Deniz Taraklarının Gözleri Teleskoplarla Benzer Şekilde Çalışıyor!

Okyanusta yaşayan canlılar, genelde tuhaf göz yapıları ile bilinir. Bunlar arasında deniz tarağı, en ilginç görüş sistemlerinden birisine sahiptir. Çift kabuklu yumuşakçalardan olan deniz taraklarının 200 gözü vardır. Bu gözlerin her birisi, ışığı odaklayan bir lens yerine ayna kullanır. Biyologlar 1960'dan beri bu içbükey aynaların guanin kristalinden yapıldığını bilmektedir. Guanin kristali, balık pulundan deve derisine kadar birçok yerde görülen, çok yüksek yansıtıcı özelliğe sahip bir maddedir.

Bilim insanları, incelenecek örnekleri hızlıca donduran ve şeklinin bozulmadan kalmasını sağlayan bir mikroskop sayesinde deniz tarağının gözüne daha yakından bakma fırsatı buldular. Elde edilen sonuç, küçük aynaların ve kristallerin mozaiğini ortaya koyuyor: Her ayna tabakalı bir yapıya sahip ve ışığın dalga boylarını ortama yansıtarak canlılara çevrelerinin mekansal bir görüntüsünü veriyor.

İnsanların gözlerimi bir kamerayı andırır, ışığı retinaya odaklayan bir lens kullanırlar. Deniz tarakları ise başka bir teknolojiyle benzerlik gösteriyor: Newton tarafından üretilen, türünün ilk örneklerinden bir teleskopa. Kendisi araştırmaya dahil olmayan nörobilimci Gáspár Jékely biyoloji ve optiğin buluşmasını şöyle yorumluyor:

Bana kalırsa bu gözlerde Newton ve Darwin bir araya gelmiş.

Bir deniz tarağının dünyayı nasıl gördüğünü tam olarak bilmemiz zor, ancak bilim insanlarına göre deniz taraklarının yüzerken hareketlerini kontrol etmelerini sağlayan keskin bir kenardan görüş olmalı.

İnsanlardaki tek retina önümüzdeki manzaranın net görüntüsünü verirken deniz tarağının çift retinası kenarların daha iyi bir görüntüsünü elde etmeyi mümkün kılar. Bu periferik görüş, etraflarında neyin durgun neyin hareket halinde olduğunu anlamalarını sağlar.

Sonuç olarak deniz tarağı kendi eşsiz göz yapısıyla evrimleşmiş görünüyor ve bizler de bunu kullanarak görüntüleme ve algılama uygulamalarındaki optik cihazlar için yeni teknolojiler geliştirebiliriz.