Evrim Ağacı

Carl Linnaeus: İnsan ve Kuyruksuz Maymun

Carl Linnaeus: İnsan ve Kuyruksuz Maymun

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

"Sizden ve bütün dünyadan, bana, insanla kuyruksuz maymun arasındaki farkı belirtecek, soyunuza özgü bir özellik göstermenizi talep ediyorum. Ben şahsen kesin olarak bir tane bile böyle özellik bilmiyorum. İsterdim ki birisi bana bir tane gösterebilsin. Eğer ki insanlara kuyruksuz maymun diyecek olsaydım, başıma üşüşen teologların hepsinden kurtulmam gerekirdi. Ama bilimin kuralları çerçevesinde belki de yapmam gereken yine de budur."

Carl Linnaeus (Taksonominin Kurucusu)

 

---

 

2008 yılında Çiçek Avcıları isimli kitabında Mary Gribbin, Dünya'nın gelmiş geçmiş en büyük bilim insanlarından ve taksonomlarından olan, modern sınıflandırma sistemini inşa eden ve aynı zamanda sıkı bir yaratılışçı olan Carl von Linné'ye (Linne) ait bu sözleri alıntılamaktadır. Bu sözler, Linné'nin 14 Haziran 1747 yılında Johann Gmelon'a yazdığı bir mektupta geçmektedir. Linné'nin o çağlarda canlılığın var oluşuna dair hiçbir fikri olmadan canlıları sınıflandırma konusundaki başarısı takdire şayandır. Elbette, o dönemde evrimsel biyoloji henüz ortalıkta olmadığı için ve henüz bilim emekleme evrelerine yeni yeni başladığı için, bu şekildeki bilim dışı bir görüşün savunucularının bulunması çok normaldir. Ancak bir bilim insanını "bilim insanı" yapan o cevher, Linné'de de net bir şekilde vardır. Nasıl mı? Evrim Üzerinden İnsan Anatomisini Anlamak (Understanding Human Anatomy through Evolution) isimli kitabın yazarı Bruce Olsen'e kulak verelim:

"Her ne kadar kendi kendisini bir yaratılışçı olarak tanımlıyor olsa da, Carolus Linnaeus modern taksonominin babası olarak bilinir. Linneaus, insanı bir hayvan olarak tanımlamıştır. Türümüzü Homo sapiens olarak isimlendirmiştir. Adeta Darwin'e zemini hazırlayan bir şekilde Linneaus, insanı Primatlar takımı içerisine yerleştirmiştir. Primatlar, Homo cinsini de içine alan daha yüksek, geniş ve fazla kategoriyi barındıran bir birimdir. Bu takım içerisinde insan, diğer kuyruksuz maymunlar, maymunlar ve ön maymunlar ile bir aradadır. Bu sınıflandırması nedeniyle sıcak sularda yüzdüğünü fark etmiştir. Kendisini eleştirenlere yönelik olarak, 1747 yılında Johann Gmelin'e yazdığı mektubunda [yukarıdaki sözleri] demiştir."

İnsan, bir maymundur. İnsan, bir hayvandır. Bunlar, tartışılabilir konular değildir. Bir topun yere düşmesi, suyun döküldüğü yüzeyin şeklini alması kadar sıradan gerçeklerdir. Kromozomlarımız, genlerimiz, hücrelerimiz, anatomimiz, bunu tartışmasız bir şekilde ortaya koymaktadır. Ancak bunların hiçbiri, insanın değerini azaltan ya da önemsizleştiren şeyler değildir. Tam tersine, egomuzu kırarak diğer bütün canlıları kucakladığımız evrensel bir anlayışın önünü açar. Üstelik biz bundan rahatsız olacak olsak bile, gerçekleri keyfi olarak değiştiremeyiz. Bizler, maymunlardan evrimleşmiş bir maymun türüyüzdür. Günümüzde var olan hiçbir maymundan (şempanze, goril, vs.) evrimleşmedik. Onlarla ortak bir atamız var. Ancak o ortak ata da bir maymundu. Atasal bir maymundu. Ve şempanzeler ya da orangutanlar gibi, bizler de o ortak maymun atalardan evrimleştik. Olayın özü budur. 20. yüzyılın en önemli paleontolog ve evrimsel biyologlarından George Gaylord Simpson, şöyle söylüyor:

"Linneaus, hiçbir zaman insanın yalnızca bir kuyruksuz maymun olduğunu söylememiştir. Bu yanılgı, Julian Huxley'nin 'yalnızca akımı'ndan kaynaklanmaktadır. İnsanın sadece bir kuyruksuz maymun ya da sadece bir hayvan olduğunun söylenmesi, birkaç ek numaradan başka hiçbir niteliği yokmuş gibi algılandı. İnsan elbette bir hayvandır; ancak sadece bir hayvandan ibaret olduğu doğru değildir."

Biz açıkçası Simpson'ın bu sözünün biraz gereksiz yüceltici olduğu kanaatindeyiz. İnsanın diğer hayvanlardan ürettiği ürünler bakımından ayrı olduğu tartışmasızdır. Ancak geri kalan tüm özelliklerimiz bakımından insanı üstün görmek, büyük bir hatadır. Kültürümüzün evrimiyle yarattıklarımız ile biyolojimizi birbirine karıştırmamamız gerekir. İnsan, bir hayvan türüdür. Bir kuyruksuz maymun türüdür. Bir simiyendir, yani maymundur. Beyni ve zekası sayesinde, harika işlere ve büyük felaketlere neden olmuş bir maymun türüdür. İnsan, bu Dünya'nın gördüğü en güzel ve en çirkin maymun türüdür.

 

Görsel: İG

Kaynak: Understanding Human Anatomy through Evolution

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/05/2020 08:37:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2889

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Cinsiyet
Teknoloji
Göz
Önlem
Beyin
Afrika
Coğrafya
Hormon
Nöron
Fizik
Entropi
Küresel Isınma
Sinir Hücresi
Beslenme
Epidemik
Tür
Doğa Yasası
Uçuş
Sürüngen
Kuantum Fiziği
Eşcinsellik
Elektrokimya
Kafatası
Canlı Cansız
Kuyrukluyıldız
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, organize bilgidir. Bilgelik, organize yaşamdır.”
Herbert Spencer
Geri Bildirim Gönder