Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Evrimin Mekanizmaları Arasında Ne Tür İlişkiler Var?

Cinsel Seçilim ile Doğal Seçilim Aynı Şey mi?

Evrimin Mekanizmaları Arasında Ne Tür İlişkiler Var?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Evrimin genler düzeyinde bakıldığında ana mekanizması genetik sürüklenmedir. Doğal Seçilim, genellikle fiziksel özellikler (fenotip) boyutunda baktığımızda çok etkilidir. Fakat gen seviyesinde, rastlantısallığın etkisi birikimli seçilimden daha şiddetli hissedilebilmektedir. Popülasyona giriş yapan her yeni mutasyon ya elenecek yada sabitlenecektir. Hatta yararına ve zararına bakılmadan denilebilir ki, istatistiki olarak, oluşan her yeni mutasyon muhtemelen gen havuzundan silinecektir. Ancak bu her zaman olmaz ve bazı mutasyonlar yeterince uzun süre popülasyonda kalabilir ve popülasyona genetik çeşitlilik kazandırır. Popülasyonda yeterince kopyaya ulaşabilirse faydasına ve zararına göre bir olasılıkla sabitlenir. 

Mutasyonların sabitlenme olasılıklarının üreme başarısına göre değişmesi eğilimine ''doğal seçilim'' denir. Doğal seçilim bireylerin üreme başarındaki farkların genetik alt yapılarından kaynaklanması olarak da tanımlanabilir. Doğal seçilimin ekolojik seçilim, akraba seçilimi ve cinsel seçilim gibi alt tipleri vardır. Çoğu zaman bunlar ayrı evrim mekanizmaları olarak ele alınsalar da, en temel düzeyde hepsi Doğal Seçilim'in farklı formları olarak görülebilir.

Halk arasında doğal seçilim denilince akla genelde ekolojik seçilim gelir, yani gen sıklıklarının hayatta kalıma bağlı değişmesi. Eğer bu hayatta kalma mücadelesi, cinsel başarı açısından ele alınacaksa Cinsel Seçilim, akrabaların birbirinin hayatta kalması konusundaki fedakarlıkları ve katkıları açısından ele alınacaksa Akraba Seçilimi'nden söz edilir. Bu seçilim türlerinin her biri hakkındaki bilgilerimiz ve bilimsel altyapımız çok kapsamlı ve kendine has hale geldiği için, artık hepsi kolay kolay Doğal Seçilim başlığı altında anılamamaktadır. Ancak çıkış yerleri burasıdır.

Görseldeki grafik, çeşitli etkili mutasyonların sabitlenme olasıklarının, nötrale göre oranını vermektedir. Görüldüğü ve tahmin edilebileceği gibi faydalı mutasyonlara (grafiğin sağ tarafına) gidildikçe sabitlenme olasılığı yükselmektedir. Öte yandan negatif mutasyonların da sabitlenme oranları sıfır olmak zorunda değildir; ancak yine de çoğu zaman sıfıra oldukça yakındır. Üzerinde yeterince güçlü seçilim baskısı olmayan, nötrale yakın negatif mutasyonlar da popülasyon içerisinde düşük bir olasılıkla da olsa sabitlenebilirler.
Görseldeki grafik, çeşitli etkili mutasyonların sabitlenme olasıklarının, nötrale göre oranını vermektedir. Görüldüğü ve tahmin edilebileceği gibi faydalı mutasyonlara (grafiğin sağ tarafına) gidildikçe sabitlenme olasılığı yükselmektedir. Öte yandan negatif mutasyonların da sabitlenme oranları sıfır olmak zorunda değildir; ancak yine de çoğu zaman sıfıra oldukça yakındır. Üzerinde yeterince güçlü seçilim baskısı olmayan, nötrale yakın negatif mutasyonlar da popülasyon içerisinde düşük bir olasılıkla da olsa sabitlenebilirler.
Nature

Akraba Seçilimi ile ilgili yazımızda özetlediğimiz gibi, cinsel seçilim ve akraba seçilimi de evrimsel değişmelerde ve yeni özelliklerin oluşumunda oldukça önemlidir. Tüm bu seçilimler üreme başarısındaki farkların o mutasyonların sabitlenme olasılıklarını nötral mutasyonlarından farklı kılmasından ibarettir. Yani aslında doğal seçilim de genetik sürüklenmenin bir şeklidir. Nötral sürüklenme, pozitif seçilim altında sürüklenme veya negatif seçilim altında sürüklenme de olabilir. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/11/2020 14:47:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1559

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Biyokimya
Hayvan Davranışları
Diş Sorunları
Parazit
Su
Balık
Farmakoloji
Kozmoloji
Rna
Uçma
Sars Virüsü
Mit
Elektron
Biyografi
Hastalık
Köpekler
Kütle
İnsan
Protein
Matematik
Yılan
Beslenme Bilimi
Felsefe
Makroevrim
Tedavi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Biyolojide amaca yer yoktur.”
George Kubler
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol