Evrene Dair Beyhude Sorularımız

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Dünya'nın Güneş çevresindeki ekseni neden yaklaşık 21° ile 24,5° arasında bir eğikliğe sahiptir? Elektron ve proton parçacıkları neden birbirlerini gözlemlediğimiz kuvvet kadar kuvvetle iter? Dünya'mız neden Güneş etrafında yaşamın elverişli olduğu yaşanabilir sınırda konumlanmıştır? Neden bir atmosferimiz vardır? Doğada bazı yapılarda neden belli oranlara (altın oran gibi) rastlarız? 

Bütün bu soruların ortak özellikleri, aynı soru kalıbını paylaşmaları: ''Neden?''. İnsanlığın bu haklı soruları nasıl cevaplandırılabilir? Kimilerimiz, tarih boyunca bu sorulardan yola çıkarak varlık-üstü bir varlık yaratmış, kimilerimiz ise ısrarcı olup sorunu daha yakından incelemek istemiş. Şimdi bizler bu noktada, bu soruların soruluşu aşamasındaki bir hataya değineceğiz. 

Yukarıdaki soruların içinden herhangi biri, bilimsel düşünmek istemeyen veya herhangi bir sebepten dolayı bilimsel düşüncenin yetersiz olduğunu düşünen insanlarca yöneltilebilir. Diğer yandan, gerçekten pozitif bir bilgiye, pozitif bir cevaba ulaşabilme amacı taşıyan insanlarca da sorulmuş olabilir. Her iki durumda da cevaplar aynı olacaktır. Cevaplar, aynı kaynaktan beslenecektir: Doğaya veya evrene dair oluşturduğumuz modeller. 

Bütün bu sorulara uzun uzadıya cevap vermeyeceğiz. Fakat yapacağımız şey, neden bu soruların, bilimin dışında kalan, bilimsel düşünce için elverişsiz olan zeminlerde üretilmiş kavramlarla cevaplanamayacağını göstermek olacaktır. 

Dünya'nın eksen eğikliğinin neden 17°, 48° ya da 65° değil de, 21° ile 24,5° arasında değiştiğine dair cevabımızda, Dünya'mızın astrofiziksel evrim sürecine değinmemiz gerekir. Dünya'mızın evrimi sırasında geçirdiği evreler, Güneş'in kütleçekiminin tarih boyunca Dünya'mızı nasıl etkilediği gibi birçok faktörün bir cevap içinde kullanılmasıyla, soruya karşılık verilmelidir. Ancak böyle bir cevabın, insan hayatıyla kıyaslanamayacak kadar uzun zaman dilimlerine değinmesi, akıllarda tedirginlik yaratabilir. Bu, ''evrim'' kavramının, biyolojik anlamı dışında nasıl anlaşılması gerektiğiyle ilişkilidir. 

Evrenin diğer bazı sabitleri için de bu tip sorular sorulabilir. Hatta bu soruları kasıtlı olarak kullanan, bilimsel düşünceye karşıt, bazı yaratılışçı çevreler bile mevcut. Hareket ettikleri temel, ''...böylesi sabitler, insan yaşamı için hassas biçimde ayarlanmış olup, sürekli korunur.'' gibi bir temeldir. Ancak yukarıda da değindiğimiz gibi, bu tip sayılar, oraya konmuş ve geçmişten bugüne korunmuş sayılar değildir. Sabitler de evrenin kendisiyle beraber devinir. Düşünebilen insanın ortalama 70 yıllık yaşamı, bu sabitlerin değişimini gözlemlemek için yetmeyebilir. Örneğin, uzayın da bir sıcaklığı vardır. Bu sıcaklık, 2,725 Kelvin kadar olup, Büyük Patlama'nın kalıntısı olan, kozmik fon ışımasının sıcaklığıdır. Bu ışıma, evrenin her noktasını doldurur. Bizi daha çok ilgilendiren ise bu sıcaklığın giderek düşmesidir. Örneğin Büyük Patlama'dan 300.000 yıl sonra, bu sıcaklık 3000 Kelvin kadardı. 

Bunun gibi birçok sayı, değişir. Yaşamın dünya üzerinde yeşermesi de bütün evren sayılarının el ele vermesi sonucunda meydana gelmiştir; ancak bu sayılar, belli bir amaç doğrultusunda bir araya gelmemiş, anlaşmamışlardır. Diğer bir deyişle, insan, evrenin bir sebebi değil; bir sonucudur; trilyonlarca sonucundan biridir. İşin zarif yanı, zamanı geldiğinde Dünya üzerindeki yaşama son verecek olan da, bu sayılardan bazıları olacaktır. 

Sevgiler.

Manyetik Kutuplarımız Kayıyor Mu? Peki Ne Olacak?

Ay Halesi

Yazar

Emre Oral

Emre Oral

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim