerin kendilerini virüslerden korumak adına kullandıkları savunma mekanizmalarından ilham alınarak oluşturulmuş. Temel anlamda bakteri, bir rehber RNA vasıtasıyla virüs DNA’sının bir kısmına kendini eşliyor, cas9 enzimiyle kendini eşlediği DNA’dan bir parçayı makasla kesermişcesine çıkarıyor. Alanda araştırma yürüten insanlar da bu yöntemle herhangi bir organizmada herhangi bir DNA sekansını bulup değiştirebilmekteler.

Bu yöntem, oldukça gelişmiş olsa da uzunluk gibi basit bir kavramın bile 180’den fazla genden etkilendiği ve genlerin birbirleri arasındaki iletişimi tam kavrayamamamız, rehber virüsün daima yerini bulamaması gibi etmenler ile deyimin tam anlamıyla “kaş yaparken göz çıkarmak” oldukça mümkün, insanda hata marjininin oldukça dar olması da bir başka olumsuz etmen.

Farelerde ve maymunlarda test edilen yöntem, birçok genetik hastalık tedavisi konusunda umut vaadediyor. Farelerde güç, hız ve zeka gibi kavramlar ile oynayabilmekteyiz. “Schwarzenegger”, IGF-1 proteinini üreten bir gen enjeksiyonuyla %40 kas artışı yaşadı. Hız konusunda, yağ yakıcı bir protein kodlayan DNA enjekte edilmiş fareler, normal farelere göre iki kat mesafe katedebiliyorlar ve daha hızlılar. “Doogie”, hipokampüs reseptörünü uyaran NR2B gen enjeksiyonu sonucunda hafıza ve öğrenme kabiliyetinde gelişme gösterdi. 

İnsanlarda da test edilmesi gündemde; fakat yöntemin sonuçlarının öngörülemez olması, maymunlarda %20 - %30 başarı oranına sahip olması şimdilik insanlı deneyler için yöntemin yeterince sağlıklı olmadığını gösteriyor. Buna rağmen 2015'te Çin’de ilk defa insan embriyolarındaki β-thalassaemia isimli ölümcül olabilen kan hastalığına neden olan genler değiştirilerek, insanlarda genetik manipulasyon konusunda kritik bir adım atıldı. 2016 yılında ise İngiltere "genetiği değiştirilmiş bebeklere" izin verme yolunda ilk büyük adımları attı.

Henüz kendi özelliklerimizi geliştiremesek de CRISPR/gen terapisi, genetik hastalıkların ve Huntington, Tay-Sachs gibi mutasyon sebebiyle oluşan hastalıkların önüne geçmemizi sağlayabilir. 

Kanseri Neden Tedavi Edemiyoruz?

Tutuklu İkilemi Üzerinden Nash Dengesi'ne Kısa Bir Bakış

Yazar

Mert Karagözoğlu

Mert Karagözoğlu

Yazar

Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dilbilimi Lisans öğrencisidir. 2013 senesinden beri Evrim Ağacı ile çalışmaktadır. İlgi alanları: Nöro ve bilişsel bilimler, antipsikiyatri, psikoterapi, kıta felsefesi ve göstergebilim.

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim