Gece Modu

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

İnsan beyni doğru bir şekilde çalışabilmek için sadece bilgileri depolamıyor aynı zamanda da unutabiliyor: Anıların unutulması sırasında, önemli olmayan bilgiler silinerek beynin esnekliği korunmuş oluyor. Hatta bu sistemin işleyişinde oluşabilecek bir aksaklık çok ciddi zihinsel rahatsızlıklara neden olabilir. Basel’den bilim insanları, unutma işleminde aktif bir şekilde rol oynayan bir moleküler mekanizma keşfettiler. Çalışmanın sonuçları Cell dergisinde yayınlandı.

Beyin öyle bir şekilde çalışır ki sadece önemli olan bilgiler kalıcı olarak saklanırken, geri kalanlar ise zaman içinde unutulur. Ancak, şimdiye kadar bu sistemin aktif bir şekilde mi yoksa pasif bir şekilde mi işlediği tam anlamıyla bilinmiyordu. Basel Üniversitesi’nde bulunan fakülteler arası araştırma platformu Moleküler ve Bilişsel Sinirbilimleri (MCN)’nden bilim insanları, unutma işlemi sırasında aktif bir şekilde görev alan bir molekül keşfettiler. Musashi adı verilen bu protein beyindeki sinaptik bağlantılarda (bilginin bir nörondan bir diğerine aktarıldığı yer) yapısal ve fonksiyonel olarak görev alıyor.

Araştırmacılar Attila Stetak ve Nils Hadziselimovic, ilk çalışma olarak genetiği değiştirilerek musashi proteininden yoksun bırakılan halka solucanlarına (C. elegans) koklama eğitimi verip öğrenme yeteneklerini ölçtüler. Deneyler, genetiği değiştirilmiş solucanların, genetiği değiştirilmemiş olanlarla aynı öğrenme yeteneklerini sergilediğini gösterdi. Fakat daha uzun deneylerden sonra bilim insanları, mutant solucanların yeni bilgileri daha iyi hatırladığını keşfettiler. Yani genetiği değiştirilerek musashi proteininden yoksun bırakılan solucanlar daha az unutkan olmuşlardı.

Unutmak Bir Rastlantı Değil 

Daha sonraki deneyler bu proteinin, sinaptik bağlantıların istikrarını sağlayan moleküllerin sentezini engellediğini gösterdi. Bu istikrarın, öğrenme ve unutma işlemleri için önemli bir rol oynadığı görülüyor.

Araştırmacılar iki paralel mekanizma tanımladılar: Bir taraftan, addusin proteini sinapsislerin büyümesini sağlıyor ve bu da anıların saklanmasına yardım ediyor; diğer yandan da, musashi proteini aktif olarak bu sinapsislerin istikrarını engelliyor sonuç olarak da anıların unutulması kolaylaşıyor. İki protein arasındaki bu denge, anıların saklanmasında, çok önemli bir rol oynuyor.

Unutmak, genel olarak ne pasif ne de aktif bir eylem olarak tanımlanır ve bu süreçte bir aksama olursa bunun sonucu çok ciddi zihinsel rahatsızlıklar olabilir. Musashi proteininin, Alzheimer gibi unutkanlık sorunun anormal bir şekilde baş gösterdiği hastalıklardan korunmak için üretilmeye çalışılan ilaçlara ilginç etkileri var. Bu keşiflerin, tedavi imkânlarına katkısı hakkında ileride daha birçok çalışma yapılacağı ise kesin.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 6
  • 8
  • 1
  • 2
  • 0
  • 1
  • 5
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 1
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/10/2019 19:39:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2073

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evrim yasalarını keşfetmek de, fizik veya kimya yasalarını keşfetmek gibidir: Bir tahminde bulunmayı mümkün kılacak kadar genelleme yapabilecek bir gözlem peşindesinizdir.”
Matt Cartmill
Geri Bildirim Gönder