Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Denisova Mağarası: Hangi Tür, Ne Zaman Bu Mağarada Yaşadı?

Denisova Mağarası: Hangi Tür, Ne Zaman Bu Mağarada Yaşadı? University of Oxford
2 dakika
4,960
Tüm Reklamları Kapat

İnsan evrimi tarihi için ileri seviyede bir öneme sahip olan Denisova Mağarası, Altay Dağlarının eteklerinde yer alıyor. Bu mağara, 300 bin yıldan fazla bir süre boyunca farklı insan türlerine ev sahipliği yaptı. Mağarada yaşamış olan hominin türleri, Neandertalleri, Denisovanları ve bazı modern insan gruplarını içeriyor. 2018 yılında yayınlanan bir makalede, Neandertal anne ve Denisovan babaya sahip olan bir çocuğun DNA'sının bu mağarada bulunduğu duyurulmuştu.*

Denisovanlar ve Neandertallerin genetiklerine dair birçok şey biliyoruz, fakat tarihleriyle ilgili henüz cevapsız kalan sorular var. Önemli sorulardan biri: "Denisova Mağarası'nda ne zaman, neler oldu?". İlginç bir şekilde elimizde bu mağarada kimin ne zaman yaşadığına ve bu grupların eşzamanlı yaşayıp yaşamadığına dair çok az veri var.

Tüm Reklamları Kapat

Soru her ne kadar basit görünse de, bunu cevaplayabilmek oldukça zor. Bulunan kemiklerin çoğu, karbon-14 tarihlendirme metodunun üst limiti olan 50 bin yıldan daha eski tabakalarda bulundu. Bunun dışında, oyuklar açan hayvanlar ve coğrafı süreçler nedeniyle mağaranın tabakalarının oldukça karışmış olduğu da belirlendi. Bütün bu zorluklara rağmen geçtiğimiz günlerde Nature dergisinde Jacobs ve arkadaşları (2019) ve Douka ve arkadaşları (2019) tarafından mağaranın kronolojisini çözmek konusunda önemli bir yol kat eden iki makale yayınlandı.

Jacobs ve ekibi, mağaranın Pleistosen Dönemi'e ait yataklarının karmaşık stratigrafisini belirlemek için termolüminasans tarihlendirme metodunu kullandılar. Toprağında fosil ve DNA bulunan tarihlendirilmiş tabakalarla da ilişkilendirerek, Denisovanların mağarada en azından 200 bin yıl önce de yaşıyor olduklarını ve 55 bin yıl öncesine kadar muhtemelen yaşamış olduklarını belirlediler. Neandertaller ise mağarada 190 bin ila 100 bin yılları arasında yaşamışlardı. Topraktan elde edilen Denisovan ve Neandertal DNA'larının tarihlendirilmesi, bu iki türün aynı dönemlerde mağarada bulunmuş olma olsılığını doğrular nitelikte.

Tüm Reklamları Kapat

Diğer araştırmayı yapan grup, Douka ve ekibi ise radyokarbon tarihlendirme metodunu kullanarak günümüze daha yakın (Geç Orta ve Üst Paleolitik) tabakalarını ve bazı kemik kalıntılarını incelediler, Ayrıca, birden fazla tarihlendirme metodundan (radyokarbon, termolüminesans ve genetik) gelen verileri de kendi verileriyle birleştirdiler. Bulguları, Jacobs ve ekibini destekler nitelikteydi. Neandertaller bir süre sonra bu mağarada yaşamayı bıraktılar, fakat Denisovanlar en azından 76,200-51,600 yıl öncesine kadar yaşamayı sürdürdüler. İlginç bir nokta ise, Douka ve arkadaşları, modern insanlar ile Denisovanlar arası yaşanan çiftleşmenin bu tarihten daha sonra gerçekleşmiş olabileceğini (yaklaşık 54,000-31,000 yıl önce), bu nedenle bu çiftleşme olayına farklı bir Denisovan grubunun dahil olmuş olabileceğini vurgulamaları.

Modern insan kalıntılarına gelecek olursak, Altay bölgesinde henüz Üst Paleolitik'e tarihlendirilen insan kalıntısına rastlanmadı, sadece kemik kolyeler ve taş aletler gibi bazı insan yapımı objeler bulundu. Bu eserler Dauka ve ekibi tarafından 49 bin ila 34 bin yıl öncesine tarihlendirildi. Ayrıca, Batı Sibirya'da bulunan bir modern insan olan Ust'-Ishim insanı (47,000-43,000 bin yıl öncesi) ve modern insanlara ait eserler ile aynı döneme tarihlendirilmiş Denisovanlara ait eserlere de rastlandı. Fakat şimdilik bu eserleri kimin yapmış olduğunu kesin olarak bilmiyoruz. Çünkü bu tür bir kültür bu iki grup arasında paylaşılmış da olabilir. İleride arkeologlar ve genetikçilerin işbirliğiyle yapılacak çalışmalar bu durumu da aydınlığa kavuşturabilir.

*Neandertal-Denisovan melezi ile ilgili yazımızı okumak isterseniz tıklayınız.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
47
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Forbes | Arşiv Bağlantısı
  • Jennifer Raff. New Dates Reveal Which Ancient Hominins Were Living In Denisova Cave, And When. (2 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 9 Şubat 2019. Alındığı Yer: Forbes | Arşiv Bağlantısı
  • Zenobia Jacobs, et al. (2019). Timing Of Archaic Hominin Occupation Of Denisova Cave In Southern Siberia. Nature. | Arşiv Bağlantısı
  • Katerina Douka, et al. (2019). Age Estimates For Hominin Fossils And The Onset Of The Upper Palaeolithic At Denisova Cave. Nature. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/04/2024 09:57:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7604

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Özellikler
Primatlar
Alzheimer
Yapay Seçilim
Epidemik
Canlı
Fotoğraf
Komplo
Kanser
Evrimsel Antropoloji
Bağışıklık
Karar
Karbon
Doğa Yasası
Madde
Covıd-19
Normal Doğum
Hastalık
Sosyal Medya
İklim
Yeni Koronavirüs
Yıldızlar
Karanlık Madde
Regülasyon
Zaman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. T. Özdoğan. Denisova Mağarası: Hangi Tür, Ne Zaman Bu Mağarada Yaşadı?. (9 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 17 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7604
Özdoğan, K. T. (2019, February 09). Denisova Mağarası: Hangi Tür, Ne Zaman Bu Mağarada Yaşadı?. Evrim Ağacı. Retrieved April 17, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7604
K. T. Özdoğan. “Denisova Mağarası: Hangi Tür, Ne Zaman Bu Mağarada Yaşadı?.” Edited by Kadir Toykan Özdoğan. Translated by Kadir Toykan Özdoğan, Evrim Ağacı, 09 Feb. 2019, https://evrimagaci.org/s/7604.
Özdoğan, Kadir Toykan. “Denisova Mağarası: Hangi Tür, Ne Zaman Bu Mağarada Yaşadı?.” Edited by Kadir Toykan Özdoğan. Translated by Kadir Toykan Özdoğan. Evrim Ağacı, February 09, 2019. https://evrimagaci.org/s/7604.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close