Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Gelecekte Sokaklarımızı Genetiği Değiştirilmiş Ağaçlar Aydınlatabilir!

Gelecekte Sokaklarımızı Genetiği Değiştirilmiş Ağaçlar Aydınlatabilir!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, IFLS isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) sürekli olarak "besin" çerçevesinde değerlendirilip lanetlense de, son asrın en büyük buluşlarından birisi olarak değerlendiriliyor. Çünkü evrim sürecinin uzun ve zahmetli işlemlerini beklemeksizin, genlerle oynayarak canlıları istediğimiz şekillerde manipüle edebileceğiz. Elbette bu etik birçok sorunu doğuruyor olsa da, bunu yapabiliyor olmak bilimin müthiş zaferlerinden birisi olarak görülebilir. Ve yine elbette ki, her bilimsel keşifte olduğu gibi, GDO da iyi niyetli de kullanılabilir, kötü niyetli de... Bu yazımızda, iyi niyetli ve harika örneklerinden birini göreceğiz.

Daha önceden akıllı ve interaktif otoyollar ile isli havayı temizleyen parklar gibi projelerin yaratıcısı Hollandalı tasarımcı Daan Roosegaarde ve ekibi bu defa dikkatlerini biyoaydınlanır (biyolüminesan, kendiliğinden biyolojik olarak ışık saçan) denizanalarına ve bakterilere çevirdiler. Bunların ışık üretici bileşenleriyle bitkileri birleştirerek sokakları geceleri ışıldayan bitkilerle aydınlatmayı hedefliyorlar.

Karanlıkta ışıldayan bitki konsepti aslında bir süredir bulunuyor. Cambridge Üniversitesi'nden bir ekip ateş böceklerinin ve Vibrio fischeri türü bakterilerin genlerini değiştirerek ışık üretici enzimleri katlayarak arttırdılar ve bunları genomların içerisine yerleştirmeyi başardılar. Bunlara, BioBricks (biyotuğlalar) adını verdiler. Bir diğer bilimsel kampanya dahilinde elektrik kullanmadan, parıldayan bitkileri kullanma projesi maddi destek almayı başardı. Ağustos 2014'ün başlarındaysa, alglerden üretilecek enerjiyi kullanan sokak lambalarıyla ilgili haberler yapıldı. Bu sokak lambaları, alglerin gündüz fotosentez ile elde ettikleri enerjiyi depolayarak geceleri aydınlatma sağlıyor. Açık bir şekilde, bu konuya olan ilgi yoğun. Roosegaarde, Dezeen dergisine şöyle söylüyor:

Bir denizanası okyanusun derinliklerindeyken kendi ışığını üretir. Bir pile, güneş paneline ya da elektrik faturasına sahip değildir. Bunu tamamen kendiliğinden yapar. Bundan ne öğrenebiliriz?

Bu fikir onu Stony Brook New York Üniversitesi'nden Alexander Krichevsky'e yöneltti. Krichevsky, Bioglow (biyoışıldama) adı altında bir teknoloji şirketi kurmuştu ve otomatik olarak ışık veren (otolüminesan) bitkiler üzerina 2010 yılında PLOS One dergisinde yayımlanan araştırmadan yola çıkarak ticari ürünler üretmeye çalışıyordu. Lusiferaz enzimi çeşitli organizmalarda ışık veren tepkimeleri tetikler. Işık saçan bakterilerin ışık saçma işlemi lux adı verilen bir operon ile sağlanır. Dolayısıyla ekip, bildiğimiz Nicotiana tabacum türü bitkilerden 2 soy hattı üretti ve Photobacterium leiognathi bakterilerinden alınan lux operonunu bunlara aktardı. Sonuç olarak bitkiler lusiferaz enzimini ve onların malzemesi olan lusiferin kimyasalanı üretebiliyordu. 2014'ün başlarında bu ekip, Starlight Avatar (Yıldız Işığı Avatarı) isimli bitkiyi piyasaya sürdüler.

Roosegaarde da Krichevsky ile işbirliği yaparak bu bitkilerden bir dizi kullanmak suretiyle biyolüminesan ağaçlar gibi görünebilecek çok daha kapsamlı bir proje üzerinde çalışmaya başladı. Bunu şöyle anlatıyor:

Demek istediğim şu ki, hadi ama, yapmayın... Enerji açısından nötr olan ama aynı zamanda inanılmaz şekilde şairane olacak olan bu yapıları görmek harika olacak.

Genetiği değiştirilmiş organizmalar haricinde Roosegaarde Stüdyosu aynı zamanda genetiğe müdahale etmeyen yöntemler üzerine de bir projeye sahip. Glowing Nature, yani Doğayı Işıldatmak adını verdikleri bu projede ışık saçan mantarlara odaklanıyorlar ve ağaçların üstünü "biyolojik boya" denen bir kimyasalla kaplayarak geceleri ışıldamasını sağlamayı hedefliyorlar.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 8
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 4
  • Umut Verici! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • İnanılmaz 1
  • Korkutucu! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: IFLS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/09/2020 16:30:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2597

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Yaşamın Başlangıcı
Deri
Yeme
Bilim İnsanları
Çocuk
Dinozorlar
Kuantum
Dünya Sağlık Örgütü
Elektrik
Mikoloji
Yapay Zeka
Eşey
Lipit
Astrofotoğrafçılık
Göğüs
Öğrenme
Balık
Kadın
Dil
Parazit
Uyku
Editör Seçkisi
Şüphecilik
Köpek
Kitap
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hayvanla gerçek insan arasındaki kayıp halka muhtemelen biziz.”
Konrad Lorenz
Geri Bildirim Gönder