Gece Modu

Bu yazı, IFLS isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 5 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Ceres'in her zaman buzlu ve kayalı bir yüzeye sahip olduğu düşünülmekteydi ve sonunda yapılan yeni bir keşif bunu doğruladı. Herschel Uzay Teleskobu'nu kullanan bilim insanları, Ceres isimli cüce gezegenin yüzeyinde buz, atmosferinde ise su buharı tespit etti. Avrupa Uzay Ajansı'ndan Michael Küppers tarafından yürütülen araştırmanın sonuçları, Nature dergisinde yayımlandı.

Ceres, Mars ve Jüpiter'in yörüngeleri arasındaki asteroit kuşağı içerisinde bulunan en yuvarlak ve en büyük cisimdir. İlk olarak 1801 yılında keşfedilen Ceres, bir "gezegen" olarak sınıflandırılmıştı. Ancak sonradan, ona adını da verecek olan Sir William Herschel tarafından yeniden sınıflandırıldı. 2006 yılında düzenlenen Uluslararası Astronomi Birliği toplantısında yapılan yeni gökcismi tanımlamaları çerçevesinde bir kez daha sınıflandırılan Ceres, bu defa bir "cüce gezegen" olarak tanımlandı. Aynı toplantıda Plüton'un da bir cüce gezegen olduğu kararı çıkmıştı. Ceres, Ay'ın sadece yüzde 1'i kadar kütleye sahiptir ve yüzey alanının Arjantin'den büyük olmadığı bilinmektedir.

Her ne kadar Ceres'in yüzeyinde hep buz olduğuna inanılmışsa da, bu hiçbir zaman gösterilememişti. Herschel Teleskobu ile Ceres'i inceleyen ve bu gök cisminden yansıyan radyoaktif ışımaya bakan araştırmacılar, bu ışımanın dalgalarının yüzeyde su olduğunu gösterecek şekilde olduğunu fark ettiler. Cüce gezegende sadece buz bulunmuyor, üstelik çok bol bir miktarda bulunuyor. Araştırmacılar, gök cisminin çekirdeğini saran mantonun o kadar kalın bir buz tabakasından oluştuğunu düşünüyorlar ki, bu buzun miktarı Dünya'daki su kadar olabilir.

Atmosferde bulunan buhar ise biraz daha gizemli ve araştırmacıların kafasını karıştırmakta, çünkü nasıl oluştuğunu anlayamıyorlar. Bunun bir sebebinin, cüce gezegenin yörüngesinin Güneş'e birazcık yaklaştığında buzun buharlaşması olabileceği düşünülüyor. Benzer bir şekilde, çekirdekte bulunan radyoaktif ışıma da buzu süblimleştiriyor olabilir. Görünen o ki, su buharı sürekli cüce gezegen yüzeyinden fışkırmıyor ve fışkırdığı zaman da bunun miktarı sabit değil. Bu buharların çıktığı bacalar rastgele dağılmış halde değiller, özellikle 2 noktada toplanıyorlar. En güçlü zamanlarında, bu bacalardan saniyede 6 kilogram su buharı çıktığı gözlenmiştir.

2007 yılında NASA, Dawn isimli uzay sondasını Ceres ile Vista isimli asteroide bir görev için gönderdi. Dawn'ın görevi bu iki ön gezegenin jeolojisini, kimyasal yapısını ve atmosferini incelemek ve onları daha iyi anlamamızı sağlamaktır. Bu uzay aracının cüce gezegen ile Şubat 2015'te buluşması bekleniyor. Bu harika bir zamanlama, çünkü bu ön keşifler sayesinde araştırmacıların yakın ölçümler yapması için çok beklemeleri gerekmeyecek. Dawn'dan gelecek bilgiler sayesinde araştırmacılar suyun Güneş Sistemi'ne nasıl dağıldığını anlayabilecekler ve yaşamın başlaması için gerekli koşullardan biri olan suyun gezegenimizde nasıl bulunduğunu inceleyebilecekler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 1
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Çeviri Kaynağı: IFLS

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/10/2019 09:27:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1916

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir elmayı Dünya boyutuna getirecek olursanız, elmanın içindeki atomlar, elmanın orijinal büyüklüğü kadar olacaktır.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder