Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Çiçekler Ne Zaman Açıp Ne Zaman Açmayacaklarına Nasıl Karar Veriyorlar?

Çiçekler Ne Zaman Açıp Ne Zaman Açmayacaklarına Nasıl Karar Veriyorlar? Meltem Çetin Sever
3 dakika
5,710
Tüm Reklamları Kapat

İlkbahar geldiğinde doğanın göz kamaştırıcı güzelliği bir anda ortaya çıkar. Ağaçlar çiçeklenir, kırlar ve bayırlar rengarenk olur. Peki ağaçlar ve bitkiler çiçeklerinin açıp açmaması gerektiğine nasıl karar verirler? Bu güzelliğin arkasındaki bilimsel olgu ve genetik süreç nedir? Ağaçların ve bitkilerin değişik zamanlarda çiçeklenmesine sebep olarak aklımıza ilk önce sıcaklık gibi dış etmenler gelir. Bitkiler de değişikliklere adapte olurlar; çok erken açtıklarında başarısız ürünler vereceklerdir, dolayısıyla ağaç ve bitkilerin de çiçeklenme zamanlarını düzenleyen mekanizmaları vardır. Charles Darwin’in sözü “Ne en güçlü olan tür hayatta kalır, ne de en zeki olan… Değişime en çok adapte olabilendir, hayatta kalan.” bütün canlılar için geçerlidir.

İlkbaharın habercilerinden biri olan çiğdemin bir türü Crocus ancyrensis, aynı zamanda Ankara çiğdemi olarak bilinir.
İlkbaharın habercilerinden biri olan çiğdemin bir türü Crocus ancyrensis, aynı zamanda Ankara çiğdemi olarak bilinir.
Meltem Çetin Sever

Texas Austin Üniversitesinde moleküler biyolog olan Sibum Sung, bitkilere kışın geldiğini hatırlatan ve bitkilerin ilkbaharda çiçeklenmesini sağlayan özel molekülü keşfetti. Sung’ın bu keşfi Aralık 2010’da Science Express dergisinde yayımlandı. Sung ve bir meslektaşı, Arabidopsis thaliana adlı küçük lahana benzeri bitkideki bu özel molekülün üretiminin bir genetik malzeme dizisi tarafından nasıl yönetildiğini keşfetti. Bitki, kışları bu molekülü üretmiyor ve bitkinin çiçeklenme yeteneği bastırılıyor. Ancak, 20 gün sürekli devam eden soğuk havaların ardından, molekül üretimi tekrar devreye girerek bitkiyi bahara hazırlanması için uyarıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Arabidopsis thaliana bitkisinin çiçeği.
Arabidopsis thaliana bitkisinin çiçeği.
Institute for Basic Science

Sung, COLDAIR olarak adlandırılan bu molekülün, milyonlarca yıl süren evrimleşme sürecinde bir çeşit hücresel hafıza yarattığını ve bu hafızanın bitkiye kışın veya baharın geldiğini hatırlattığını söylüyor. Sung’ın çalışma arkadaşı Amasimo şöyle diyor:

Çiçekli bitkiler 150 milyon yıl önce Dünya çok farklı bir durumdayken önce evrimleşmiş ve değişmişti. O zamanlar, Dünya çok daha sıcaktı ve Atlantik Okyanusu henüz mevcut değildi. Yani bitkiler nispeten yakın bir zamanda kışa karşı savaşmak zorunda kaldılar.Gelecekte bu bitki araştırmalarının amacı, bu sistemlerin farklı bitki türlerinde nasıl geliştiğini keşfetmek olacak.
Başka bir çiğdem türü olan, Crocus tommasinianus.
Başka bir çiğdem türü olan, Crocus tommasinianus.
Meltem Çetin Sever

Daha yeni bir araştırma, Temel Bilim Enstitüsü (IBS) bünyesinde Center for Plant Aging Research’de yapıldı. KWAK June M. tarafından yönetilen bir bitki bilimcisi ekip, bu kolay ama karmaşık soruyu açıklayan yeni bir mekanizmayı keşfettiler. Araştırmaları 11 Kasım 2016'da Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS)’da yayımlandı. Bu çalışmanın yazarlarından biri olan KIM Yun Ju şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Çok erken tomurcuklanan bitkiler başarısız bir şekilde çiçek üretir. Bu nedenle bitkiler çiçeklenme zamanlarını düzenleyen epigenetik bir mekanizma geliştiriyorlar.
Armut çiçeği.
Armut çiçeği.
Meltem Çetin Sever

