Erguvani balıkçıl (Ardea purpurea)

Pedram Türkoğlu

Gözlem Bilgileri

Zonguldak'ın Filyos Çayı'nda bizden kaçmaya çalışırken sazlığa takılan bu uzun ve zarif kuş bir erguvani balıkçıl (Ardea purpurea). Gözlem sırasında yürürken, bizden korkup uçmaya başladı. Fakat boyutundan dolayı sazlıklara takılırken, bu pozu verdi.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kendisine çok benzeyen gri balıkçıl (Ardea cinerea) ile karıştırılır çoğu kez. Erguvani balıkçılın renk tonu daha koyudur ve boynunda koyu çizgilenme mevcuttur. Yetişkinlerin (ad.) kanat üstü daha mor renkte iken; yavrularda (juv.) genelde kahverengidir. Boynu ve gagası da daha incedir. Çoğunlukla ayak parmakları açık uçar. Gözlerindeki iris kısmı sarı renklidir. Boyları 70-94 cm civarında, kanat açıklıkları ise 120-152 cm civarındadır. İri cüsselerine rağmen ağırlıkları yalnızca 0.5 ile 1.3 kg arasında değişir. 

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

İlk izleri yaklaşık 50 milyon yıl önce Eosen Devri'ne kadar giden balıkçılgiller (Ardeidae) familyasına üye olan bu türler, uçarken leylekgillerden (Ciconiidae), boyunlarını geriye çekerek (retraksiyon) uçtukları için ayrılırlar. Altıncı ve yedinci boyun eklemlerinin özelleşmiş şekli (morfolojisi) nedeniyle boyunlarını "S" yapabilecek şekilde evrimleşmişlerdir. Boyun geri çekilip toplanabilmekte ve ileriye doğru uzatılabilmektedir. Tabii tüm balıkçılların boynu uzun değildir, gece balıkçılları ve balabanların boyunları daha kısadır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Sazlık, sığ sulardaki küçük omurgalılarla beslenirler. Genelde sazlıkların arasında saklanırlar. Ses yaptığınız anda, oradan uçmaya başlıyorlar.

Davranış ve Etoloji

Çeşitli avlanma stratejileri vardır. Örneğin küçük ak balıkçıl (Egretta garzetta) ve gri balıkçıl (Ardea cinerea) gibi bazı balıkçıl türlerinin avlarını yakına çekmek için yem kullandıkları kaydedilmiştir. Genelde sığ suda avlarının yaklaşmasını beklerler veya ayakları ile yosunları hareket ettirerek, içlerindeki canlıları kaçırarak avlanırlar. İnce gagalarını zıpkın gibi hızla salarak küçük omurgalıları yakalarlar. Hatta bazen yaklaşık yarım metrelik balıkları bile tutabilirler. Sığır balıkçılları ise daha basit, kommensal bir yöntemle avlanırlar. Adından da anlaşılacağı gibi otlanan sığırların peşinden giderek, ortaya çıkardıkları böcekleri yakalarlar.