Develer, Hörgüçlerindeki Su/Yağ Sayesinde Mi Susuzluğa Dirençlidirler?

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Mit-1: "Develer susuzluğa karşı aşırı dirençlidir, çünkü hörgüçlerinde su depolarlar."

Mit-2: "Develerin susuzluğa dayanma yetenekleri hörgüçlerinde depoladıkları yağdan ötürüdür. İstedikleri zaman bunu suya çevirerek kullanırlar."

Gerçek: Develerin hörgüçlerinde su depolanmaz. Develerin hörgüçlerinde depolanan yağın susuzluk direnci ile doğrudan bir alakası yoktur. 

Bilgi-1: Develerin hörgüçlerinde depoladıkları yağın susuzluk ile pek bir alakası yoktur. Develeri aşırı kuraklarda başarılı kılan asıl sebep, geçirdikleri evrimsel adaptasyonlardır. Develer, su kullanımı konusunda diğer hayvanların neredeyse tamamından çok daha verimlidirler ve susuzluk ile mücadele konusunda onlara yardımcı olan adaptasyonlara sahiptirler. Örneğin postları sayesinde pek fazla terlemezler. Ayrıca kan hücreleri de diğer hayvanlarınkinden farklıdır.

Bilgi-2: Hörgüçlerinde depoladıkları yağ, konsantre yemek olarak düşünebilir. Eğer ki bir deve aşırı aç bırakılacak olursa, sırtındaki hörgüç giderek küçülür ve nihayetinde yok olur. Bunun nedeni, hörgüçte depolanan yağın susuzluktan ziyade enerji ihtiyaçlarını karşılamak için var olmasıdır. 

Bilgi-3: Develerin aşırı sıcak ve kuraklara dayanabilmelerinin asıl sebebi, eritrositlerinin (kırmızı kan hücreleri) insanlardaki gibi yuvarlak olması aksine oval olmasıdır. Dehidrasyon (sıvı kaybı) esnasında kan hacmi azalır. Buna karşılık kalp ritmi hızlanır. Periferik (dış) organlara kan akımı azaltılarak kan, daha hayati (vital) organlara yönlendirilir. Yuvarlak yerine oval olan ve normalden daha küçük olan eritrositler, kan akışında rahatça hareket ederek en küçük kapillerden (kılcak damar) bile sorunsuz geçerek gerekli dokuya oksijen taşıyabilir. 

Bilgi-4: Çoğu hayvan, eritrositlerinin hacimlerini yırtılma olmaksızın %150 kadar arttırabilirler. Develer ise kırmızı kan hücrelerinin hacmini %240'a kadar arttırabilirler. Böylece bir seferde 100 litreye kadar büyük hacimlerde su içerek sıvı kayıplarını giderebilirler ve sıvıyı uzun süre koruyabilirler. Her ne kadar bu suyun develerin sahip olduğu 3 mideden birinde depolandığı iddia edilmiş olsa da, ne yazık ki develerin bu aşırı miktarda suyu herhangi bir şekilde uzun süreli depolayabildiğini gösteren herhangi bir bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Bilgi-5: İnsanlar, vücutlarında bulunan suyun %12'sini kaybettiğinde ölürken; develer, bu ve benzeri adaptasyonlar sayesinde vücutlarındaki suyun %40'ını kaybetseler bile ölmezler. Ayrıca dış yollara giden kan yolu, susuzluk esnasında kapandığı için, vücut ısısı hızlı bir şekilde artar. Bu yüzden develer, gündüz vücut sıcaklığını 41 °C'ye kadar çıkartan mekanizmalar ile evrimleşmişlerdir. Bu sayede aşırı sıcakta sıvı kaybını minimum seviyede tutabilirler.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  • Ana Görsel Kaynağı: Financial Tribune
  • Ask Nature. Blood cells protect from dehydration. (2016, Eylül 14). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Ask Nature
  • Earth Sky. Are camels’ humps full of water?. (2009, Ekim 29). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Earth Sky
  • Animal Planet. Do Camels Really Store Water in Their Humps?. (2018, Haziran 23). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Animal Planet
  • How Stuff Works. Do the humps on camels hold water?. (2018, Haziran 23). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: How Stuff Works
  • Wikipedia. Camel. (2018, Haziran 20). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Wikipedia

Burçlar ve Bilimsel Cehalet

Ahlakın Temelleri Kuramı: Özgürlük ve Adalet Arasında...

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim