Evrim, Sadece Karmaşıklığa Doğru İlerleyen Bir Süreç Değil!

Evrimsel Süreçte Canlılar Her Zaman Daha Karmaşık Olacak Biçimde mi Değişir?

Evrim, Sadece Karmaşıklığa Doğru İlerleyen Bir Süreç Değil!
Yazar University of Vienna Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,674 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Salyangozlar, sümüklü böcekler ve midyeler gibi yumuşakçalar hakkında hala cevaplanamamış sorular var. Viyana Üniversitesi'nde Bütünleştirici Zooloji Bölümü Başkanı olan Andreas Wanninger'in araştıma grubu, gizemli kurtçukların gelişimini detaylı biçimde incelediler. Wirenia argentea larvaları, yetişkinlerine göre çok daha karmaşık kas yapısına sahip ve başkalaşım geçirdikleri zaman kasları yeniden yapılandırılıyor. Bu da, atalarının kendilerinden daha karmaşık vücut yapısına sahip olabileceğine dair bir işaret olabilir. Araştırmanın bulguları Current Biology dergisinde yayımlandı.

200.000 tanımlanmış tür ile yumuşakçalar, hayvanlar arasındaki en zengin şubelerden biridir. Onları evrimsel çalışmalarda bu kadar ilgi çekici yapan şey sadece sayıları değil, aynı zamanda inanılmaz çeşitlilikte görülen vücut morfolojileridir. Bu şube içerisinde yer alan ve şüpheye yer kalmayacak biçimde bu şubeye ait olduğu tanımlandığından beri tüm yumuşakçaların ortak atasına en yakın tür olduğu hakkında ateşli tartışmalara neden olan canlılar, kurtçuk benzeri kabuksuz spiküllerle kaplı Aplakofora isimli sınıftır. Bu sınıfın adı, "kabuk taşımayanlar" anlamına gelir ve genellikle su yüzeyinden birkaç metre ile okyanusun derinliklerine kadar olan bölgede bulunurlar.

Ancak tipik bir Aplakofora olan Wirenia argentea türünün (Norveç'teki Bergen koyunda 200 m derinlikten toplanan bir tür) gelişimi üzerinde yapılan çalışmalar farklı bir hikaye anlatıyor. Her ne kadar yetişkinlerinin solucan benzeri vücutları daha basit yapılı olsa da (bu yüzden geleneksel inanış bunun bazal bir yumuşakça grubu olduğu yönündeydi), bu canlıların 0,1 - 0,3 mm'lik küçük larvaları geçirdikleri bir dönemde aşırı karmaşık bir kas yapısına erişiyorlar; ancak yetişkinliğe eriştikçe, büyük oranda bunu kaybediyorlar ve başkalaşımları, onları daha basit bir kas yapısıyla donanmış bir hale dönüştürüyor. 

Reklamı Kapat

Bu minik hayvanların tüm sırrının çözülmesi için birinin morfolojilerine detaylı bir bakış atması gerekmektedir. Bunu yapan Andreas Wanninger ve arkadaşları Wirenia larvasının kas sisteminin diğer yumuşakçalardan biraz daha faklı özellikler gösteren ve poliplakoforanlar veya kitonlar (arka taraflarında 8 kabuk tabakası içeren cm ölçeğinde yassı hayvanlar) denilen gruplara benzediğini fark ettiler. Poliplakoforanların aksine, kitonlar yetişkinlere göre daha fazla larval kasa sahiptirler. 

Aplakoforanlar ile çitonların yakın akraba olduğundan uzun bir süredir şüpheleniliyor olsa da, bir yandan aplakoforan morfolojisinin yumuşakçaların atalarına poliplakoforandan daha yakın olduğu tartışılmaktadır. Şimdiki verilerse farklı bir tablo ortaya koyuyor; oldukça kompleks larval kas sistemi bütün gruplarda çok benzer ancak bunlardan sadece birinin -kitonların- bu kompleks kas yapısını yetişkinliğe taşıması bu gruplar benzer kompleks yapıya sahip ortak atalara sahip olduğunu gösteriyor. Dolayısıyla asıl anlatılmak istenen, kurtçuk benzeri bu grupların evrimsel süreçte karmaşık yapılarını kaybederek ikincil basit yapılarına kavuşmuş olmalarıdır.

Polyplakofora örneği...
Polyplakofora örneği...
Maik Scherholz

İlginç bir şekilde fosil kayıtları da bugünkü araştırmalardan elde edilen kanıtları desteklemekte. Siluran -Kulindroplax perissokosmos- türlerinin aplakoforan ve poliplokoforan karışımı özelliklere sahip olduğu daha önce tanımlanmış: günümüz aplakoforanları gibi uzun, ince ve silindirik yapıda olmalarına rağmen, sırtlarında 7 adet çıkıntı bulunur. Her ne kadar 425 milyon yıl poliplakoforanların, aplakoforanların ve belki diğer yumuşakçaların uzun süredir aranan atasını ortaya koymak için çok erken bir tarih olsa da (şubenin kökenleri 540 milyon yıl öncesine dayanıyor) bu göreceli uzak tarih bize gösteriyor ki, evrim yumuşakçalar gruplarının morfolojik karakterlerinde çeşitli varyasyonlar oluşturacak şekilde olası kombinasyonlarla epey oynamıştır. 

Elimizdeki verileri toparlayacak olursak, günümüz yumuşakçalarının ataları daha kompleks bir kas sistemine (belki kompleks vücut yapısına) ve kabukla kaplı bir yapıya sahiptiler diyebiliriz.

Teşekkür: Bu yazıyı çeviren İbrahim Serkan Avşar'a teşekkür ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/12/2021 06:40:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1584

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Stephen Hawking
Kuvvet
Güve
Dalga
Skeptisizm
Köpekler
Galaksi
Balıklar
Odontoloji
Dilbilim
Viral
Grip
Vaka
Kontrol
Maymun
Ateş
Cinsiyet
Çağ
Kuyruk
Büyük Patlama
Foton
Pandemik
Hamile
Sinir Hücresi
Orman
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et