Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Doğuran Memeliler (Theria)

Doğuran Memeliler (Theria) Ammo Paradise
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Yavrularını doğururlar ve bütün memeliler gibi süt ile beslerler. Anne ile madde alışverişini sağlayan plasenta ve umbilikal kord (göbek bağı) sayesinde gerçekleşir. Kulaksız foklar (Phocidae) dışında dış kulakları bulunur. Eteneliler çoğunlukla diş yapısına göre sınıflandırılırlar. Yumurtalayan memeliler (Prototheria) gibi coracoid kemiğe sahip değillerdir. Sadece kürek kemiğinin bir uzantısı olan processus coracoideus olarak bulunur.

Keseli (Metatheria) ve eteneli (Theria) yavruları, annenin immün sistemini baskılayarak anne içerisinde gelişimini sürdürmeye devam eder. Fakat keseliler kısa bir hamilelik dönemi ardından yavrularını tam gelişmemiş olarak doğururken, etenelilerde bu süreç daha uzun sürdüğü için yavru gelişim sürecinde daha fazla ilerleme katedebilir. Zira keselilerin çoğunda gerçek plasenta bulunmaz.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Yaşayan neredeyse bütün memeliler bu alt sınıfın üyesidir. Sadece ornitorenk (Ornithorhynchus anatinus) türünü barındıran ornitorenkgiller (Ornithorhynchidae) ve 4 tür echidna diye bilinen dikenli karıncayiyengiller (Tachyglossidae spp.) üyesi dışındaki bütün memeliler bu alt sınıftadır. İçerisinde keseliler (Metatheria) ve eteneliler (Theria) olmak üzere iki büyük aşağı sınıfa (infraclass) ayrılır.

Erken Kretase Devri'ne ait nesli tükenmiş 160 milyon yıllık Juramaia sinensis isimli bir tür keşfedilmişti. Bu tür, ilk doğuran memeli (Theria) özelliklerini barındırıyordu. Ancak moleküler analizler, doğuran memelilerin Orta Jura gibi daha önceki zamanlarda evrimleştiğini gösteriyor.

Plasentanın gelişimi başlıca sintisin (syncytin) proteini sayesinde gerçekleşir. İlginçtir ki yapılan genetik analizlere göre bu proteini kodlayan genin memelilerde bulunması bir retrovirüs enfeksiyonu sayesinde mümkün oluyor! Çünkü retrovirüsler, ters transkriptaz enzimi ile RNA'dan DNA yapabiliyorlar. Ayrıca konak hücrenin genomuna gen yerleştirebiliyorlar veya mutasyonlara neden olabiliyorlar. Bazı omurgalı hayvanlarda bu retrovirüs enfeksiyonu takip edilirse, çeşitli plasenta benzeri yapıları görmek mümkün olabilir. Örneğin 25 milyon yıl önce yaşamış bir sürüngen fosilinde plasenta benzeri izlerin bulunma nedeni bundan kaynaklanıyor olabilir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Dünya'nın neredeyse her yerinde yayılmışlardır. Derin denizlerdeki balinalardan, gökyüzündeki yarasalara kadar görülebilirler. Örneğin Cuvier gagalı balinası (Ziphius cavirostris) 2992 metre dalabilmesi ile bilinen en derin dalabilen memelidir. Aynı şekilde çok soğuk ve çok sıcak iklime dahi uyum sağlayabilmişlerdir.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Tazmanya kaplanı (Thylacinus cynocephalus), çöl fare-kangurusu (Caloprymnus campestris), Sardinya pikası (Prolagus sardus), Falkland tilkisi (Dusicyon australis), Arap ceylanı (Gazella arabica), kuagga (Equus burchelli quagga) ve Steller denizineği (Hydrodamalis gigas) gibi onlarca türün nesli tükenmiştir.

Diyet ve Metabolizma

Otçul ve etçil çok geniş bir diyet yelpazesine sahip bir alt sınıftır. Sadece böcekçil ve balıkçıl beslenenler de oldukça yaygındır.

Etimoloji

Latince Theria "meme" anlamına gelmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Theria. (10 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 10 Temmuz 2018. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • IFPS. Yakın Zamanda Nesli Tükenmiş Türler. (10 Temmuz 2018). Alındığı Tarih: 10 Temmuz 2018. Alındığı Yer: IFPS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/09/2020 17:00:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7273

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Yapay Zeka
Factchecking
Parçacık
Diyet
Hız
Doğa Olayları
Maskeler
Kafatası
Mühendislik
Davranış
Seçilim
Bağışıklık Sistemi
Işık
Mistisizm
Balina
Mars
Yemek
Beslenme
Zooloji
Evrim Teorisi
Mantık
Tardigrad
Metabolizma
Sinir Sistemi
Pandemi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gün boyu ilginç bir şey fark etmediyseniz, pek de iyi bir gün geçirmemişsiniz demektir.”
J. A. Wheeler
Geri Bildirim Gönder