Cam Kanatlı Kelebekler Nasıl Şeffaf Kanatlar ile Evrimleştiler?

Cam Kanatlı Kelebekler Nasıl Şeffaf Kanatlar ile Evrimleştiler?
Bir şeffaf kanatlı kelebek
Science News
Yazar Maria Temming Pedram Türkoğlu Editör Pedram Türkoğlu
3 dakika
1,919 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Kelebeklerin kanatlarındaki renklerin nasıl evrimleştiğini daha önceden anlatmıştık. Bu yazımızda, çok özel bir kanat çeşidine göz atacağız: şeffaf kanatlar. Bu özel kanatlara sahip kelebekler Ithomiini (Ithomiine) oymağı altında sınıflandırılmaktadır. Bazı taksonomistler tarafından, Ithomiinae olarak bir alt ailesinde sınıflandırılmaları gerektiği önerilen bu kelebekler, Orta Amerika'nın yağmur ormanlarında yaşıyorlar.

Kelebeklerin kanatları ve böceklerin diğer birçok dokusu, birbirine geçen küçük pullarla kaplı kitin adı verilen ince, zarlı bir doğal polimer tabakasından oluşur. Saydam kanatlı kelebekler ise ışığı bu pullar etrafında hareket ettirmenin, daha az yansıtmanın, dikey olarak döndürmenin veya onlardan direkt olarak kurtulmanın yollarını bulmuşlar gibi gözüküyor. Elbette burada, kendi istekleri ile bilinçli bir yol bulmaktan ziyade, avantajlı olanların genlerini aktarabildiği doğal seçilim filtresinden bahsediyoruz. Şeffaflık (transparanlık) gibi bir "özel güce" sahip olmak, doğada oldukça sıra dışı bir kamuflaj anlamına geliyor. Kanada, Hamilton'daki McMaster Üniversitesi'nden biyolog James Barnett, şeffaflığın kamuflajın doruk noktası olduğunu söylüyor:

Şeffaf hayvanlar herhangi bir arka plana anında karışabilir. Yapması gerçekten zor. Işığın saçılmasını veya yansımasını en aza indirmek için tüm vücudunuzu değiştirmelisiniz.
Greta oto türünün kanatlarındaki siyah ve şeffaf alanlar
Greta oto türünün kanatlarındaki siyah ve şeffaf alanlar
PBS

Bu Orta Amerika kelebeklerinin kanatlarının yapısını anlamak isteyen Kaliforniya Üniversitesi'nden biyolog Aaron Pomerantz ve ekibi incelemelere koyuldu. Buldukları şaşırtıcıydı. Pomerantz ve meslektaşları, konfokal ve elektron mikroskoplarını kullanarak Greta oto türünün kanatlarının siyah kenarlarının yoğun bir şekilde düz, yaprak benzeri pullarla dolu olduğunu buldular. Ancak şeffaf alanlar, birbirinden daha uzak aralıklı dar, kıl benzeri pullarla kaplıydı.[1] Sonuç olarak, siyah bölgelerde alttaki şeffaf kanat zarının sadece yaklaşık %2'si görülebiliyordu, ancak kıllı alanlarda alttaki şeffaf zarın %80'i gözüküyordu - bu da transparanlığı sağlıyordu.

Reklamı Kapat

Greta oto'nun pulları resmen kıl benzeri yapılara dönmüştü ve bu alttaki şeffaf zarı ortaya çıkarıyordu. Bu kelebekler ayrıca kanatlarında daha az pul üretiyordu, bu da tabii ki daha çok şeffaf doku anlamına gelmekteydi. Ek olarak, kanatlardaki mumsu kaplama, havadan daha yoğun olduğu için kanatlardan geçen ışığı yavaşlatıyordu. Geçirgenlikteki bu azalma, pullara çarpan ışığın etkisini yumuşatıp ve parlamayı daha da azaltıyordu. Araştırmacılar, cam kanatlı kelebek kanatlarının şeffaf bölgelerinin ışığın sadece %2'sini yansıttığını buldular. Mumsu tabakanın sıyrılması, kanatların normalde olduğundan yaklaşık 2,5 kat daha fazla ışık yansıtmasına neden oluyordu.

Saydam kanatlı kelebeklerin kanatlarının şeffaf ve opak bölgeleri arasındaki sınır (en sol). Saydam bölge pulları orta resimde gösterilen kıl benzeri yapılara değişmiştir. Siyah(opak) bölge, üst üste binen pullar içerir (en sağ).
Saydam kanatlı kelebeklerin kanatlarının şeffaf ve opak bölgeleri arasındaki sınır (en sol). Saydam bölge pulları orta resimde gösterilen kıl benzeri yapılara değişmiştir. Siyah(opak) bölge, üst üste binen pullar içerir (en sağ).
Science News

Madem daha az pul alanı daha çok şeffaflık demekti, bu kelebekler neden sadece tüm pullardan kurtulup tamamen transparan kanatlara sahip olmadılar? İşler pek de öyle yürümüyor. Woods Hole, Massachusetts'teki Deniz Biyolojisi Laboratuvarı'nda biyolog olan Nipam Patel bunu şöyle açıklıyor:

En basit çözümün herhangi bir pul olmaması olacağını düşünürdünüz. Ancak kelebeklerin kanatlarının şeffaf kısımlarında en azından biraz pula ihtiyacı var; çünkü su itici yapıda olan pullar, yağmur yağdığında kanatların birbirine yapışmasını önlemeye yardımcı oluyor.

Araştırmaların sonuçları bu kelebeklerin avcılardan nasıl saklandığını anlamamıza yardım etmekle kalmayıp, kamera lensleri, güneş panelleri ve diğer yansıma kullanan cihazlarda gelişmelerin önünü açması bekleniyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • İnanılmaz 6
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 2
  • Muhteşem! 1
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Science News | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Oza. How Glasswing Butterflies Grow Their Invisible Wing. (22 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 16 Temmuz 2021. Alındığı Yer: Science | AAAS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/09/2021 03:07:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10731

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Periyodik Cetvel
Virüs
Bakteriler
Tümör
Kadın
Canlılık Cansızlık
İstatistik
Beslenme Bilimi
Ay Görevleri
Fotosentez
Yumurta
Bilişsel
Antropoloji
Işık Hızı
Galaksi
Deri
Fare
Kütle
Periyodik Tablo
Cansız
Bitkiler
Rna
Çeşitlilik
Oksijen
İntihar
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın