Firavun Tutankhamun'un Laneti: Gerçek Mi, Kurgu Mu?

Firavun Tutankhamun'un Laneti: Gerçek Mi, Kurgu Mu? Pixabay
 Çağrı MertBakırcı 2. Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
4,275 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Keşif Serüvenin Kısa Hikayesi

Arkeolog ve Mısırbilimcisi olan Howard Carter, henüz 17 yaşındayken Mısır’da kariyerine başlamıştı. George Edward Stanhope Molyneux Herbert, daha doğrusu Lord Carnarvon da yeni icat edilmiş olan otomobil ile sürat yapmayı seven birisiydi, ancak 1901’de geçirdiği kazayla sağlık sorunları yaşadı. Doktorları kış mevsimini İngiltere gibi soğuk bir yerde geçirmek yerine Mısır gibi sıcak bir yerde geçirebileceğini tavsiye ettiken sonra 1903 yılında Mısır’a gitmesiyle zamanı geçirebilmek için kendine bir hobi geliştirdi: Arkeoloji ve Mısırbilimi. İşin uzmanı için birisini işe almak istemişti, o da Carter olmuştu. Birlikte başarılı dönemler geçiren ikilinin çalışmaları neredeyse I. Dünya Savaşı sebebiyle duruyordu. Ancak 1917 senesinde Carter ve Lord Carnarvon, Krallar Vadisi’nde (Firavunlar Vadisi olarak da bilinir) kazı yapmaya başladıktan sonra uzun uğraşlar sonucunda 4 Kasım 1922 tarihinde bir giriş keşfettiler. Kazı çalışmaların devam etmesiyle 17 Şubat 1923 tarihinde Firavun Tutankhamun’un mezar odasını (KV62 olarak bilinir) buldular. İddialara göre bir kil tabletin üzerinde de şöyle bir uyarı yazıyordu:

Bu firavunun huzurunu bozan her kim varsa, Ölüm onu kanatlarıyla katletecektir.

28 Şubat tarihinde Lord Carnarvon biraz dinlenmek için Mısır’ın Asvan kentine gitti. 6 Mart tarihinde bir sivrisinek yanağını ısırdı ve traş olunca yarayı daha da zedelemesiyle enfeksiyon kaparak komplikasyonlar yaşadı.

5 Nisan tarihinde hastanede hayatını kaybetti. Bu haber birçok kişinin ilgisini çekti ve ortada bir çeşit “Lanet”in olduğu iddiası yayıldı. Hatta Carter’ın mezar hırsızlarını uzak tutabilmek için lanet ile ilgili söylentileri de yaydığı iddia edildi. Bu da yetmezmiş gibi Lord Carnarvon’ın öldüğü sıralarda Kahire’de büyük bir elektrik kesintisi yaşanmıştı.

Görsel 1: Howard Carter, firavunun hemen yanında.
Görsel 1: Howard Carter, firavunun hemen yanında.
The New York Times, 1922

İddiaların İncelenmesi

Bütün bunlar gizemli şeylerden hoşlanan okurlar için ikna edici gelebilir, ancak iddialar tutarlı değildir. Birincisi, ne girişte ne de mezar odasında herhangi bir lanetle ilgili bir yazı yer almıyordu. İkincisi, o dönemlerde Kahire’deki elektrik kesintileri sıklıkla yaşanılan bir olaydı. Üçüncüsü, o dönemlerde (günümüz tıp bilimine sahip olmayan) Mısır’da hastalık taşıyan sivrisinekler tarafından ısırılıp enfekte olmanız olasılıklar dahilindeydi. Son olarak da Carter ortada bir lanetin olduğuna dair söylentilerde bulunmadı, aksine bu söylentilerden nefret ediyordu. Mezar odasının güvenliği için kilitler, demir parmaklıklar ve hatta güvenlikçiler bile tutmuştu. 

Reklamı Kapat

Bir diğer iddiaya gore Lord Carnarvon, Carter ve sefere katılan diğer kişiler Firavun Tutankhamun’un mezarını bulduktan sonra bir lanet sebebiyle yakın zamanlarda ölmüşlerdi. Bu iddiaya bir açıklama getirebilmek için bazıları mezarda birikmiş olan tehlikeli mantarların olduğunu ya da gazların olduğunu söylemişlerdir. Oysa Carter meslektaşlarıyla birlikte tam on sene boyunca mezar odasında incelemelerde bulundu ve dökümanlar hazırladı, işini 1932’de tamamladı ve hayata 2 Mart 1939 tarihinde Londra'nın Kensington kentinde veda etti (yani keşiften 16 yıl sonra!).

Keşif yapıldığından beri yüzlerce işçi, onlarca fotoğrafçı, gazeteci, turist, güvenlikçi ve bilim insanı bu bölgeyi ziyaret etmişlerdi, hatta Belçika Kraliçesi bile içeriyi gezdi, ancak ortada herhangi bir lanetin etkisi görülmedi. Hatta 7 sene boyunca mezar odasını gözetleyen Çavuş Richard Adamson bile mezar odasının açılmasından 57 yıl sonra hayatını kaybetti! Mezarda en çok yer alan kişiler açılıştan sonra ortalama olarak 21 yıl daha yaşadılar! British Medical Journal’da 2002 senesinde yayınlanan makaleye göre de mezar odasına girip girmemenin ölüm oranlarında ciddi bir değişikliğe neden olmadığı görüldü. Bu sebeple ölümleri açıklamak için ortaya atılan lanet, zehirli mantarlar ya da zehirli gazlar gibi düşüncelere gerek yoktu.

Yine de bütün bunlara rağmen, keşifin ilk yapıldığı günlerde orada olmanın heyecanını yaşamak isterdik...

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 3
  • Muhteşem! 2
  • Güldürdü 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/07/2021 00:09:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7487

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Önlem
Irk
Antikor
Stres
Bebek Doğumu
Tehdit
Müzik
Homo Sapiens
Besin
Gen
Zeka
Evren
Genler
Evrimsel Biyoloji
Biyografi
Video
Genom
Genetik
Cinsiyet
Karar
Toprak
Sağlık
Deniz
Aşılar
Haber
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın