Biyolojik Mitlerin ve Şehir Efsanelerinin Efendisi: Deve Örümcekleri (Solifugae)

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Mit-1: "Deve örümceklerine 'deve örümceği' denir, çünkü yumurtalarını develerin karnına bırakırlar ve yavrular yumurtadan çıktıktan sonra deveyi içten dışa doğru yiyerek yavaş yavaş öldürürler."

Mit-2: "Bir deve örümceği, uzun boylu bir insanın bacağını kaplayabilecek kadar; yani yaklaşık 1-1.5 metreye kadar büyüyebilir!"

Mit-3: "Deve örümcekleri 2 metreyi aşan miktarlarda zıplayıp avlarının üzerine atlayabilirler!"

Mit-4: "Deve örümceklerinden kaçamazsınız, çünkü saatte 40 kilometre hızla (yani saniyede 11 metre hızla) koşabilirler!"

Mit-5: "Deve örümcekleri insanlar için ölümcüldür! Hem de öldürmeden önce süründürür. Deve örümceği zehri, ısırılan yerde insanın etini kurutur ve parçalar, sonra da kişiyi yavaş yavaş öldürür."

Mit-6: "Deve örümcekleri insanlardan nefret eder! Onları sinsice takip ederler, iyice yaklaştıklarında korkutmak için çığlıklar atarak sesler çıkarırlar, sonra da kafasını karıştırdıkları bireylere saldırırlar."

Mit-7: "Ben askere gittim, dağda taşta hep bunlardan vardı; yeminle bunların hepsi doğru!"

Mit-8: "Deve örümcekleri, örümcektir!"

Mit-9: "Hayır hayır! Deve örümcekleri aslında akreptir!"

Gerçek: Yukarıdaki mitlerin istisnasız hepsi hatalıdır. Hepsi asılsız (uydurma) şehir efsaneleri ve mübalağaların ürünüdür. Hiçbirinin bilimsel temeli yoktur.

Bilgi-1: Türkçede "deve örümcekleri" olarak bilinen canlılar, halk arasında "rüzgar akrebi", "güneş örümceği" veya solifügler olarak da bilinebilirler ve bilimsel isimleri Solifugae takımıdır. Takım altında 153 ayrı cinse bölünmüş toplamda 1000'den fazla farklı tür tanımlanmıştır. Bir örümceğe benzer şekilde, 2 segmandan (tagmata) oluşur: karın bölgesini kapsayan opistosoma ile kafa ve göğsü kapsayan prosoma. Ön tarafta bulunan prosomanın ucunda 2 adet uzantı (keliser) bulunur. Çoğu türde bu uzantılar öylesine büyüktür ki, 2 ek bacak gibi görülür; halbuki bunların bacak görevi yoktur. Bu hayvanlar, tıpkı örümcekler gibi 8 bacağa sahiptirler.

Bilgi-2: Tersten başlayalım: Solifugae, akrep değildir. Gerçek akrepler, Scorpiones takımı altında gruplanırlar. Solifugae, Scorpiones'ten ayrı bir takımdır. Dolayısıyla hiçbir solifüg, akrep olamaz.

Bilgi-3: Solifugae, örümcek de değildir. Örümcekler, Araneae takımı altında toplanırlar. Yani tıpkı akrepler veya solifügler gibi, ayrı bir takımdırlar. Hiçbir solifüg örümcek olamaz.

Bilgi-4: Solifügler, yani Solifugae takımı, tıpkı örümcekler ve akrepler gibi Arachnida (Araknidler) Sınıfı içerisinde yer alan bir takımdırlar. Örümcekler, solifügler ve akrepler birbirlerini dışlayan takımlardır; birbirlerini kapsamazlar. Araknidler, dolayısıyla akrepler, örümcekler ve solifügler Arthropoda (Eklembacaklılar) Şubesi içerisinde yer alırlar. Yani bu saydıklarımızın hepsi hem araknid, hem de eklembacaklıdır. Ancak araknidler içerisinde sadece örümcekler, akrepler ve solifügler bulunmaz! 100.000 civarında türü bünyesinde barındıran Arachnida Sınıfı içerisinde örümcekler, akrepler, solifügler, opilyonlar (örümceğimsiler), keneler, akarlar ve daha başka takımlar da bulunur. Bu terimler birbirine karıştırılmamalıdır. Solifügler de örümcek ya da akrep olarak isimlendirilmemelidir.

