Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Hayatın erken dönemlerinde stres, ilerleyen dönemlerindeki depresyon vakaları açısından önemli bir risk faktörüdür. Öyle ki, çocukluğunda suistimale uğramış ya da ihmal edilmiş yetişkinler depresyon yaşamaya neredeyse iki kat daha yatkındır. 

Bu bağlantı üzerine yapılan bilimsel araştırmalar, olumsuz çocukluk deneyimlerinin ardından ortaya çıkan yükselmiş riskin, tehdit değerlendirme ve strese cevap oluşturma ile ilgili beyin devrelerinin duyarlılığının artması ile ilintili olduğunu ortaya çıkarmıştır. Yakın zamanda yapılan araştırmalar, bu strese duyarlılığın artması durumuna koşut olarak, beyinde ödül değerlendirme sürecinin zayıflamasına ve bireyin olumlu duygular yaşama kabiliyetinde azalmaya da sebep olabileceğini göstermeye başlamıştır.

Duke Üniversitesi ile San Antonio’da bulunan Teksas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezi’ndeki araştırmacılar özellikle bu ikinci fenomeni incelemişlerdir ve erken dönem hayat stresinin depresyona katkısını daha iyi anlamak amacıyla yetişkinlerde boylamsal nörogörüntüleme çalışmaları yapmışlardır.

İncelemeye aldıkları 11 ile 15 yaşları arasındaki 106 ergeni bir ön manyetik rezonans görüntüleme taramasından geçirmiş ve ayrıca ruh halleri ile ihmal edilme durumlarını ölçmüşlerdir. Ardından, çalışmada incelenen çocuklar, iki yıl sonra ikinci bir beyin taramasından geçirilmişlerdir.

Araştırmacılar, derin beyin bölgesi ventral striatum’a odaklandılar. Bu bölgenin tatminkâr deneyimleri işleme ve olumlu duygular oluşturma konusunda önemi bulunuyor. Depresyon durumunda bu iki olgunun eksikliği gözlemleniyor. Araştırmanın başyazarı Dr. Jamie Hanson, konu hakkında şunları söylüyor:

Analizlerimiz, 2 yıllık erken dönemden orta dönem ergenliğe geçiş zamanında, yalnızca duygusal ihmale maruz kalan ergenlerin ventral striatum tepkilerinde anormal bir düşüş olduğunu gösteriyor. Bu duygusal ihmal, ebeveynlerin duygusal bağlamda tepkisiz olmaları ve çocuklarına vakit ayırmamaları ile nüksediyor. Daha da önemlisi, ventral striatum faaliyetindeki bu azalmanın, belirttiğimiz anahtar gelişim döneminde depresif belirtilerin ortaya çıkışını önceden haber verdiğini de sergiledik. Çalışmamız, depresyonda ödül işlemenin yetersiz olduğunu ortaya koyan diğer yakın tarihli araştırmalarla tutarlılık gösteriyor ve çocukluğunda olumsuzluklara maruz kalan bireyleri ileride ortaya çıkabilecek depresyondan koruma çabalarında bu tip gelişimsel yol haritalarının değerlendirilmesindeki önemin altını çiziyor.

Bu çalışma, erken dönem hayat stresinin, bazı insanların şevk ve memnuniyet deneyimleme kabiliyetlerine gölge düşürdüğünü öne sürüyor. İlaveten, erken dönem hayat stresi etkilerinin zaman içinde büyüyerek, hayatının erken dönemlerinde dirayetli (dirençli) görünen insanların ilerleyen dönemlerde sorunlar geliştirmesine sebep olabileceğini gösteriyor. Biological Psychiatry dergisi editörü Dr. John Krystal şöyle söylüyor:

Bu anlayış önemli, çünkü erken dönem hayat stresinin depresyona katkı sunabileceği bir nöral yol haritası öne sürüyor. Bu yol haritası nöral uyarım tedavisi kullanılarak hedef alınabilir. Dahası, erken dönem hayat travması mağdurlarının ve ailelerinin, hayatın ileri safhalarında ortaya çıkması muhtemel sonuçları öğrenmekten yarar sağlayabileceklerini belirtiyor. Bu hazırlık, erken müdahaleyi mümkün kılabilir.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Çeviri Kaynağı: Science Daily
  • J. L. Hanson. (2015). Blunted Ventral Striatum Development In Adolescence Reflects Emotional Neglect And Predicts Depressive Symptoms. Biological Psychiatry, sf: 598-605.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2019 21:48:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3922

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hayatta korkulacak hiçbir şey yoktur. Sadece anlaşılacak şeyler vardır. Şimdi, anlamak zamanıdır. Böylelikle daha az sayıda şeyden korkabiliriz.”
Marie Curie
Geri Bildirim Gönder