Bilim insanları bu mekanizmayı incelemek için bir önceki araştırmada da kullanılan Arabidopsis adlı küçük beyaz çiçekleri olan bitkiyi kullandılar. Epigenetik düzenleme çiçeklenme zamanını kontrol eden ana mekanizmalardan biridir. Bu mekanizma DNA dizilimini değiştirmeden, DNA'daki kimyasal değişim ve etkileşen proteinler yoluyla gen ekspresyonunu düzenler. DNA'yı tüm bilgileri içeren büyük bir kitap gibi düşünürseniz eğer, kimyasal değişimler kitap ayracı gibi düşünülebilir. DNA’ya bağlı proteinlerde (histon) gerçekleşen ve asetilasyon olarak adlandırılan özel bir kimyasal değişim tipi, spesifik proteinler tarafından teşvik edilebilir veya kaldırılabilir. Arabidopsis’de bu kimyasal değişimleri kaldıracak en az 18 tane protein bulunmaktadır. Bu çalışma ile çiçeklenme zamanını kontrol eden bu kimyasal değişimlerden birine etki eden proteinler (HDACs) keşfedildi.

IBS araştırmacıları dokuzuncu HDAC yani HDA9 proteini üzerine yoğunlaştılar, bu protein çiçeklenme zamanı ve tohum dinlenmesi gibi çeşitli biyolojik süreçleri düzenler. Araştırmacılar bu proteini barındırmayan bitkilerin daha erken çiçek açtığını buldular. Aynı durum PWR proteini yokluğunda da ortaya çıkıyordu. Bilim insanları PWR ve HDA9'un, histon 3 adı verilen DNA'ya bağlı bir protein oluşturduğunu ve bu proteinin belirli kimyasal değişimleri ortadan kaldırdığını keşfettiler. Bu kimyasal değişimin kaldırılması, erken çiçeklenmeye neden olan bir protein olan AGL19'un üretimini azaltıyor ve sonuç olarak bitkiler doğru zamanda çiçeklenebiliyorlar.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
4
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Y. J. Kim, et al. Powerdress And Hda9 Interact And Promote Histone H3 Deacetylation At Specific Genomic Sites In Arabidopsis. (5 Aralık 2016). Alındığı Tarih: 11 Nisan 2019. Alındığı Yer: PNAS | Arşiv Bağlantısı
  • Phys.org. How Plants Decide That It Is Time To Flower. (19 Aralık 2016). Alındığı Tarih: 11 Nisan 2019. Alındığı Yer: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
  • K. Gammon. The Science Of Spring: Plants Rely On Internal Alarm Clocks To Tell Them When To Wake Up From Winter. (21 Mart 2011). Alındığı Tarih: 11 Nisan 2019. Alındığı Yer: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/03/2024 00:51:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5154

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Astronomi
Ara Tür
Yağ
Elementler
Pediatri
Genom
Sayı
Kartal
Tercih
Kafatası
Kuş
Akciğer
Mikrobiyota
Sinirbilim
Yumurta
Eczacılık
Kozmoloji
Gaz
Bebek
Teyit
Müfredat
Plastik
İyi
Nötron Yıldızı
Kilo
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Uzayda
Uzayda "Aşağı" Yön Ne Tarafta?
Hediye Almanın Gerçek Amacı Gerdek mi?!
Hediye Almanın Gerçek Amacı Gerdek mi?!
Ay'daki Bayrağı Teleskopla Görebilir miyiz?
Ay'daki Bayrağı Teleskopla Görebilir miyiz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Ç. Sever, et al. Çiçekler Ne Zaman Açıp Ne Zaman Açmayacaklarına Nasıl Karar Veriyorlar?. (30 Mart 2018). Alındığı Tarih: 2 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5154
Sever, M. Ç., Şahin, D. (2018, March 30). Çiçekler Ne Zaman Açıp Ne Zaman Açmayacaklarına Nasıl Karar Veriyorlar?. Evrim Ağacı. Retrieved March 02, 2024. from https://evrimagaci.org/s/5154
M. Ç. Sever, et al. “Çiçekler Ne Zaman Açıp Ne Zaman Açmayacaklarına Nasıl Karar Veriyorlar?.” Edited by Damla Şahin. Evrim Ağacı, 30 Mar. 2018, https://evrimagaci.org/s/5154.
Sever, Meltem Çetin. Şahin, Damla. “Çiçekler Ne Zaman Açıp Ne Zaman Açmayacaklarına Nasıl Karar Veriyorlar?.” Edited by Damla Şahin. Evrim Ağacı, March 30, 2018. https://evrimagaci.org/s/5154.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close