Bilgi-5: Solifügler çığlık atamazlar veya insanları takip etmezler. Tam tersine, insanlardan oldukça ürken hayvanlardır. Bugüne kadar yapılan araştırmalarda bu hayvanlardan çıkan en yüksek şiddetli ses, güçlü çenelerinin avları üzerine kapanırken çıkardığı sestir. Bu sesin de çığlık ile hiçbir alakası yoktur. Solifüglerin insanları takip ettiği efsanesinin yayılma nedeni, karanlıkta bu hayvanların her türlü ışık kaynağına koşmaya yönelik içgüdüleridir. Kamp ateşi veya el fenerleri bu hayvanları üzerine çeker. Öte yandan gündüz vakti bu canlılar karanlıklarda ve gölgelerde saklanırlar. Bu gölge, kimi zaman insanların hareket halindeki gölgeleri de olabilir (ki bu, takip edildiğinizi sanmanıza da neden olabilir). Özellikle insanların peşinden koşma, onlardan nefret etme, onları öldürmeye çalışma gibi hayalleri ve fantezileri yoktur. İnsan, solifüglerin menüsünde yer alan bir hayvan türü değildir.

Bilgi-6: Solifügler insanları ısırarak öldüremez. Zira solifüglerin hiçbirinin zehri bulunmamaktadır. Zehir bezleri bile bulunmamaktadır! Dolayısıyla zehriyle sizin etinizi ve kemiğinizi çürütmesi ve sonunda sizi öldürmesi mümkün değildir. Lakin her hayvan ısırığı gibi, temizlenmediği takdirde iltihaplanma, kangren, vb. durumlar doğabilir. Bunun solifüglerle özellikle bir alakası yoktur.

Bilgi-7: Bugüne kadar kaydedilen en hızlı solifüg, saatte 1.6 kilometre (yani saniyede 44 santimetre) hızla koşabilir. Bazı kaynaklar hızlarının saatte 16 kilometreye kadar çıktığını iddia etse de, buna dair güvenilir bir ölçüm bulunmamaktadır. Fakat bu gerçek olsa bile, solifügler en hızlı insanın 3'te 1'inden daha yavaş koşmaktadır ve birçok atletik insan kolaylıkla onların hızını geçebilir. Dahası, neredeyse bütün solifügler berbat sıçrayıcılardır. Sadece birkaç tanesi gerçekten harika bir şekilde sıçrayabilir, ağaçlara ve duvarlara tırmanabilir. Ancak hiçbiri birkaç on santimetrenin üzerinde sıçrayamaz. 2 metreye kadar sıçrayabilen tek bir deve örümceği bile tespit edilememiştir.

Bilgi-8: Bugüne kadar kaydedilmiş en büyük deve örümceği 15 santimetre büyüklüktedir. Bundan daha büyük hiçbir solifüg bulunmamaktadır. Dolayısıyla 1-1.5 metrelik bir solifüg görmeniz -şimdilik- imkansızdır. Çoğu solifüg ise sadece 1-7 santimetre uzunluğundadır.

Bilgi-9: Deve örümcekleri, örümcek ya da akrep olmadıkları gibi, develerle de alakalı bir hayvan değildir. Bu hayvanların diyetinde böcekler, akrepler, örümcekler, kırkayaklar ve eğer becerebilirlerse ufak sürüngenler bulunur. Neredeyse tüm solifügler yumurtalarını kazdıkları yer altı tünellerine veya tahtaların içine bırakırlar. Bugüne kadar resmi olarak kaydedilmiş hiçbir "deve karnında solifüg yumurtası" vakası bulunmamaktadır.

Bilgi-10: Solifüglerle ilgili özellikle askerlik fotoğrafları çerçevesinde paylaşılan görüntülerin hepsi montajdır veya perspektif yanılgısı ("zorlanmış perspektif") yapılmaktadır. Lütfen kanmayınız.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  • Ana Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons
  • National Geographic. Camel Spider. (2018, Haziran 23). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: National Geographic
  • Snopes. Camel Spiders. (2005, Mayıs 29). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Snopes
  • Solpugid. The Arachnid Order Solifugae. (2009, Mart 26). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Solpugid
  • Wikipedia. Solifugae. (2018, Haziran 20). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Wikipedia

Galaktik Araştırma Sonuçlarına Göre Evren'imiz Ölüyor!

Yatay Göz Bebeğine Mi Sahipsiniz? Muhtemelen Avsınız!

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim