Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kimi zaman haberlerde bir firmanın 500 mvp (milyon varil petrol) keşfettiğini duyarsınız. Bu, sanki keşfedilen petrolü son damlasına kadar çıkarabileceğimiz izlenimi uyandırır. Ancak az sonra göstereceğimiz gibi, gerçek bundan çok farklıdır.

Diyelim ki 1 milyar varil petrolle başlayacağız. Bunun sadece 600-700 milyon varili (%60-70 arası), petrolü barındıran kayadan ayrılabilir vaziyettedir. Bu hidrokarbonları üreten kayaya "kaynak kaya" adı verilir. Yani keşfedilen petrolün %30-40 arası, kayanın içerisindeki deliklere hapsolmuş vaziyette kalır. İşte tam olarak bu sebeple, bir bölgedeki petrol büyük oranda çıkarılacak olsa bile, arta kalan kaya bir "petrol kaynağı" olarak hedefte tutulur. Son birkaç yıldır kayaları parçalayarak petrol ve gaz çıkarma işinin bu kadar meşhur ve revaçta olma nedeni de budur. Petrol kaynakları kurudukça, "taşı sıkıp petrolünü çıkarmak" önemli bir iş haline gelmiştir.

Her ne kadar petrolün büyük bir kısmı kaya içerisinde hapsolup kalsa da, tüm petrolün 3'te 2'sini çıkarma potansiyelimiz olması hiç de fena değildir, öyle değil mi? Maalesef öyle değil. Kaynakta var olan petrolün sadece %10-20 arası yüzeye kadar ulaşabilmektedir. Geri kalan kısım, sızma sonucu yitirilmekte veya rezervuar içerisindeki bakteriler tarafından ayrıştırılmaktadır. 1 milyar varille başladığımızda, yüzeye çıkarılabilir halde 120-140 milyon varil elde var demektir!

1 milyar varil, ufak bir petrol sahasına karşılık gelmektedir. Buna rağmen, çoğu zaman bu kaynaktan bile petrol çıkarmak yeterince karlı bir iştir. Fakat kuyudan çıkarılan ürünlerin hepsi ne yazık ki petrol değildir, bu nedenle çıkardığınız şeyi olduğu gibi satamazsınız. Petrolü ayıklamak gerekir. Hatta çoğu zaman sadece %40'ı kullanılabilirdir. Bu durumda, yerden çıkarmayı başardığınız petrolün 48-56 milyon varili işlevsel demektir. Bu, birçok standarda göre oldukça düşük bir miktardır. 

Bu demek oluyor ki 500 milyar varilden fazla petrolü barındıran devasa petrol bölgelerinde (100-200 milyar varil kullanılabilir petrole sahip, Suudi Arabistan'daki Ghawar yatakları gibi), aslında petrolü barındıran kaynak kaya içerisindeki hidrokarbonlar bundan kat kat fazladır. Örneğin sadece Ghawar kaynaklarındaki aslen var olan petrol miktarının 40.000-80.000 milyar varil (40-80 trilyon varil) olduğu hesaplanmaktadır. Bu sayının ne kadar büyük olduğu, günümüzdeki toplam olarak, tüm Dünya'da var olan kullanılabilir petrol miktarının 1687.9 milyar varil (1.68 trilyon varil) olduğu düşünülürse daha iyi anlaşılabilir.

Uzun lafın kısası, var olan en temel yöntemlerle, Dünya içerisindeki kaynak kayalarda var olan tüm petrolün sadece %4-10 civarı kullanılabilir ve çıkarılabilir haldedir. İşte bu nedenle sayısız şirket, rezervuarlardan çok daha yüksek miktarda hidrokarbon çıkarmalarını sağlayacak teknolojiler peşindedir. Örneğin BP, LoSal adını verdiği bir geliştirilmiş petrol çıkarma ürünü sayesinde kayaların yüzeyindeki petrolü de sıyırarak toplayabilmeyi hedeflemektedir. Normalde petrol, killi minerallere Kalsiyum gibi çift değerlikli katyonlar aracılığıyla bağlanmaktadır. Yüksek tuz oranına sahip su püskürtüldüğünde, bu petrol killi yüzeye biraz daha yaklaştırılabilmektedir. Sonrasında suyun tuzluluğu düşürülerek, petrol ile kil arasındaki kimyasal bağlar açığa çıkarılmaktadır. Bu noktada, Sodyum gibi tek bağlı moleküller, çift bağlı moleküllerin yerini alabilmektedir ve petrol serbest bırakılabilmektedir.

Gün geçtikçe daha az sayıda dev petrol kaynakları tespit edilebildiği için, günümüzdeki tüm teknolojiler var olan rezervuarlardan daha fazla petrol çıkarabilmeyi hedeflemektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • BP. Bp Technology Boosts Oil Recovery Adding To Potential Energy Supplies. (2012, Eylül 05). Alındığı Tarih: 12 Ağustos 2019. Alındığı Yer: BP | Arşiv Bağlantısı
  • RigZone. What Is Eor, And How Does It Work?. (2019, Ağustos 12). Alındığı Tarih: 12 Ağustos 2019. Alındığı Yer: RigZone | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/04/2020 17:28:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3117

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ne üzerine çalıştığınız önemli değildir; çünkü bütün bilgiler bağlantılıdır. Herhangi bir konuda çalışan, devam ederse, bilgeliğe ulaşacaktır.”
Hypatia
İnsan Zekasının Evrimi: Neden Sadece İnsanın Beyni Bu Kadar Evrimleşmiştir?
Geri Bildirim Gönder