Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Dünya'nın İç Çekirdeği

Dünya'nın İç Çekirdeği Chromattix
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Matthew Attard tarafından üretilen aşağıdaki görselde, Dünya'nın merkezinde yer alan demir çekirdeğin, gezegenimiz ikiye yarılacak olsa kabaca nasıl görüleceğinin sanatsal bir gösterimi görülmektedir.

Chromattix

Elbette bu gösterim tamamen gerçekçi değildir, çünkü bir gezegeni bu şekilde ikiye yardığımızda tam olarak nelerle karşılaşacağımızı bilmek imkansıza yakındır. Fakat Attard, ders kitaplarının tekdüze çizimlerinin ötesine geçerek hayal gücünü de tetikleyecek, jeolojiye heyecan uyandıracak bir görsel üretmeyi hedefleyerek bu çalışmayı yaptığını belirtiyor. Eh, fazlasıyla başardığını söyleyebiliriz.

Dünya'nın iç çekirdeği 1220 kilometre civarında bir yarıçapa sahiptir. Bir diğer deyişle gezegenimizin sadece çekirdek kısmı, Ay'ın %70'ine yakın bir büyüklüğe sahiptir!

Oraya şimdilik ulaşamamış olsak da yapılan sismolojik ve gezegensel çalışmalara göre muhtemelen büyük oranda demir ve nikel karışımından oluşmaktadır. Daha ilginci, gezegenimizin merkezindeki bu çekirdeğin sıcaklığı 5400 santigrat derece civarındadır (hatta Science dergisinde yayınlanan daha güncel bir analiz, sıcaklığın 6000 santigrat derece civarında olduğunu göstermektedir). Yani Güneş'in yüzey sıcaklığına hemen hemen eşittir!

Buna karşılık çekirdek, bir yıldız olan Güneş'in aksine plazma halinde değildir; katıdır. Bunun sebebi, çekirdeğin üzerinde bulunan devasa manto ile kabuk tabakaları ve bu tabakaların uyguladığı basınçtır. 330-360 milyar/giga paskal (veya 3.600.000 atmosfer) gibi aşırı yüksek basınç altında çekirdek katı bir şekilde kalmaktadır.

Tam da tahminlere uygun bir şekilde, gezegenimizin iç çekirdeğinin dışını kaplayan bir de dış çekirdek bulunmaktadır. Bu kısım üzerindeki basınç daha az olduğundan sıvı hale geçebilmektedir. Bu dış çekirdekten bağımsız katı bir iç çekirdeğin var olduğu, ilk defa 1936 senesinde sismolog Inge Lehmann tarafından keşfedilmiştir. Lehmann, bu keşfi Yeni Zelanda'daki sismograf verilerini inceleyerek yapmıştır. 1940 yılında bu verilerden yola çıkarak gezegen merkezinde katı ve demir bir çekirdek olması gerektiğini ileri sürmüştür. 1971 yılında bu hipotezin en azından "katı çekirdek" kısmı doğrulanmıştır. İçerik ve bileşenleri ise henüz tam olarak bilinmemektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2020 18:47:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3650

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Araştırma
Evrim Kuramı
Şehir Hastanesi
Dinozorlar
Ekoloji
Beslenme Davranışı
Güve
Nöron
Aşı
Yılan
Primatlar
Ornitoloji
Kozmoloji
Boyut
Uzay Görevleri
Sinir
Sağlık Bakanlığı
Bakteriler
Alkol
Vaka
Tıp
Oyun Teorisi
Hastalık
Dağılım
Biyolojik Antropoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Eğer zihninize egzersiz yaptırırsanız, tıpkı bedeninize yaptırdığınızda olduğu gibi o da acıkacaktır.”
Louisa May Alcott
Geri Bildirim Gönder