Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Carl Linnaeus: İnsan ve Kuyruksuz Maymun

Carl Linnaeus: İnsan ve Kuyruksuz Maymun İG
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Sizden ve bütün dünyadan, bana, insanla kuyruksuz maymun arasındaki farkı belirtecek, soyunuza özgü bir özellik göstermenizi talep ediyorum. Ben şahsen kesin olarak bir tane bile böyle özellik bilmiyorum. İsterdim ki birisi bana bir tane gösterebilsin. Eğer ki insanlara kuyruksuz maymun diyecek olsaydım, başıma üşüşen teologların hepsinden kurtulmam gerekirdi. Ama bilimin kuralları çerçevesinde belki de yapmam gereken yine de budur.

Carl Linnaeus (Taksonominin Kurucusu)

2008 yılında Çiçek Avcıları isimli kitabında Mary Gribbin, Dünya'nın gelmiş geçmiş en büyük bilim insanlarından ve taksonomlarından olan, modern sınıflandırma sistemini inşa eden ve aynı zamanda sıkı bir yaratılışçı olan Carl von Linné'ye (Linne) ait bu sözleri alıntılamaktadır. Bu sözler, Linné'nin 14 Haziran 1747 yılında Johann Gmelon'a yazdığı bir mektupta geçmektedir. Linné'nin o çağlarda canlılığın var oluşuna dair hiçbir fikri olmadan canlıları sınıflandırma konusundaki başarısı takdire şayandır. Elbette, o dönemde evrimsel biyoloji henüz ortalıkta olmadığı için ve henüz bilim emekleme evrelerine yeni yeni başladığı için, bu şekildeki bilim dışı bir görüşün savunucularının bulunması çok normaldir. Ancak bir bilim insanını "bilim insanı" yapan o cevher, Linné'de de net bir şekilde vardır. Nasıl mı? Evrim Üzerinden İnsan Anatomisini Anlamak (Understanding Human Anatomy through Evolution) isimli kitabın yazarı Bruce Olsen'e kulak verelim:

Her ne kadar kendi kendisini bir yaratılışçı olarak tanımlıyor olsa da, Carolus Linnaeus modern taksonominin babası olarak bilinir. Linneaus, insanı bir hayvan olarak tanımlamıştır. Türümüzü Homo sapiens olarak isimlendirmiştir. Adeta Darwin'e zemini hazırlayan bir şekilde Linneaus, insanı Primatlar takımı içerisine yerleştirmiştir. Primatlar, Homo cinsini de içine alan daha yüksek, geniş ve fazla kategoriyi barındıran bir birimdir. Bu takım içerisinde insan, diğer kuyruksuz maymunlar, maymunlar ve ön maymunlar ile bir aradadır. Bu sınıflandırması nedeniyle sıcak sularda yüzdüğünü fark etmiştir. Kendisini eleştirenlere yönelik olarak, 1747 yılında Johann Gmelin'e yazdığı mektubunda [yukarıdaki sözleri] demiştir.

İnsan, bir maymundur. İnsan, bir hayvandır. Bunlar, tartışılabilir konular değildir. Bir topun yere düşmesi, suyun döküldüğü yüzeyin şeklini alması kadar sıradan gerçeklerdir. Kromozomlarımız, genlerimiz, hücrelerimiz, anatomimiz, bunu tartışmasız bir şekilde ortaya koymaktadır. Ancak bunların hiçbiri, insanın değerini azaltan ya da önemsizleştiren şeyler değildir. Tam tersine, egomuzu kırarak diğer bütün canlıları kucakladığımız evrensel bir anlayışın önünü açar. Üstelik biz bundan rahatsız olacak olsak bile, gerçekleri keyfi olarak değiştiremeyiz. Bizler, maymunlardan evrimleşmiş bir maymun türüyüzdür. Günümüzde var olan hiçbir maymundan (şempanze, goril, vs.) evrimleşmedik. Onlarla ortak bir atamız var. Ancak o ortak ata da bir maymundu. Atasal bir maymundu. Ve şempanzeler ya da orangutanlar gibi, bizler de o ortak maymun atalardan evrimleştik. Olayın özü budur. 20. yüzyılın en önemli paleontolog ve evrimsel biyologlarından George Gaylord Simpson, şöyle söylüyor:

Linneaus, hiçbir zaman insanın yalnızca bir kuyruksuz maymun olduğunu söylememiştir. Bu yanılgı, Julian Huxley'nin 'yalnızca akımı'ndan kaynaklanmaktadır. İnsanın sadece bir kuyruksuz maymun ya da sadece bir hayvan olduğunun söylenmesi, birkaç ek numaradan başka hiçbir niteliği yokmuş gibi algılandı. İnsan elbette bir hayvandır; ancak sadece bir hayvandan ibaret olduğu doğru değildir.

Biz açıkçası Simpson'ın bu sözünün biraz gereksiz yüceltici olduğu kanaatindeyiz. İnsanın diğer hayvanlardan ürettiği ürünler bakımından ayrı olduğu tartışmasızdır. Ancak geri kalan tüm özelliklerimiz bakımından insanı üstün görmek, büyük bir hatadır. Kültürümüzün evrimiyle yarattıklarımız ile biyolojimizi birbirine karıştırmamamız gerekir. İnsan, bir hayvan türüdür. Bir kuyruksuz maymun türüdür. Bir simiyendir, yani maymundur. Beyni ve zekası sayesinde, harika işlere ve büyük felaketlere neden olmuş bir maymun türüdür. İnsan, bu Dünya'nın gördüğü en güzel ve en çirkin maymun türüdür.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Google Books. Understanding Human Anatomy Through Evolution. (17 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 17 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Google Books | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/11/2020 13:34:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2889

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Köpek
Genel Görelilik
Biyoloji
Nasa
Asteroid
Hayvan
Karadelik
Biyokimya
Uydu
Bilimkurgu
Sahtebilim
Bilim
Balık
Makina
Ahlak
Canlılık Cansızlık
Öğrenme Alanı
Obezite
Hominidae
Virüsler
Yayılım
Kimya
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Metabolizma
Çiftleşme
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Geçmişin tehlikesi insanların köleleşmesiydi. Geleceğin tehlikesi ise insanların robotlaşması...”
Erich Fromm
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol